اؤلیش آسان ایمس

 

 اوچ خاتین آلیب، تؤرتینچی سیگه اؤیله نه من، دیب تورگن ظاهر ابه، قؤقّیسدن کسل بؤلیب قالدی. بای- بدولت، کیلیشگن آدم نینگ ساغلیگی هم کسل-بیماری هم مبادا اؤلیب قالسه، اؤلیگی هم قدرلی بؤلرکن... ظاهرابه نینگ احوالی کون سائین آغیرله شه باردی. داکتر، داری- درمان یتمه گنیدیک، ملا، پالچی، قاقیمچی، بخشیلرنینگ- ده، کیئتی اوزیلمه یاتگن بؤلیب قالدی. بیر یاقدن خاتینلری نینگ اؤزا ارا مشمشه لری، کونداشلرنینگ بیر- بیریگه تاش آتیشلری زوره یماقده. ساغلیغی چؤکیب، توشه کّه میخله نیب قالگن ظاهر ابه نینگ إیچیدن: « اخ بو میکه جینلرنینگ تابینی آله آلمیپمن-ه»-دیگن کیچینمه لر بات-بات اؤتماقده. تیشلرینی غیچیرله دی و اوستونده آسیلگن قیزیل قمچیگه تیکیله دی، نی قیلسین که، اوندن ایندی فایده یؤق." هیچ بؤمه سه قمچینی آلیب یانیمگه قؤی برکه تاپگور"- دیگولیک گپنی تیلیدن تشقریگه چیقره آلمی، کؤزیگه یاش قه لقیدی. اؤلیم بیلن آلیشه یاتگن کسل بیردن تنه یگه کوچ یاغیلیب، اورنیدن توره ی، دیب قؤزغه له دی-یو، بیراق، کوچی یتمه می، ینه ناچار یانباشله یدی. شوتاب کؤزی شونده یکّینه آغیلخانه یانیده گؤنگدن تؤپ یسب، جان-جهدی بیلن پستلیکدن تیپه گه آلیب چیقه یاتگن بیر قاره قرنغیزگه إیلینه دی. قره سه که، اوسته کار قؤنغیز مهارت بیلن اؤزیدن أیگیرمه برابر کتته راق قیلیب تؤکیس توزگن تؤپنی تیپه راققه آلیب چیقیش بیلن آواره. قؤنغیز اؤز قؤلی بیلن یسه گن دؤمه لاق گؤنگنی جاییدن سهل سیلجیتیب، آزگینه جیلدیره دی-ده؛ توتیب توره آلمگه نی سبب، قئه تیب اوستیگه گؤنگ ینه اغه نیب توشه دی. بو وضعیت ظاهر ابه نینگ کؤز اؤنگیده کؤپ باره تکرارله ندی. کسل نینگ جان کویرلری شفا سؤره ب، خدا یؤلیده هفته سیگه بیرجانلیق سؤئیشه دی. قاری لر کیلیشیب، قیزیل بخمل کؤرپچه اوستیده، قرآن یازیب، باش إیرغیتیب، تاماغینی قیگنچه تلاوت قیلیش بیلن بند. بیر سیدره ختم توگه گچ، چیننی کاسه لرده قؤی گوشتیدن پیشیریلگن شوربه نی شؤرچه شؤرپه إیچیب، یاغلیقّینه یتینی یئیشر، سویگینی چه ینب، إیلیگینی قؤلی کفتیگه قاقیب لوقّه یوتیشه دی؛ سؤنگ آغیز- باشینی یلتیره تیب، قؤلی نینگ یاغینی ساقاللریگه إیشقب، گلمه- گلیگه فاتحه گه قؤل کؤته ردیلر. آخرده ختم پولینی آلیشیب، تورنه قطاربؤلیشیب ظاهر ابه نیکیدن چیقیشه دی؛ کیئینگی ختم وقتینی انیقلب، ریجه لب، آرتگه قئته دیلر... اوزاق یاتیب قالگن کسل نینگ یانیگه کیلیب، کؤنگلینی کؤتروچیلر هم باره- باره نیگه دیر سیره کله شرکن. دره نغیلله گن حولیده یالغیزلیک دردی إیله إیچیدن ایمریله بارماقده ایدی بیمار. اگر اؤشه ساغلیگیده باقیب قؤیگن ائغیر إیتیلری، قفسلرده گی قؤشّه- قؤشّه کـکلیکلری، غوجوم درختلرده تیزیب آسیلگن بودنه لری بؤلمسه، ابه نینگ إیچی ترسه یاریلیب اؤلیشی تورگن گپ. هر نه شولر دردینی آلیب توریبتدی. ظاهر ابه خانه ده، اوی بالارلریگه تیکیله - تیکله بیزدی. بو یاروق عالمده اؤپکه سیگه جایله یاتگن مصفّا هوا برده لنگن قؤغانشین میده لری دیک تاماغینی قیریب اؤ اؤته دی. شو هم یتمی قاله دیگن پئتلر هم بؤلیب توریبتدی. ظاهر ابه آخری: - جائیمنی اوو انه اووی چارپایه دن،- دیب اولیگه کؤز اشاره سی بیلن، کیئین تیلی بیلن ائتدی،- سالیب بیرسه یزلر بؤلمه یدیمی؟- دیدی خاتینلریدن بیریگه قره ب. عایشه خاله مینغیلله ی- مینغیلله ی : " کسل بؤمه ی هر بلا بؤلگور" دیه إیستر- یسته مس، ایریگه اؤریک درختی آستیده گی سؤریده جای تؤشه دی. ایندی، کسلنی چپرکتگه آلیب باریب یاتقیزه ی دیسه، بیر اؤزی ایپله آلمه یدی. گاوده لی آدمنی ته شیب باریشی اعیال ذاتی اوچون آسان ایمس. کونداشلرگه ائتیب، یاردم آله ی دیسه، غروری یاری بیرمه یاتیر. بیر إیککی کائیب، ظاهر اکه گه اولرنی سؤکتیره ی دیسه، کسل نینگ تیلی ائله نمی توریبتدی. قؤنی- قؤشنیدن کؤمک آله ی دیسه، بَری اؤز إیش- یوموشلری بیلن کیتیشگن. عایشه خاله نینگ إیچیدن « اؤلیب کیتگور، تیکینخور قاریلر کیلیشمه یدیمی شو پئت؟ منه وی گؤمه گور بؤلگورنی اوزه تیب قؤئیشگه یاردم قیلیشسه!»- دیگن اؤی اؤتماقده. کونداشلر بیر- بیریدن قالیشمس لیک معناسیده، تاووش چیقرمسدن، قؤلمه -قؤل قیلیشیب ظاهر ابه نی کؤرپچه سی بیلن بیر عمللب، تشقریگه سودره ب، سؤریگه آلیب باریب یاتقه زیشدی. ابه بیر پیاله کؤک چاینی هوپلب، بیر زوم تین آله دیسه تینکه سی قوریگن-اؤشه احوال، کسل نینگ کؤزی ینه هَلیگی ینه بایه گی قاره قؤنغیزگه توشدی. قؤنغیز همان گؤنگنی مقصدگه آلیب باره آلمی، بار کوچینی إیشگه سالیب، تیریشماقده ایدی. کؤره ر کؤزگه قیزیق منظره. ظاهر ابه إیچیده، اؤتمیشینی، یشب تورگن حیاتینی، بار وجودینی انه شو قؤنغیزگه مینزه دی؛ اؤینی تینیم بیلمس قؤنغیزگه اؤخشه ته دی گویا. بیمار بیر نفس اؤیگه باتیب، دهشتلی اؤلیمینی کؤز اؤنگیگه کیلتیریب کؤردی. چیده ب بؤلرده ی وضعیت ایمس...کؤزلری منگو اویقوگه کیتر- کیتمس بیمارنینگ روحینی اؤزیدن قاله یاتگن مال- مُلک، تؤرته خاتین تقدیری کیمیره باشله یدی. اؤزیدن کیئین بیوه قالگن خاتینلری باشقه لرنینگ قوچاغینی تؤلدیریب یاتیشینی اؤیله سه، پارتلب کیتگیسی کیله دی. هلی اوئیگه آلیب کیلمه گن، آق بیلک قرچیغــَی دیک کیلین داغیده پیتکه نک بؤلیب کیته دی. اؤلیمی آلدیدن بولر کیمگه یمیش بؤلیب کیتیشیدن؛ آغیر ائریلیق دردینی خیالن چیکه دی. اچّیغی بیلن دنیانی بورگه ده ی سیقیمیگه آلیب، غیجیملب تشله گوده ی بؤله دی. ...هلی اؤلمی توریب، مال-ملکینی میراث خورلری تارته- تارته خام تلاش قیلیش بیلن- اندرمان. ظاهر ابه نینگ حالیدن ساکنلیکدن اؤزگه خبر آله یاتگن کیمسه یؤق. شمال ایسیب، شیتیر- شیتیر درختلر یپراغی قیمیرله شی بیلن، تنگه ده ی گینه قویاش نوری یوز و کوزینی إیلت ایتب سیله یدی خلاص. ظاهر ابه گوشت و پستی ایریب، سویکلری ققشب توشه کّه تؤکیلگنده ی اؤزینی حس قیله دی. ایندی فایده یؤق، غیشت قالیبدن کؤچگنده ی نظریده. کؤزی ینه اؤشه قاره قؤزنغیزگه توشدی. بو گـَل قاره قؤنغیز کولوله گؤنگنی تیپه گه یتردی، منزلگه یتر- یتمس، إیرغیب کؤز إیلغه مس توبنگه دؤمه لب کیتدی. قؤنغیز هم گؤنگ تؤپ بیلن قؤشیلیب، پستگه قره ب قؤله، کؤزدن غایب بؤلدی. ظاهر ابه کیپریگی اوستیده کؤتریب تورگن آغیر آسمان یوکی آستیده اؤته اؤکینچلی آه چیکتدی، بیرچقور نفس آلیب، " وادریغ دنیا!" دیماقیچی ده ی بؤلدی- یو، دمی تشقریگه چیقمه دی. *** إیچیده :" گورگه ! نه او یاق بؤلدی، نه بویاق"- دیب تورگن عایشه خاله بو وضعیتنی سیرتدن کوزه تیب توره رکن، " بیردن إببببیییی اویئیم کویدی؛ بیرگینه ام ایدی؛ ایسیز تؤره مدن اجره لدیم!!"-دیگنچه قیچقیریب أیغله ی باشله دی. إیکله کونداش هم خوددی خوتیب توزگنده ی شوکویی ماتم قؤشیغینی ائتیشگه کیریشدیلر. قویاش کون باترگه آغه یاتگن پئت، آفتاب قیزیب توریبتدی. ضرور بؤلمسه کوچگه چیقرده ی هوا ایمس. آدملر قاپ - قاره تیر ته گیده، خُم و کؤزه لر تؤله ساووقیّینه دن جاملرنی تؤلدیریب إیچگه نی إیچگن. سایه سلقینلرده بیر چیریم اویقو آله ی دیب یانباشله گن آدم نینگ سیلله سی قوریگن، توریشگه مداری یؤق. آدم اؤلگنده بوتون احوال و وضعیت اؤزگره دی... آدملر مرحوم خداگه مهمان بؤلسین دیب، جنازه نی ایرته راق توپراققه تاپشیریش پیئیده. اؤلیکنی اوی إیچکریسیگه آلیب کیردیلر. عایشه خاله ایری نینگ جه غینی آق سوپ بیلن باغلشگه شاشیلدی. کونداشلر هم حاضر و ناظر توریشر، کیره ک بؤلسه عایشه خاله گه یاردم قؤلینی چؤزیشماقچی اولر. شو تاب کتته خاتینی ایری نینگ یوزیدن یاپینچیقنی موربت کؤته ریب، جه غینی باغله ماقچی ایدی-یم که، مرحوم نینگ آچیق آغزیدن، تیشلریگه کئیگیزیلگن قطار آلتینلر لاوللب کؤزگه إیلیندی. چؤغده ی کؤزگه تشلنگن طلا تیشلرنینگ یلتیره ب تــَوله نیشیدن اؤلیک خودّی تیریکلر کبی، گؤزه ل و جاذبه دار بؤلیب کؤزلرگه کؤرینرکن. سریق شیطان اؤلیکنی هم چرایلیک قیلیب یوباریشینی شو زمان انگلش یخشی ممکن ایدی. عایشه خاله ایری نینگ یوزیگه سیکین گینه قیلیب آق پرده نی یاپتدی-ده، سوغریلیب، تشقریگه چیقدی. سهل اؤتمی، اوچی سینیق قـــئیچینی آلیب کیلیب، مرحوم نینگ تیشلریدن آلتینلرنی اجره تیب آلیشگه کیریشدی. قــئیچی إیش بیرمس ایکن، کونداشی اوچلی راق پیچاقچه نی، اوچنچی کونداش ایسه، آمبرنی آلیب کیلدی. اوچ کونداش خزینه اوستیگه چؤکــّن بؤلیشیب، اؤتّیز إیککیته تیشدن بیر-کیتین طلالرنی آلماقچیلر. آلدینگی قطار تیشلرگه قؤندیریلگن طلالردن اوچته سینی آسانراق کؤچیریب آلیشدی. اؤلیک نینگ آغزینی کتته راق آچیب، کلـّک تیشیگه داریب ایدیلرهم که، نی کؤز بیلن کؤریشسین، ظاهر ابه نینگ کؤزلری شقـّـه آچیلیب کیتدی. تنه سیگه قان یوگورگنده ی بؤلدی. شو پئیت کونداشلر داد و وای کؤتریشیب، قؤرقینچ باسگن بیر وضعیتده آلدین -کیتین تشقریگه آتیلیب چیقدیلر. *** اؤلیک تیریلیشی یخشی نرسه ایمس، بو قوم اؤرته سیده نحس، شوملیک بیلگیسی سنه له ی. اونی ینه حیاتگه قئتریشدن کؤره، میئغیده اؤلدیریب، کؤمیشنی افضل بیلیشه دی. بولرگه کؤره اگر شونده ی قیلینمسه، بار اوروغو-ایماغی، باله- چقه سی بیلن قیریلیب کیتیشی ممکن، دیگن إیریم بار. هی دیمه ی کؤپچیلیک تؤپله نیشدی؛ اوزاق- یقینلرده گی قوم و قرینداش، ته نیش بیلیش، یارو برادرلرگه خبر کیتگن. مونچه آلتینی قاره یرگه کؤمیب یوباریشگه کؤزلری یتمی توریبتدی. جنازه گه کیلگنلر نیمه قیله رینی بیلمی حیران. کیمدیر اؤلیکنی کؤرگه نی إیچکریگه کیردی. مرحوم نینگ کؤزلری چیندن هم یاپیق، تیشلریدن سیزیب چیقه یاتگن قانلر قاتیب قالگن. پیشانه سیگه کفتینی قؤئیب قره سه، تنه ساویگن ایدی

