تیل و ادبیّات
علمی،ادبی،تیلشناسلیک،حکایه،قصّه،درامه،رمان
 

 

بارسه کیلمس

شهریده گی کتته مکتب یاندیریلدی.کیچیک مکتبلرنینگ هم کولی کؤککه ساوریلدی.برچه نینگ یوزیگه اؤقیش ایشیکلری تقه-تق یاپیلدی.بوکونلر دن قاچگنلر قاچدی؛قاچه آلمه گنلر توبه لر قیلیشیب،مسجدلردن اؤزلر یگه باش پناه إیزلشلریگه تؤغری کیلدی.شوندن کیئین سؤراق-جواب کونلری باشله نیب،قیپ-قیزیل قیامت قؤپتدی شهریمیز ده.اولر مکتب اؤقیگنلردن اوشله گنلرینی آته-آنه لری نینگ بغریده بؤلسین سوغوریب آلیب،گمدان قیله بیردیلر.قیز باله لراؤز اویلریده قه مب قؤئیلدی.هه!چیندن هم قیامت.مکتب کؤرگنلر ایندی اولرآلدیده حساب بیریشلری شرط. اؤقیگنلیک کیچیریلمس گناهگه تینگ بؤلیب قالدی.آته-آنه لرنینگ الداو،یوپه تیشلریگه قره می،مکتب باله لری کیچه لری قؤرققه نیدن الخسیره ب،بقیریب،الجیره یلب چیقه یاتگن کونلرایدی.همّه اؤز خیالیده قاره محکمه بوریاسیده تیز چؤکیب،یر تیشلب،تال برگیدیک تینیمسیز تیتره یاتگن آنلر.بیر یاقده دیوار بیتیده تیمیر تنگه لر سالینگن شلاقلر آسیغلیق توریبتی.باشقه قین-پانه،زنجیر،زولانه ساووق و اؤته قؤرقینچلی صلابت تؤکیب تورماقده ایدی.اولرنینگ توتقینیده توریش سهل کم اؤلیم دیمکدیر.برچه نینگ اؤی-اندیشه سیده شونده ی خیاللر حکمران. انسان باله سی توشیده کؤرگنلرینی اؤزیگه إیشانقیره می،«کیچه لری کؤرگنلریم کاشکی توش بؤلسه یدی»دیب چیقه دی کیشی.انسان تقدیری سیرپه ئگن آق و قاره ساقللر قؤلیده...

"اولر یره تگندن بویروق کیلتیرگن؛پروردگار یالغیز انه اؤشه لرنی یارله قه گندیک گویا.تنگری اؤز حکمینی