إیشانچ تؤره

تورانتو- کاناد ا07/11/14

 

حکایه
------

بای بوبه

حاجی بوبه کون آشه سیمریگندن سیمری بیردی. قنچه لر ایگیلیب قره مه سین آیاغی آستینی کؤره آلمه یدیگن بؤلدی. باریب- باریب آخری طهارت آلیشگه هم یره می قالدی. آش- آوقتینی کؤکره گیگه قؤئیب توریب یر ایدی. روزه گه بیرگینه کون قالیب ایدی. فکر و ذکرینی روزه بند ایتگن. طبعیتی تیرّیق حاجی نینگ خیالی کؤچیب، مییه سیگه چقماق چقه قیلگندیک بیزاوته لندی . بیلینمه دی که، مزه سی بؤلمی قالگه نیدنمی یاکه، مال و ملکی نینگ حساب- کتابیدنمی ایدی بو احوال؟ حاجی بوبه کینّ آیی( خاتینی)نی یانیگه چقریب:
- سینی ائته من خاتین! بویاقه کیل گپیم بار سینگه!
- تینچلیکمی آته سی، قولاغیم سیزگه؟
- ایرته گه روزه، بونی یخشی بیله سنه-ه! - بیر تؤلغه نیب، قارنینی قه شیگینچه،- سحرلیکّه توره میز نصیب بؤلسه! همّه نرسه یترلیمی؟ کم- کیتیگ یؤقمی؟ یخشیلب افطارلیکّه تیارگرلیکنی باشله ی بیرگین ایندی. آوازه میز بار، شکور آتیمیز کیتگن -ه، بو اولغه یم کونلری حاجی بوبه نینگ اوییدن قویوق-قویوق توتونلر آسمانگه چیقمه سه، لذیذ یمکلرنینگ انقیگن هیدی دماغلرنی قیتیقله مه سه نیمه دیگن گپ؟ اویمیز اوستیگه ارواحلر اوچیب کیلیشه دی. فرشته لر جیقّیللب درگاهیمیزدن قوروق کیتمه سین تغین.
- بؤله دی آته جانیسی، همّه سی بوت، إیشیم شو. اورینیب- سورینیب شولر بیلن بندمن. اوییمیزده بارینی پیشیریب دسترخوانگه تارته من...؛ مینی کؤپراق باشقه نرسه اؤیگه تالدیره دی، دیدی حاجی بی بی ایریگه تیرمولیب.
- نیمه او؟- بوغیق آوازه غؤنغیلله دی حاجی بوبه.
- یان قؤشنیمیزنی ائته من-ده. سیر جملغه، یاش باله لری کؤپ. آیده، أیلده قاره قازانی قئنه مه یدی شولرنینگ. باله - چقه لری بیلن تاپگن- توتگن بیر تیشلم نانینی بیر جام سوگه باتیریب یا یگـَی یا یمه گی. هیچ نرسه سی یؤق شولرنینگ. آدمنی رحمی کیله دی...
- إیسیغیم آشیب باره یپتی خاتین!- قؤقیسدن إیسیتمه وجونی چولغب آلدی،- داری- درمانینگ یؤقمی؟ یانیب باره یپمن؟!-دیدی حاجی.
خاتینی در حال رومالنی هول قیلیب، پیشانه سیگه باسیب توردی. حاجی إیستمه اره لش گپیره بیردی:
- ایی سین خاتین، نیمه لرنی دیه پسن؟- قوخ-قوخ یوته لیب، باشیگه کفتینی قؤئیب، بیر کاسه ساووقینه سوونی إیچه یاتیب،- قیسی زمانده یشه یتسن اؤزی؟ ثواب توربه نینگ ته گی تیشیلگه نیگه انچه - مونچه بؤلدی. غریب- غربا دیه بیرسنگ باشینگ آقه ریب کیته دی. « رحم قیلمه یتیمگه...» دیگن گپ بار. اولرگه خدا بیرسین، دیب کیته بیر، إیشینگ بؤلمه سین، اؤزینگنی بیل، بو نصحیتیمنی قولاغینگه قوئیب آل. توشوندینگمی خاتین؟
- انسانیت اؤلدیمی حاجی؟ سیزگه یره شمه یدی. خودّی، کؤکره گینگیزده یوره ک ایمس، تاشنی کؤتریب آلگنده ی گپیره سیز.
- انسانیتنی کؤرسنگ عربستانگه بار. کعبة الله نینگ تیگره سیده تماشانی کؤر. یتّی مرته حج قیلیب، کؤپ نرسه لرنی کؤزیم بیلن کؤردیم. باشقه جایلرنی کو گپیرمه سم هم بؤله دی. شو یاشگه کیریب، آدملر بیلن اره له شیب، آخری شو خلاصه گه کیلدیم. 
- باشقه لر نیمه بؤلسه بؤلیشسن؛ بیز اونداق بؤلمه یلیک، باله جان خلقمیز، بغری کینگ بؤلیب کیلگنمیز،- دیدی حاجی بی بی ایریگه. 
کون هارغینله نیب باره یاتیر ایدی. اطرافنی سوکت چولغب، کوچه هم تین آلماقده ایدی. قویاش نینگ یللیغی سؤنیب باره یاتگندی. حشمتلی خانه ده حاجی بوبه هاردیق چیقره یاتگندی. آیاقلرینی بیر-بیریگه مینگشتیریب یاتگن حاجی، تلویزوندن کؤز اوزرکن، تویقوسدن تابی قاچیب قالدی. خاتینینی چقیرماقچی بؤلیب تورگن حاجی بوبه سؤل قؤلی کؤکّه چؤزیلگنچه أیقیلدی. درّاو شاشه - پیشه کیلیب، حاجی بی بی ایرینینگ یوزیگه ساووق سو اوردی، باشینی یاستیقّه جایلشتیردی. سریمساقنینگ بیر دانه سینی ارچیب، سووینی ماموقّه سیقیب، بورنیگه توتیب توردی. بیر یاغی سیتیلگن یلپیغیچی بیلن یلپی باشله دی. کؤپ اؤتمی، اؤغیل-قیز، قرینداش-اوروغ، قؤننی- قؤشنیلر یاپیریلیشیب کیلیشدی. بیرگه له شیب، حاجی بوبه نی تیزلیک بیلن داکترگه آلیب باردیلر.
***
کسلنی کؤتریشیب، داکترنینگ معینه خانه سیگه کیریب باریشدی. اوستیده آق چاپانلی داکتر:
- نیمه بؤلدی حاجی بوبه؟- دقت بیلن قؤل تامیرینی اوشلـی توریب، اؤلچه گیچنی شیلـَی باشله دی،- قان باسیمیزنگیز بلند؛ قند نگیز هم یوقاری؛ یوره ک اوریشلرینگیز ناساز؛ إیسیغینگیز هم بلند، دیدی داکتر و جایده داریلردن إیکّی تابلیت إیچیردی و چقور- چقور نفس آلیشگه بویوردی.
شوندن کیئین حاجی بوبه نینگ کؤزلری آچیلیب اؤزیگه کیله باشله دی. او إیستمه اره لش دلینی یازیب شفاکارگه سؤز قاتدی:
- روزه آلدیدن شونقه بؤلگه نیم یخشی بؤلمه دی داکترجان. پیغمبر یاشیمده من. بیر کون هم روزه م قؤلیدن کیتمه گن. شوندن کیئین ائتینگ روزه توته یمی یؤقمی؟
- مین علم بیلن شغلله نه من جاجی بوبه. اؤقیگنلریمنی آدملرگه تطبق قیله من. انسانلرنینگ دردینی آله من. روزه حقیده بیر نرسه دیه آلمه یئمن سیزگه، اعتقاد مساله سی بو مطلقا باشقه نرسه. عقل باشقه -یو، حسّیات باشقه دیگنلریدیک. یخشیسی، سیز کیچ پئیت ساعت 5-6دن تا ایرته لب ساعت 9 گچه هیچ نرسه ایمه سنگیز توزویک بؤله دی. امّا سویوقلیک إیچه بیرسنگیز فایده لی...
- ایی توبه قیلدیم ای! بو قنداق گپ! یره تگن ایگم روزه نی چیقرگنده شو سیز ائتگن تامانینی حسابگه آلمه گن ایکنده. بیلمه دیم سیزگه إیشانه یمی خداگه می؟ اؤرته ده آخرت بار داکتر جان. بو گور عذابی، قبرنینگ قیسیشی، منکر- نکر، دوزخ، إیلان- چیانگه یم بؤلیشدن قؤرقه من داکتر صاحب راستی گپ. اجازه بیرینگ روزه منی توته قاله ی...!
- میلی یو، سیزنینگ شخصی إیشینگیز، توتگینگیز کیلسه توتنگیز. بیراق، شو مین ائتگن پیلله لرده بیر نرسه ایمسه نگیز یخشی بؤله دی. بونی ساغلیغیگیز اوچون ائته من. بیر سیزگه ایمس، همّه انسانلرگه توصیه قیلینه دی شو نرسه لر. کیچه سی آش قازان دم آلیشی کیره ک. مییه فعالیتی آسان کیچسین، قان هم اؤز مرامیده ائله نسین خوشمی؟
بای بوبه اؤزینی بیرآز یخشی حسن قیلرکن، داکتر بیلن مساله ته له شگیسی کیلیب، گپ-سؤز قیلدی. امّا، داکتر کسل بیلن اوزاق سؤزله شیب اؤتیریشنی خوشله می، گپنی قیسقه قیلیب قؤئیدی. و آخرگی سؤزینی منه بو جمله لر بیلن توگه تدی:
- آپّاغ بؤلیب، توزه له سیز،- داکتر قؤلی بیلن کسلنی نینگ پیشانه سینی سیله یاتیب،- اؤزیزگه قره نگ، همّه سی یخشی بؤله دی. مثبت اؤیله نگ. دنیا کؤرگن، کؤپ نرسه دن خبردار انسان ایکنسیز و یخشیلیک قیلیشدن تارتینمه نگ.
- گپیزده جان بار داکتر صاحب. بونی قره نگ، افطارلیکده بیر بؤکیب یسَک، اوچ ساعت اوخلر- اوخله مس، ینه زمبیلدیک قیلیب قارنی تؤلدیرسک. ایرته تانگدن کیچگچه 16 ساعت آچ و قینجیر تپّه تشلب یاتیب آلیشدن اؤزگه علاجی یؤق. بو ادیمدن-قدیمدن اودوم بؤلیب قالگن، بیز مسلمانلرنینگ تورموش طرزیمیز- شو. بیز اؤگزه آلمه یمیز. خدانینگ ائتگه نینی قیلیب یشه ی بیره میز... بیزگه قالسه بو دنیا مهم ایمس، آخرت- نرگی دنیانی اؤیلب یشه لرینگ، دیب اؤرگه تیشگن...
- منه بو داریلرنی إیشله تینگ یخشی بؤله سیز، دیب حاجی بوبه نی رخصت ایتدی داکتر.
***
حاجی نینگ همان إیستمه سی بلند، الجیره ب توربتدی. یقینلری بیلن گپله شر ایکن:« شو تنگریم روزه نی کیچه سی توتیلسین دیه بویورمه گن ایکن-ه! بونده ی آشیقچه إیشلر اؤزی بیکار وقتلرده قیلینسه باشقه گپ. بو دیسنگیز، کوندوزی آدملر تیریکچیلیک تشویشی بیلن غرق، اؤزلرینی قیئنب نیمه قیله دیلر. بیر باشگه مینگ سودا...»- دیه قلمپیر داریگنده ی کؤزلرینی چیپّه یومدی و ینه نیمه لرنی دیر گپیره کیتدی.

ایرته سی روزه. حاجی بوبه هنوز هم روزه توتیش فکریده. یوره گی نینگ بیر چیتیده« گؤزه ل حیات، بختیار کونلر حیاتبخش قویاش آستیده ایمس؛ قاره یرنینگ ته گیده» دیگن خیال یشه یدی اونینگچه. یوره ک حیات اوچون ایمس؛ نرگی دنیا اوچون تیپه دی اونینگ نظریدن. « شراب انطهور»، « حور» و « غلمان» اونینگ آنگینی ضبط قیلگن. نیمه قیلسه شولرنی اؤیلب قیله دی. روزه اونینگ اوچون منگو نجاتکار واسطه.

کؤنگیلده گیدیک دستورخان بیزه تیلیشینی إیسته یدی. ایرته سی شام نمازیگه هم باریشگه اؤزیده حوصله کؤرمه دی حاجی. دسترخوان اوستیده یؤق نرسه نینگ اؤزی یؤق. روزه نیتینی قیلدی. بیلک باشینی توریب، غیرتگه مینیب، اونچه- مونچه کسللیکّه قؤل اوشله تمی من، دیگن اؤی بیلن رنگا-رنگ ایگولیک و إیچگولیکلردن تناول قیله باشله دی. قاوریلگن قؤزی گوشتی-یو، بیقیرده گن شوربه، دیمله مه، کباب و پلالردن بابلب توشیردی.
إیکِّی قوتلی اویده سلقین شمال ایسیب توریبتدی. بیراق، قؤشنی سی نینگ اوییده جیم-جیت ساکینلیک. گویا بیر یاقّه کؤچیب کیتگنده ی اولر. چیراق سیز اویده ناچارلیکدن بند زندان بؤلگن قؤشنی نینگ حالیدن هیچ کیم بیر نرسه بیلمه یدی. حاجی بی بی خیر و صدقه اوله شی دیسه، ایریدن قؤرقه دی. یشیریب، بوسیب بؤلسه هم بیر تباق آش- اوقت ایلتماقچی هرنه.
حاجی بی بی ایرنینگ بو احوالده آوقتله نیشیدن خواطرلندی. 
- آته سی! هلی سحرگه یم توره سیز ینه. یتر بؤلدی قیلینگ یئیشنی، دیدی.
- شو کاسه ده گی ساووق سونی آلیب بیر خاتین. مین کیته من، جایمگه کیره من. خدا قبول قیلسه باشیمیزگه ثوابلر یاغیله دی. سحرلیکنی هم غملب قؤئگین. بو اولوغ کونلرده یخشی نیت قیلیش یخشی بیلدینگمی خاتین. تمشه نیب، اؤرنیدن جیلگیسی کیلمی توریبتدی هلی.
حاجی بوبه إیکّی قبت کؤرپه چه ده اؤتیره ر، یؤغان یاستیقلرگه یانباشلر ایکن، اوئیشگن آیاقلرینی یازیشگه اوزه تدی. قؤلیگه قیزل گل شفتالوز رومالینی آلیب قاره تیرنی اریتدی. او آخرگی لقمه لرنی تاماغیدن اؤتکزیب، لب و لونجینی سچاق بیلن اریتیب قؤئیدی. اؤنغی سیزلنگه نیدن تورماقچی بؤلیب، حرکت قیلدی-ده، بیراق توره آلمه دی. خاتینی قؤلتیقلب، سیوب، یان اویگه آلیب باره یاتگندی. هنسیره گنچه خاتینی نینگ قؤلیدن اوزیلیب، اوی نینگ بیر چیتیگه اغه نب توشدی. تقر- توقور بؤلیب، اوی بورجگیده امانت قؤئیلگن تاواق آشی یرگه ساچیلب کیتدی. اچّیغی چیقیب، « آشلر بو یرده نیمه قیله دی لعنتی قنچیق؟ شونداغ کونده اوست - باشیمنی رسوا قیلدینگ» دیدی.
حاجی بی بی قؤشنی سیگه آلیب باریب بیرماقچی بؤلگن آشنی سیزدیرمسدن ایرینی چَـلغیتدی. اونگله نیب تورماقچی بؤلگن حاجی تیزه لنگن جایده گورس ایتیب أیقیلدی... 
خاتینی:
- ای خداییم نیمه بؤلدی سیزگه حاجی، اؤزیزنی توتینگ؟! - دیدی. جاجی نینگ بوتون تنه سینی ساووقلیک چورمب آلدی. « نیمه بؤلدی اؤزی، حاجیمدن اجره لدیم؟!»- دیه قیچقیردی بی بی. قؤلی بیلن ایرنی نینگ یوزلرینی بیر قئته سیرمَلب نیمه بؤلدی سیزگه، اؤزیزنی اوشله نگ»، آته سی، دیدی أیغلب.
بیراق، حاجی بوبه نینگ تیلی سؤزگه کیلمی، کؤزلری آچیق قالدی...

 

 

سیناودن اؤتگن بیتلر
----------------------
حرمتلی اؤقووچی، بوندن آلدینگی یازوولریمیزده اولوغ نوایی نینگ چقور معنالی بیتلرینی تنلب، اولر حقیده سؤز یوریتیب کیلماقده ایدیک. إیشیمیزگه کیچیک اؤزگرتیش کیریتیب، شو نرسه نی ایندی « سیناودن اؤتگن بیتلر» نامی آستیده بیریب باریشگه قرار قیلدیک. اوشبو رکنیمیز اوزاقّه چؤزیلیشی ممکن. زیرا، نوایی نینگ سیر معنا بیتلری بغایت کؤپ. مینگدن آشیق بیتنی تنلب، اولر حقیده سؤز یوریتیشگه کیریشه میز. بوندن تشقری نوایی غزللرینی تیلداشلریمیزگه آسانگینه یتکزیش مقصدیده، بو ذاتدن یعنی بویوک نوایی دن توشونیشی بیر قدر آغیر بؤلگن غزللرنی-ده، معنالش و شرحلش إیشیمیزنی هم دوام ایتتیریش نیتیده میز.

بیلگه نینگیزدیک، علیشیر نوایی نینگ هر بیر بیتی معناگه بای. معنالر تاووش و سؤزلر قالیبیگه شونده ی اوسته لیک بیلن قوئیب قؤئیلگن که، بو بیتلر کیشی ارده سینی اؤزیگه تارتمی قؤیمه یدی. تنله گه نیمیز بیتلر در واقع روحگه تیتیکلیک بغیشله یدی؛ یششگه اونده ئیدی؛ انسان عمری نینگ معنادار کیچیشیگه کؤمکله شه دی. راست! ایرته گه امیدلنتیرووچی بو بیتلر حیات سباغینی ته شیدی؛ اولر واقعه-حادثه لر ایله گیدن اؤتیب، تجربه مکبیگه ائله نگن.
بونده ی قیمتلی فکرلر ائنیقسه، اؤز آنه تیلینگده جره نگلب تورسه! شونینگ اوچون هم نوایی شعرلریگه تیز-تیز قئتیب، اولرنی حالیمیزگه یره شه معنالش، ایضاحلش و بعضن شرحلشگه توتینه میز. زیرا، بیر عمر بیگانه تیلده سواد چیقریب، اؤز معنوی باسطیدن محروم یشب کیلگن انسانلرمیز بونده ی بیتلرنی ایشتیش، توشینیشگه محتاج دیب اؤیله یمن. تیلداشلریمیز نوایی بیتلری معناسیدن ذوق و شوقّه تؤلیب، سباق آلیشگه إینتیله دیلر البتّه.
هر گل نوایی ایسیمگه توشنده، قویده گی بیر بیت تیلیمیده ائلنگه نی -ائلنگن.

ماضــی و مستقبــل احـــوالیــــن تکلّــــم ائـلمــــه،
نی اوچونکیم، دم بودمدور، دم بو دمدور، دم بودم.

بیت نینگ معناسی:
اؤتمیش و کیله جک احوالینی گپیریب اؤتیرمه. چونکه،( قئته -قئته ائته من)بوگون مهم-بوگون!
بویوک شاعر بو بیتی بیلن بیزگه اؤتیب بؤلگن کیچمیش، هلی قاره سینی کؤرستمه گن کیله جک احوالینی، قنده ی ایکنی و بؤلیشی حقیده گپیریب اؤتیرمه. چونکه، بوگونینگ مهم، شو یشب تورگن دمینگ غنیمت، دیماقده. یعنی شاعرگه کؤره، اوچ زماندن اؤتیب کیتگه نی یاخود کیله یاتگه نی مهم ایمس، بل حاضرگی زمانینگ مهم.
نوایی کؤزده توتگن اوچ زمانّی کینگ معناده توشونماق لازم. اؤتمیش بو نفس آلیب، سؤزلب توزگن وقتیمیزدن آلدینگیسی، بیر لحضه دن بیر نیچه مینگ أیلگه چه بؤلگن کینگ مسافه نی اؤز إیچیگه قمره ب آله دی. انسان یره لیشیدن تا بو دمگه چه سی مینگ-مینگلب تورلی ماجرا، واقعه-حادثه شاهدی بؤلگن. هر بیر شخصدن تا بیر خلق، ملّتگه چه، حیات سیناولریدن اؤتگن. أیقیلگن، قاقیلگن، سینگن؛ یوتگن، یوتقزگن آنلری جوده کؤپ بؤلگن. اولر بیلن یشش بیهوده لیکدن باشقه نرسه ایمس. اؤتمیشگه سیغینیش، اؤتمیشدن نجات کوتیش بی ثمر نرسه لردیر. اؤتمیشگه یاپیشیب آلیش خودّی افیونگه عادتله نیشده ی بیر گپ. جمعیتده خام خیال، توشگه اؤخشه گن راحت-فراغتدن عبارت الداولر و عمومن، بونده ی کیفلنتیرووچی آغولر آز ایمس. اعتقادلردن تارتیب، تا تاریخی شخصلرگچه بَری اؤتمیشدن قالگن، بیمار قیلگووچی نرسه لردیر. نوایی نینگ بو بیتیده اصلیده شو غایه بیرکیتیلگن.

بیز اؤزبیکلرگه تیگیشلی اؤنلری کؤپ بو شاه بیت نینگ. بو گون هیچ نرسه قیلمه ی، فقط إیشیمیز اؤتمیشنی مقتشدن عبارت بؤلسه، یششدن هیچ قنده ی -معنا یؤق. کیچمیشگه آسیلیب یشش بی بها وقتنی یاقیش و یاندیریشده ی بیر گپ!

نوایی نظریدن کیله جک هلی ایشیک قاقیب، بیزدن خبر آلگه نی یؤق. بو کاروان یخشی- یامان یوکلرنی کؤتریب، اویمیز ایشیگیگه بیر کون کیلیب چؤکه دی. شیرین -اچّیغینی ته تیب یششگه محکوم میز. کیلمه گن نرسه نینگ حسرتینی یئش هم تؤغری یشش و ساغلام فکرگه کیرمه یدی.

نوایی کؤز قره شیچه بوگون، بودم مهم! بوگوننی قورماق، اونی کؤرکم قیلیب بغریده یششده کتّه معنی بار. بوگوننی قوریش دیگنده، ساغلام محیطده، ساغلام شرایطده حیاتنی باشلب یوباریش دیمکدیر. بوگوننی قوریش دیگنی یشب تورگن حیاتنی معنالی قیلیب قوریش نینگ عینن اؤزیدیر. قارنینگ تؤقلیگی، توره ر جایگه ایگه بؤلیش، باله -چقه آرتیریش، اولرگه تعلیم و تربیه بیریشلر کیره دی. اوینی، قیشلاقنی و یورتنی آباد قیلیش: درخت ایکیش، اطرافنی کؤکلمزارلشتیریش، یؤل و کؤپریکلر برپا ایتیش بوگوننی قوریش نینگ مادّی تامانی بؤلسه، اونینگ معنوی تامانی: شاد یشه ماق، سیویب، سیویلیب عمر کیچیریش، بیلم اؤرگه نیش، هنر و صنعتی سیوماق، یورت پرور، مللتپرور بؤلیش، هر تامانلمه اخلاقی یوکسه لیش بؤله دی.

 

 

 

 

اوخله مس شهر توشلری

تورانتودن نیویارکّچه 

(سفرنامه) 

1

 بوتون دنیانی بیر برماق آستیگه جایلشتیرگن تیکنالوژی عصریده، سفرنامه یازیش اونچه لیک قیزیق تویلمسلیگی ممکن. چونکه، انتیرنیتگه کیریب توکمه نی بایسیشینگیز بیلن-آق، ویب منزلگاهدن تارتیب، نقشه-یو، کیلبپ/فلم، تصویر و بیر نیچه میلیون معلومات شونده ی کؤز آلدینگیزده پیدا بؤله دی قاله دی. بیراق مساله نینگ باشقه بیر تامانی هم بار. اونی هیچ قچان کؤزدن قاچیریب بؤلمه یدی. انسانیت اوچون او جوده مهم فکتور حسابله نه دی. قدرتلی تیکنالوژینی هم آرتده قالدیره یاتگن هلی بیر عامل انسانده همان نفس آلیب توریبتدی. او هم بؤلسه انسان سیزیمی، کیفیتی و اونینگ چیکسیزلیکلر سری پرواز قیله یاتگن تخیلیدیر. بولرنی بیر مرامگه کیلتیریب تورگن نرسه انسان عقل و ذکاوتی بؤله دی. اعتبار لایق تصویر و بیان، بدیعی بؤیاقلر انه شو نقطه لردن باشله نه دی. بیر هفته لیک سفر دوامیده ایلکلب تنلنگن کؤزه تولریمیز همده مشاهده گه یوغیریلگن منه شو نرسه لر اؤیله یمنکه، سفریمیزنینگ جاذبه دار چیقیشیگه کؤمکله شدی.

سفرنامه، خاطره و ایسته لیکلرنی یازیش ازل-ازلدن بار نرسه. همّه ایسته لیکلر هم یازیلرلی ایمیس. کؤپلب واقعه لرگه تیپیک نمونه بؤله آله دیگن کؤرمیش-کیچیرمیشلر، سؤز صنعتی واسطه سیده کیشیلرنینگ آنگ و شعوریگه تاثر اؤتکزه یاتگنلرینی بیتیش قیزیقرلی بؤلسه کیره ک. 56یاشگه چیقب جوده کؤپ نرسه لرنی باشدن کیچیردیم. باله لیکدن بوگونگچه کیچگن سرگذشتلرنی قاغذگه توشیریش اساسی إیشلریمدن بیری حسابله نه دی. کیلینگ عمر فصلی نینگ 56 -ِینچی یازینینگ سؤنگّی هفته سیده کؤرگن، کیچیرگنلریمدن سؤز آچه ی. سفرنامه یازیش جوده قیزیق و مراقلی بؤلرکن.

بیر زمانلر این بطوطه و ناصر خسرولرنینگ قیزیقدن- قیزیق« سفرنامه» اثرلرینی اؤقیب ایدیم. اتفاقا، یؤلگه چیقیشدن آلدین اسپن( اسپانیا) ایلچیسی کِیله ویخانینگ( 624 أیل آلدین یازگن) اؤرته آسیاگه سفری و امیر تیمور حضوریده بؤلگنیگه عاید کونده لیکلرینی اؤقیب چیقندیم. اؤرته عصر واقعه لری بیلن 21-عصر واقعه لری اؤرته سیده یر بیلن آسمانچه لیک فرق بار. بیزنینگ سفریمیز قیسقه گینه بؤلدی. بار-یؤغی کانادانینگ تورانتو شهریدن نیویارک بؤیلب دوام ایتدی. دنیانینگ اینگ قدرتلی دولتی بؤلمیش امیریکه منظره لریدن ائریملر چیزگیلرنی بیزنینگ قلمده اؤقیشینگیزممکن. نیمه لر بیزنی بو سفرگه تارتگه نینی یازگنلریمیزدن انگلب آلرسیز...

ساعت 2 توشدن سؤنگ، تورانتو شهرنینگ قاق اؤرته سیدن امیریکه شهرلری ارا قتنه یاتگن إیکّی قوتلی میگابوسلر آلدینمه -کیئتین کیلیب کیتماقده. باشقه مسافر قطاری بیز هم میگابوس ایشیگیگه کیلیب تیزیلدیک. 80 یاشده گی آزغینگینه ایرکک( راسه شلائین/ هزلکش کیشی ایکن!) تابلیتینی چیقریب، بیزنی بسگه یؤنه لتیره باشله دی. پاسپورتلریمزنی کؤرسه تیب، میگابوسگه چیقیب آلدیک.

سفردن مقصد بیر متمدن شهردن ینه بیر متمدن و اؤته کؤرکم بیر شهرگه یتیب باریش؛ سؤنگ آمان-ایسان اویگه قئتیب کیلیش ایدی. إیکّی رواجلنگن مملکت و جمعیت آره سیده گی تفاوتلرگه شاهد بؤلیش و موجود فرقلرنی شور پیشانه-اوچینچی دنیا یورتلریگه تقاسلب کؤریش و خلاصه چیقریش سفریمیز دغدغه لریدن ایدی. 20 دقیقه إیچیده یؤلاووچیلر اؤریندیقلرگه اؤتیریشدیلر. هر کیم اؤز ایرمه گی بیلن اندرمان. میگابوس اؤته زمانوی و لوکس ایدی، انچه گینه آسایشه و بیجیریم، ساوتگیچلر اؤرنه تیلگن، هوانینگ 30 درجه إیسیغی سیره إیچکریگه تاثر قیلمه یدی... آدملر کم میندی، بس یریم بؤلمه سدن جایدن تیبره ندی. میگابوسمیز سهل اؤتمی گاوجوم شهرنینگ قویوندیک حرکتله نه یاتگن ترانسپورت آقیمیگه باریب قؤشیلدی. افته اولاولر تیربند، سرعت بیلن بیر-بیریگه تیرکه لیب إیلگریگه قره ب سیلجیماقده ایدی. اینگیل ماشینه لر اؤقدیک آتیلیب، کتته یؤلنینگ کؤکره گینی تیلیب، آلغه غیزی یاتگندی. یؤلاوچیلرنی بغریگه آلگن میگابوس یشیل یاپینگن دله لر-او، پایانسیز اؤرمانلر بیلن بورکه لگن کانادا یرلرینی آرتده قالیب، آلغه باسگه نی -باسگن. تیپه دن همیشه گی قدردان اؤرکچ- اؤرکچ بولوتلر ماما قویاش نینگ کؤکدن توریب یرده گیلرگه بیرگینه شیرین جیلمه ئیشیگه اذن بیرمه یدی.

روان یؤللر سؤلیم باغلرنی، کؤمکؤک دریا-یو کؤللرنی کیسیب اوتگن. قاره اسپالت یؤللرینینگ بیر اوچی تورانتو شهریدن باشلنگن بؤلسه، ینه بیر اوچی ساچنینگ تاریده ی سرابگه ائله نیب، کؤزدن غایب بؤله دی. یؤل باسماقده میز... 2ساعت دیگنده چیگره گه یتیب آلدیک.

چیگره نینگ کانادا تامانیده عالمگه مشهور نیکاگارا شرشره سی. شرشره اؤزی نینگ ماوی ساچلرینی یائیگنچه کؤکّه سلقین یل تره تیب توریبتدی. اوزاق- یقیندن کیلگن اؤن مینگلب سیّاحلر طبعیت نینگ بو بی تکرار معجزه سینی حیرت إیله تماشا ایته دیلر. سیاحتگه کیلگنلر نیاگارا نینگ إیکّی قیرغاغی بؤیلیب یوریشرکن، اونینگ ماموقده ی تؤلقینی، کؤکّه اؤرله یاتگن قویوق هاوریگه یوزلرینی چیماقده لر. نیاگارا نینگ مَیین شمالی بدنی آپباق سوتگه چیقه لگن گؤزه ل قیزلرنینگ اوزون-اوزون ساچلرینی آلیب قاچماقده. شوخ قیزلرنینگ آچیق قؤللری، کوموشده ی یلنگ ایلکه و بؤئینلری اوزه قؤنگن زولالگه اؤخشه گن کیچیک-کیچیک سوو تامچیلری جیمیر- جیمیز تاوله نیب، کؤزنی قمشتره ردی...

چیگره نینگ نریگی- امریکه طرفیده نیویارکّه قره شلی بوفالو شهری جایلشگن. نیاگارا در حقیقت امیریکه بیلن کانادانینگ چیگره سینی تشکیل بیره دی. شرشره نینگ اوچدن إیکّی قسمی کاناداگه قره شلی. بیر معناده بوفالو شهری یته گینینگ بیر چیکّه سی نیاگارا سولریگه تیگیب توره دی. إیکّی مملکت چیگره سیده گی ترتیب، اداره و کوزه تولر مین بیلگن و کؤرگن چیگره لرگه سیره اؤخشه مسدی. بیر زمانلر چیگره دن اؤتیب قئتیش مین اوچون انچه ملال، عذاب عقوبتلر بیلن کیچگه نی اوچون یوره گیم بیر قیلگه آسیلگنده ی تکه -پوکه. ساویت دوری حیرتان-ترمیز چیگره سیده کچیکّن سرسان سرگردانلیکلر کؤز اؤنگیمده پیدا بؤلیب توریبتدی. إیچیمده« چیگره چیلر مبادا بو یرده یم، ساویت دوریگه اؤخشه گن آته گوری قاضیخانه قیلیب یاتسه قنده ی کیچرکن؟!»-دیگن اؤیلر اؤتماقده. خلص، میگابوس، نظازت نقط سیگه کیلیب تقه تؤخته دی. چیگره ده تیمیر تورمکلر بیلن تؤسیلگن، هر خیل ماشینه لرگه مؤلجلنگن 20دن آشیق یؤل. هر بیر یؤلنینیگ چیقیش جائیده کیچکراق غرفه ده عیال یاکه، ایرکک افسیر پولیس اؤتگن- قئتگن موترلرنی کؤزدن کیچیره دی. یؤللرنینگ اؤنگ تامانیده اوزون کیتگن باجخانه. بو یرده هم بایه گیدیک چیگره ضابطلری خذمت وظیفه سینی اؤتب توریبتدیلر. دوامی بار...

کیلگن جاییدن اؤقیشنی اونوتمه نگ>>>>

 

 

حکایه/Hikoya

قؤش تیره ک

 Qo'shterak  

ادامه مطلب...

 حکایه

استاذ

...فکرله شیمیز چتاق؛ اؤیله شیمیزده معمّا بار. بؤلمسه نیگه بوگونگی حیاتیمیز إیپلرینی موهوم ایرتک- اعتقادلر گه تاپشیریب قؤیگنمیز؟ نیمه گه یالغان-افسانه لرگه إیشانیب یشه یمیز. نیگه دنیاوی حیات تاتی یو، تفتیدن حس قیلمسلیگیمیز کیره ک؟ سیزگی عضایمیز شو گؤزه ل مادّی بارلیقنی تویب یشه شی لازم ایمسمی؟ هه، بیز شونداقمیز. حقیقتنی اؤزیمیز قیدیریب تاپمی، واسطه چیلر، دلاللر بویرتمه سینی بجره میز   و اولرگه سویه نیب إیش توته میز؛ شونگه اؤرگه نیب قالگنمیز. عجبا، بو دنیاگه کیلیب، بیزده هیچ قنده ی تنلاو و اختیار یؤق ایکن-ده!. "سیزلرنی دنیاگه کیتیره میز"- دیب بیزدن هیچ کیم سؤره مه گن. «آتیمیز، تیلیمیز، مللتیمیز، دینیمیز و یورتیمیز»نی اختیار ایتیش اؤز قؤلیمیزده بؤلمه گن. یؤقسه، شونچه لر بختسیز بؤلرمیدیک. اؤی و فکرلریمیزده کمچیلیک بار. بؤلمسه نیمه گه کؤپچیلیک بیر خیل اؤیله یشه دی؟ بیر خیل کیئینیشه دی و بیر خیل آوقتله نیشه دی... برچه نرسه نی بیزگه تارتیق بیرگن آته- آنه، جمعیت، کیچمیش و اطراف کؤپ نرسه لرنی تانماق/ انکار قیلیش حسسینی هم هدیه قیلگن بؤلسه، یامان بؤلمسدی. مادمگه، بونده ی ایمس ایکن، إیشلرنینگ بـَـری اؤز بؤینیمیزده... بالگینه نینگ«کپه لک» ناملی ویب صحیفه سیدن کؤچیرمه...

ادامه مطلب...

لاتین یازوویگه اؤته یلیک 

 آت ائلــــه نیـب، قـــازیغینـــی تـــاپــــــه دی. مقال

 Ot aylanib, qozig`ini topadi. maqol

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

         تیریکچیلیکنی تیبره تیش، باله- چقه نینگ قارنینی تؤیدیریش نهایتده آغیرله شیب باره یاتگن اؤته آغیر و قلتیس بیر زمانده یشه ماقده میز. مردکارلیک بیلن تاپیلگن پولگه قاره قازاننی قئنه تیش نینگ هیچ هم علاجی یؤق. اوستیگه اوستک یاتیب- توره ردیک بیرگینه باش پنه بؤلمسه، کمبغلنینگ شوری قوریدی، قیامت قؤپتی دیه ویرینگ. یؤقسیللرنینگ عاتده باله سی کؤپ بؤله دی. آچی- تؤقی، کسل- بیماری، یاپینر- تؤشه نری، یوریش- توریشی، اؤقو- تربیه سی یؤلیده حضور-حلاوت نیمه لیگینی بیلمه گن، بیچاره آته- آنه ایرته خزان بؤلیب، عالمدن کؤز یومه دی. بولر- کو، ازلی تشویش کمبغل آته- آنه  اوچون. ایندیلیکده، آغزیده تیشلب کتته قیله یاتگن مرغک باله لرنینگ امنیتی خطرگه توشیب قالگن. قراوسیز باله کی لر اؤغیرلب کیتیله دی و یاکی پولگه ساتیله دی. بونده ی واقعه- حادثه هر کونی، هر تؤکسیده، هر یرده، هر آن یوز بیریب توریبتدی. حکایه قیلماقچی بؤلگنیمیز واقعه کونی کیچه جنوبی تورکستان کینتلریده بیریده صادر بؤلدی. إیککی کونده، بیر-بیریگه اؤخشه واقعه لر بو حکایه نینگ توغیلیشیگه سبب بؤلدی.

 ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ                                                                                                                                                                                  حکایه

 حکایه

                                          اوزیلگن ارقان     

          

ادامه مطلب...

 

 بختی قرا گلچهره

حکایه آلدیده گی اؤیلر

           انسان وجودینی تیتره تیب، روحنی ققشه ته یاتگن بو واقعه، شو کیچه- کوندوزلری ایلکترون ترماقلری(فیسبوک) آرقه لی یشین تیزلیگیده میلونلب آدملرگه یتیب باردی.

ادامه مطلب...

 

حکایه

 

                                                     یر اؤپگن برماقلر

     

ادامه مطلب...

 

 

     ‌إیشانچ                                                                                                          حکایه

قوتیلیش

      1985-أیل. محصللرنینگ یازگی تعطیلی باشلنگن- بیر پلله. بوتون شوری بؤیلب  مینگ- مینگلب طلبه لرنینگ وطنگه آقیب کیلیشی کوچه یگن وقت ایدی. ..

ادامه مطلب...

 

حکایه

إیــتلر سلطانی

 میمنه، 1979-أیل. سرسان- سرگردانلیک باشلنگن کونلر. روزی بای سراییده قؤنیم تاپگنمیز، بیزنی کیم بو یرگه باشلب کیلگنینی ایسله ی آلمی من. توننی کونگه اولب یشه یمیز إیش قیلیب. شونده، عزت الله دیگن بیر انسان بیزنی اؤزیگه یقین توتدی. یاردمینی ایه مسدن کؤنگلیمیزنی کؤتریب، هزل-هوزل گپلر بیلن دردیمیزنی آله دی. تونلری روزی بای سراییده شو انسان نینگ اؤتاغیده اوخلب چیقه میز...

   

ادامه مطلب...

 

حکایه 

 

ماوی بیراق آستیده

اوچ- تؤرت چقیریم یؤل باسیب مکتبگه باره میز. یاز هواسی، قویاش نینگ زرّین تیغلری آستیده باش یلنگ، آیاق یلنگ، کویلکچن بیر کؤرینیشده یؤل چنگیتیب مکتبگه باریب- کیله میز. بیر کونلیک اؤقیشگه باریب کیلیشیمیزنینگ اؤزی بیر داستان.

 

ادامه مطلب...

 

 

 ادَشگن محبّــت

      سلیمانگه اونه شتیریلگن نرگس نینگ تؤیی هم یقینلشب قالگن. اوزاغی بیلن إیککی هفته إیچیده تؤی بؤلیب اؤتیشی ریجه لشتیریب قؤئیلگن. بؤله جک قوده لر حالیگه یره شه تیارگرلیک کؤرماقده ایدیلر. اویی شهرگه یقین بؤلگنی اوچون نرگس وقت تاپتمدیم دیگونچه بیرار کمچیلیگینی بوت اوچون دوکانلرگه باش اوره دی. اویدن شهرگه باریب کیلیش نینگ اؤزی بؤلمه یدی. هر قه لی کیمدیر، یانیده بؤلگنی یخشی- ده. نرگس کون إیسیمی، سلقینده «نیمه قیپتدی؟ کوپه کوندوزی، شهر تؤله آدملر»- دیگن اؤی بیلن چادره سینی باشیگه یاپیب میده چویده ساتیب آلگنی شهرگه توشدی.

 

ادامه مطلب...

 

 

                                                                 سیوگی                                                                           

        بیر کیچه - کوندوز تینمی یاققن یامغیرنینگ ایندی کیتدی اوزیلگندی. هنوز هوا یککه - یریم تامچیلب توریبتدی. کؤپ یامغیر یاققنیدن بؤلسه کیره ک اؤشه کونی بازار چیلرنینگ آقمی انچه سیره کلشگن کؤریندی. همیشه گیدیک قیزیق- پیشیق بازار ایمس. قؤلی قؤلیگه تیگمی نرسه لرینی جرق- جرق پولـله یاتگن ساتوچیلر خریدار پایله یاتگندی. 

 

 

ادامه مطلب...

 

 

آمازون

 

         آسمان تیز- تیز ائنیب، اؤزگریب توریبتدی. اؤشه کونی هوانینگ خـُمی بوزیلگندی؛ سهل اؤتمی قار یاغیب بیردی. تیوره ک-اطراف بیردن آپپاق لباسگه بورکندی...        

 

ادامه مطلب...

 

 

 قیزیل داغ   

 

        1981- إینچی أیلی، جزیره مه کونلرنینگ یاز پلله سی، ایرته سی جمعه دم آلیش کونی ایدی. توشگی آوقتدن کیئین غوج-غوج اؤقوچیلر یاتاقخانه لرینی ترک قیلیشیب، انستیتوت باغی آره لب، سلقین سایه لرده گی یؤلکلرنی ائله نیب، بیر یازیلیب، یه یره ب کیلیش مقصدیده شهرگه تامان آدیمله ی باشله دیلر.

 

 

ادامه مطلب...

 

 

 حکایه

 اوشـَــلمه گــن آرزو

 

      انقلاب بؤلدی... کاروان- کاروان موترلر تیزیلیشی، شهرلر ارا شوروی نینگ قیزیل عسکرلرینی ته شیماقده ایدی. هواده تیک اوچرلر گیر- گیر ائله نه دی، بمباردمان قیلوچی اوچقیچلر تینمسیز پروازده.

 

 

ادامه مطلب...

 

 

حکایه

نجات ‌إیزلب 

         حکایه قیله یاتگنیمیز حیاتی بو واقعه گه کؤپ أیللر بؤلدی. اؤشــــه پئـــــتـلری  شفاخانه دیگن نرسه بیرگینه ولایت مرکزیده بؤلرایدی. بیزنینگ شهریمیزگه هلی زمانوی ایملش(طبی خذمت) یتیب کیلگنچه یؤق. اوستیگه اوستک قیشلاغیمیز هم شهردن بیش چقیریمچه لیک اوزاقده جایله شگن. 

 

ادامه مطلب...

 

 

 

بارسه کیلمس

شهریده گی کتته مکتب یاندیریلدی.کیچیک مکتبلرنینگ هم کولی کؤککه ساوریلدی.برچه نینگ یوزیگه اؤقیش ایشیکلری تقه-تق یاپیلدی.بوکونلر دن قاچگنلر قاچدی؛قاچه آلمه گنلر توبه لر قیلیشیب،مسجدلردن اؤزلر یگه باش پناه إیزلشلریگه تؤغری کیلدی.شوندن کیئین سؤراق-جواب کونلری باشله نیب،قیپ-قیزیل قیامت قؤپتدی شهریمیز ده. 

 

 

ادامه مطلب...

 

 

 

أیگیت اؤلسه بلند تاغلر پس بؤلر،

قری اؤلسه اوچ کیچه مَــیلس بؤلر.                            

  مقال

ینگلیش منظره

   

 قیشلاغیمیزنینگ بای-بدولت اولوغلریدن،دانیار حاجی اؤلیب قالدیلر. یؤقاریده گی مقالنی اؤشه کونی آدملر تیلیدن ایشتگن ایکنمن.درّاو خبرچینی چارلب کیلدیلر.اونگه قاره سحردن«یتتی قیشلاقنی جنازه گه خبر قیلگین!»-دیه تاپشیریق بیریلدی.شوندن سؤنگ ممه دیار صوفی یؤلگه آتلندی.

 

 

ادامه مطلب...

 

 

حکایه

 

آتسیز چقه لاق

       کیلین- کویاونینگ تورموش قورگنیگه ایندی بیر أیل بؤلی،دیب قالگندی.کوموش خان اؤزینی آوویتیش اوچون مغازه دن بیرشیشه إیدیشده کیچکینه بلیقچه ساتیب آلدی و اونی اویلب اوئیگه آلیب کیلدی.تینیق سوده اؤیناقلب سوزه یاتگن بلیقچه،کؤزنی قونه ته یاتگن درجه ده چرایلی.بلیقچه میتتیگینه کؤرینیشلی. سیرتی قیزغیش توسده؛اؤمگنی بؤیلب،زیغیرده ی- زیغیرده ی تؤریق خالچه لر آره له گن.شوخ بلیقچه شیشه آستیده گی بیر تیکیس سکوتدن بیزاوته لنگندیک،بیر قلقیب سو یوزیگه چیقه دی-ده،قئتیب ینه شیشه توبیگه قره ب شونغیب کیته دی.معنالیک،کؤرگوده ی صحنه. یالغیز قالگن پئیتلریده کوموش خان انه شو بلیقچه گه تیکیلیب، قؤشیقلر تؤقیر،پس آوازده اشوله لرائتر،او بیلن دردو حال قیلر و آخری چرچب، بلیقچه نی آووقتلنتیره دی-ده، میزغیب کؤزی اویقوگه إیلینه دی.بلیقچه،ینگی تورموش قورگن یالغیز،مسافر بیر عیال اوچون یخشیگینه ایرمک بؤلیب قالدی.

      

 

ادامه مطلب...

 

 

قاره باتیرلر

اونینگ لبلری اوستیده ایندیگینه توکلرسبزه اوره باشله گندی.اؤقیشدن ایرا قالگن باله نینگ ذهنی راسه اؤتکیر.باردی مکتب اؤقیب،عالی معلوماتلی بؤلگنیده ایدی،إیگنه نینگ کؤزیدن نق تویه نی اؤتکزردی.بو کیتیشده،یولدوزلرنی نروانسیز اوره یاتگن بؤلیب اولغه ییشی تعین.فقط گینه اولکن شهرلرگه باریب اؤقیشگه قؤلی یتمی توریبتی.اوستیگه-اوستک تینیمسیز بی ثمراوروشلر قومگه اؤخشب،انه شونقه استعداد لرنینگ کؤزینی یاپیب تشله گن.

 

ادامه مطلب...

 

حکایه 

قؤزغالان

قؤزغالان نینگ بیرینچی کونی ایدی.توشدن سؤنگ؛کوتیلمه گنده،رادیودن ینگره گن کیسکین هیجانلی «کوی»،یورتده قنده ی دیر بیر اولکن حادثه-بوریلیش یوز بیرگنیدن دلالت ایدی.سراسیمه وضعیت کؤلنکه سی آستیده اوزون قولاق گپلر همّه یاققه ترقلدی...بیردنیگه چومالی إینیگه سوو قوئگنده ی بؤلیب، مملکت تؤزیدی قؤیدی.نیمه لیگینی بیلمسه-ده،آدملر«انقلاب»دیگن سؤزنی اؤشنده ایشیتگن بؤلدیلر.

 

 

ادامه مطلب...

 

 

النگه

یاشلیگیم بی باشلیگیم...

کؤچه نی چنگیتیب،اؤرتاقلریم بیلن اؤینه شدن هلی تؤیگیم یؤق پئتلر ایدی.ائنیقسه گلبهار بیلن یشینمه چاق اؤینش- جان دلیم! لبلریم اوزره مه ئین توکلر ایندی سایه ساله باشله یاتگندی.اؤین آره گلبهارنی باله لرچه ایرکه لب،بغریمگه بیر قوچیب قؤیه من.چولپیلله تیب کؤمّه سیدن اؤپیه ین،دیسم اویه له من.یاناقلری وستیده اؤینب تورگن کاکلچه لرینی شمال آلیب قاچگنده،یوره گیم آرتیدن قویب یته آلمه مسدی.او قاچه دی،مین قوه من.یته آلمه گن وقتیمده کله پوشیمنی آلیب بالدیرلرینی گزلب آه ته من.کولگیچلریدن ذوق آله من.

 

ادامه مطلب...

 

 

 حکایه                                                                                                        

کوتیلمه گن خط

- حیات کیشینی فیلسوف قیلیب قؤیرکن،یاش اؤتگن سری آدمنینگ حیاتگه قره شلری چقورله شیب باره ویره رکن.مینینگ إیچیم عقللی گپلردن تؤلیب کیتگن.قولاق بؤلسه بس،تؤقیب تشله ی بیره من، قنچه کیره ک بؤلسه،میندن آله ویرسین شاعراکه لر،سؤزلریمنینگ کیتیگه :«بازار،لاله زار،آزار ،مزار...»دیگن قافیه لرینی قؤیسه لر بؤلدی،نقد حکمت نینگ اؤزی.توشیندینگمی خاتین! ای هی، یخشی یم سین بار ایکن سن بو یالغانچی دنیاده.آنده- سانده دردیمنی ائتیب إیچیمنی بؤشه تیب توره من هر قه لی،- دیدی خاتینگه قمچی بای برماقلری آره سیده بورقیب تورگن یؤغان سیگار نینگ آخرگی توتونلرینی شیمیره توریب.

 

 

ادامه مطلب...

 

 

حکایه

حاکـم

بوندن بیش أیل چمه سی بورون،اؤزبیکلر غاو یشه یاتگن بیر ولایتنینگ بختی کولیب(یؤق،شؤری قوریب!)باقیب،او یرگه بیر جرار حاکم(والی)تعینله نیبتی.سهل کم قیرق حاکمنی باشیدن اؤتکزگن بو ولایت آدملرینینگ افتیدن،آشیغی آلچی توریب،نانی یاققه باته دیگن بؤلیبتی.آدملر،عقلی کلته،دغدغه سی اوزون بو حاکمنی یخشیلب عزّت-اکرامگه باتیریشیبتی.کیملردیر ضیافت اوئیشتیریب تؤن کیئدیریشگن؛ کیملردیر آیاغی آستیده قان چیقریشگن؛إیس چیقرگنلرهم مؤل بؤلیشگن. بیر عمر یاریب- یالچیمی کیلگن بیچاره خلق«کؤرگنلریمیز اونوت بؤلدی شیکللی!»-دیه شادیانه توتیشگن.اونینگ یگنی آلدیده،یمه گنی آرتیده بؤلیب قاله ویرگن...ایلنینگ نظری توشگن حاکم إیش قیلشنی بیلمسه-ده،قرچه قوشدیک هر شاخ شبـّه-یو،بــُـتــّه لر باشیده پیدا بؤله ویریبتی.

 

 

 

ادامه مطلب...

 

 

                                                                                                                حکایه

 

بلبل سیره مه گن کیچه

     کتته حاولی.بیریاقی باققه توتشگن،ینه بیر تامانی قه لین اؤریک،جیئده،یانغاق و توت درختلریگه قؤشیلیب کیتگن.حاولینینگ قاق اؤرته سیدن سوو آقر،یازده غوج-غوج درختلر یپراغیدن سایه-سلقین تره لیب توره ردی.کؤمکؤک درختلرنینگ شاخ- شبّه لریده إیلینیب قالگن قویاش نورلری سیکین- سیکین برگلر آره سیده یشینماقده ایدی. بیر زوم اؤتیب،یپراقلرآره سیدن ســـُفه اوستیگه یلتیللب توشیب تورگن سرغیش آفتاب تنگه چه لری کؤرینمی قالدی.

 

ادامه مطلب...

 

 

بیرینچی قؤنغیراققه ایظاح     ائریم اولکه لرده ینگی اؤقو أیلی موسومینی مکتبلرده جرنگله گن بیرینچی قؤنغیراق آچیب بیره دی.اؤقو إیلی نینگ مکتبلرده یاپیلیشی ایسه،سؤنگگی قؤنغیراق صدالری آستیده کیچه دی.اؤتمیشده کیشیلر آره سیده قؤنغیراق یاوز روحلر،بلا-قضالرنی هیده ش مقصدیده هم قؤللـه نیلگن. بیراق،کمینه یشب تورگن یورتده ینگی اؤقو أیلی کتته تیارگرلیک و طنطه بیلن باشلنسه-ده،بوتوشونچه لر یؤق.مین توغیلگن وطنده هم بونده ی توشونچه لری بؤلمه گن.

ادامه مطلب...

 

 

 

بیرینچی قؤنغیراق

- زنگ باسیب اؤتیره بیره سیزمی آته خان؟بوندن قیرق-ایللیک أیل آلدینگی حیاتدن سؤیلنگ! باله لیگینگیز،مکتب دیگنلریدیک. بیز ژورنالیستلرگه قیزیقده بَری-بیر،- دیدی قؤلیده میکره فون کؤتگن أیگینچه. یاشی آلتمیشنی اوریب قؤیگن آته خان برماقلری إیله مـَنگلینی قه شی یاتیب گپگه کیردی :

 

 

ادامه مطلب...

 

حکایه

                                       

 اؤلوم قؤشیقلری

جناب ایکس حیاتیده کؤپ نرسه لرنی کؤردی و کوزه تدی.اونینگ کؤرگن بیلگنلری آره سیده،ایسده قالرلی نرسه لر آز ایمسدی...

ادامه مطلب...

 

 

 

 

قاره قوش

      کیچگه یقین،ساعت میللری بیشگه قره ب باره یاتگندی.اپریل آیی نینگ باشی،بهار نینگ إیلک آنلری ایدی.هفته نینگ قیسی کونی ایکنی ایسیمده ایمس...

ادامه مطلب...

 

 

اوچره شو

 

شهر تیکیسلیکده ایمس،پستلیک- بلندلیکده جایلشگن. یؤقاری(شمال)دن شاشقه لب،تؤلغه نیب آقه یاتگن قاره دریا نینگ سووی(سوونینگ رنگی شونده ی)،شهرنی إیککیگه بؤلیب،جیلغه زارکینت نینگ قاق اؤرته سیدن اؤته دی.تیپه لیکلر ارا توتش درختلر إیچیده،یؤل ویؤلک یاقه لری بؤیلب،کؤپراغی یاغاچدن سالینگن اویلر،یم-یشیل میسه اوزره تیریب قؤئیلگن گوگرد قطی سینی ایسلته دی.بوشهردن اوزاقلشگن سری،اداغی کؤرینمس،سؤلیم طبعیتلی قه لین اؤرمانلر باشلنه دی.چیندن هم بو یورتنی بار بؤیی بیلن کؤمکؤک ارچه زارلر مملکتی،دیب ائتسه بؤله دی.اؤنقیر- چؤنقیر سای،دؤنگلیک،قیر-آدر،گـــَزه لر جایلشگن همده  کیچیک لیگینی حسابگه آلمه گنده،بو شهردنیانینگ باشقه شهرلردن فرق قیلمیدی.اساسی فرقی شونده کی، بو یرده برچه عدالتلی بیرقانونگه بؤی سونه دی.هرکیم اؤز حقیگه قول.

      بو اولکه ده گی قهرتان و اوزوندن اوزاق قیش یوره کلرگه توشیب کیته دی. بیرتوتم سیر یاغین کؤکلم؛ بولوتلرگه اؤره لگن بیر پرچه نم یازکونلری نینگ دیداریدن تؤیمَی توریب،بویاغیدن دراو،ینه همیشه گی قیش ایشیک قاقیب کیله دی. بوشهرآدملری بیلن طبعیتی اؤرته سیده قنده ی دیراوئغونلیک بار.اؤزلری بیلن تورلی مملکتلردن هرخیل مدنیتلرنی ته شیب کیلگن مهاجرلر،بومدنی تفاوتلرنی ینه ده چقورلشتیرگن. تورلی-تومن ورنگمه-رنگلیکــّه یورغوریلگن یورت نینگ اؤقیلمه گن وراغلریدن سؤز باشله یمیز.منه شوگینه بیرکیچیک دیباچه دن کیئین اصل واقعه نی حکایه قیلیشگه کیریشسم...

  

ادامه مطلب...

 

   حکایه

کؤز مینچاق

 

     اولرنینگ یاشی بیر جایگه یتیب قالدی.بیر نرسه نی حسابگه آلمسه شو پئیتگچه تورموشلریدن نالیگن یرلری یؤق.اؤشنگه أینتیلیب یه شه دیلر.برچین آی بابا مراد گه تورموشگه چیقــّن ایکن، بیر تیرناققه زار بؤلیب،باله کؤریشنی راسه اؤن سکــّیز أیل کوتدی. بؤئیده بؤلمی یوردی. باله سیزلیک عذابی اؤنینگ تینچینی آلیب قؤیدی.

ادامه مطلب...

 

   حکایه

 مکتبده سینگن کؤنگیل... 

کیشیلرمکتبگه یازیلیشدن هدیک سیره یاتگن،قؤرقه یاتگن زمانلرایدی. باردی،کیمدور بیرآونینگ مکتبگه چیقر باله سی باردیب،شیطانله سه،اؤرته ده کتته جنجل باشله نیب کیتیب، بیر- بیری بیلن یوزکؤرمس بؤلیب قالیشردی آدملر.ائتیشلریچه سرمعلم صنفگه کیریب،بالـــــه لردن :

 

ادامه مطلب...

 

 حکایه

قلدیرغاچ

بهاریشل کؤرپه سینی دشت- یه یلاولرده یایه باشلگن کونلر ایدی.تانگی میه ین یللر اؤت-اؤلنلرنی قیتیقلب اویغه ته یاتگندی.شودیرینگ غنچه لر قولاغیگه  تامچی دُرلرینی ساله باشله گن آنلر.گل-چیچکلر قیئغاس آچیلگن.داو-درختلر اؤزشاخچه لریگه إینجو شاده لرآسیب آلگنده ی جلوه لنردی...

ادامه مطلب...

 

 فنستیک حکایه

 توشده گی اؤیلر

احتمال،سیزده هم بؤلگندیربونده ی حالت.آتمدن قالگن ایسکـینه پخسه اویده یالغیز یشرایدیم.اوی دیواریده بیرتابلو آسیغلیق توره ردی.تابلواوزره اؤرگمچیک انینگ یسکی  تؤرلری چؤزیلیب یاتر.شوتابـــلوده صدفگه اؤخشه گن زرّین سینیق بیرکیمه دینگیزقیرغاغیده جلغه لرآره سیده،اؤز یؤللاوچیلردن بــؤشب،ساکن تورویبدی.

 

 

ادامه مطلب...

 

 حیاتی حکایه

قبردن قیتگن مهمان

قیش یقینله شیب قالگن کونلر.توشگه قالگنده سیرچه لب قار یاغه باشله دی. کیتیدن شیبّاتلب یامغیر یاغدی.تونلری هوا موزلمس درجه ده ساوویدی.مین اویمدن    کؤچه گه چیقدیم.ضرور إیش یوزه سیدن اوچره شگنی باره ی- بارمی قیلیب،کؤچه بؤیئده تورگن ایدیم.

 

ادامه مطلب...

 

 

وَیــــلون

یازکونی.ایرته لب ایسه یاتگن پاریمگینه شمال نینگ دواملی وینغیرلــَی ویشلری، اویقودن اویغه نیشــــــیمگه خـــَلخت بیره یــاتگنده ی ایدی.شمال نینگ بونچه لیک مونگلی نالیشگه اهمیت بیرمه گن ایکنمن.قویاش چیــــــــقــَریگه سهل قالگنده، تشقریدن،آینه آرتیدن مأیوس گینه یــله یاتگن شمال نینگ معنادار غیــنغیللشلری،  ماتم کونیده ایریلیق کوئینی تره ته یاتگن وَیلونــنی ایسله تردی گویــا.

ادامه مطلب...

 

حکایه

ایوریلیش

عذر. قهرمانیمیزنی هرتامانلمه ته نیشتیره آلمــَیمن. بوهوسَل إیش.چونکی بیزنینگ جمعیتیمزده  شیرین یالغان ایرتکلری حکمراندیر!...

 

 

ادامه مطلب...

 

 

    قارنینگ تاووشی                                                                                          ادبی نقد

                                      

 

یازووچی قادر مرادی 

 «ایشه گــــــیمگه عـقـــل بیر خدایـــــم!» 

 یاکی،

سلام اروه چینینگ دعالری

یازووچی قادر مرادی بیلن تــَنیشگنیمگه اوچ آیدن آشه ی،دیب قالدی.شوآره ده وقت تاپیب ادیب نینگ کتته- کیچک آلیتیته حکایه سینی اؤقیشگه اولگوره آلدیم.هلی آلدینده اؤقیشیم کیره ک بؤلگن، یازووچی نینگ ته لی گینه یوکسک روحده یازیلگن اثرلری توریبدی. بیرسؤزبیلن ائتیش ممکن کی،قادرمرادی حاضرگی افغانستان ادبیّاتــیده اؤزی نینگ عجایب وبی تکرارحکــایه لری بیلن یؤلچی یولدوز بؤلیب پارله ماقده.

 

ادامه مطلب...

 

 

‌إیلک سباق

نیچه یاشگه کیرگنیمنی هیچ کیم بیلمیدی.آنه م اوزوم پیشیغیده دیسه،آتم اؤریک گلله(زردآلو) گنده توغیلگن سن بالم دیــــردی.قیشلاغیمیزده کیم قچان توغیلگه نینی بیش قولده ی یخشی بیله دیگان مامه م بیچاره اؤلیب کیتگنیگه اچینه من

 

 

ادامه مطلب...

 

بـَـیـــــره م

(حکایه)

 إیشخانه نینگ  دیوار تخته سیده شونده ی دیب یازیلگندی :

«ایرته گه اداره میزده أیغین اؤتکزیله دی. آنه لرکونی نشانله نه دی.شومناسبت بیلن  سیزحرمتلی خادملرائنیقسه،عزیزعیاللردن تدبیرده قتنه شیشینگیزنی التماس قیله میز»

                                                                               اداره    

جمعه کونی ایدی .سیف الله  قاره سحردن توریب کؤچه گه چیقیب کیتگن.آی بیکه هم ایرته لب بروقت توردی .عایله نینگ تشویشی کتته-ده.هرکونگی إیشلریدین آی بیکه باش کؤتره آلمیدی. بوگون کؤپراق اورونیشیگه تؤغری کیله دی .  

ادامه مطلب...

 

حکایه

بیر پرچه نان

(حیاتی واقعه)

بوگون مینگلی خال ایرته راق تیریکچیکیک إیشلریگه کیریشب کیتدی...اوبیتاب یاتگن خاله سینی کؤریب کیله قالی،دیب خمیرقیلشگه باشله دی.قؤللرینی یوه سالیب،ینگلرینی شیمه رگنچه،اون تؤربه دن إیککی تاواق اون آلدی.قؤللریده گی بیلک اوزوک،برماقلریده گی اوزوکلرنی- ده، چیقریب بیرإیدیشچه گه سالدی. مــُشتله گن خمیرینی،باتراق اوندریش مقصدیده إیســّیقینه جایگه قؤیب  قؤیدی.اونگچه تورموش اؤرتاغی ایلمراد هم إیشیدن قیتیب کیلدی. باله- چقه نی آوقــتـلــنتــیریب،تیوره گ-تاشنی سرانجام قیلگن مینگلی خال ایریگه قره ب:

 

ادامه مطلب...

 

 

کیم نیچه کیم رنج نهانی چیکه ی،

آب حیات إیستب و جانی چیکه ی.

                                      نوایی

 

                                                              حکایه                                                 

بؤلسه بوتگار،بؤلمسه... 

«بیلم ساحه لری آره سیده اینگ چیگــَــلی،توشونیب بؤلمیدیگنی بو-انسانشنالیک»-دیدی عالملر. شونینگ اوچون دانشمندلرانسان حقیده قطعی فکرائیتیب،بیرتؤختمگه کیله آلگنلری یؤق.اونگه بیریلگن تعریفلرنینگ بَرینی«انسان ته نیب بؤلمَس- بیرمخلوق»-دیگن عباره اؤزکؤلــَنکه(سایه)سیگه آلیب توره دی.انسان حرکتی نینگ باشی هم سؤنگگی هم انه شوآره لیقده توگه یدی،بیته دی. آدمنی کییم- کیچــَککه اؤخشب،اونینگ بیلمی،اؤی-اندیشه لری،یخشی سؤزلری،خدا جؤیلیگی یــَـشیریب توره دی.انسان هرخیل خواهش-إستکلرإیلینجیده یشــَب اؤته دی ایمسمی؟ بوتویغولر نینگ اینگ کوچلسی«حاکمیت!»(قدرت)گه بؤلگن إینتیلیشدیر. بشربوحاکمیتنی بیرینچی گــَلده، اینگ کمیده اؤزإیچیده قوروب کؤره دی.شوآرزولریگه ایریشه دیمی،ایریشمیدیمی،بَری-بیراؤز إیچیده سرگردان یشه یـــویره دی.آدم باله سی گاهّا،غؤزه سیدن تشقریگه چیققن پــِلله قورتیگه اؤخشب،قابیغینی یاریب،کــَپــَلک سینگری،یؤقارلشگه شیله نه دی...  

 

ادامه مطلب...

 

 

   حکایه

اؤلیک بؤلیب گؤرده یؤق،تیریک بؤلیب تؤرده یؤق.

                                                  مقال

اؤرگیمچـَک         

آستان بوه قیشلاغیده اؤزیگه تؤق عایله لردن ایدی.او بیرقیز،إیککی بربسته اؤغیلنی دنیاگه کیلتیردی...

ادامه مطلب...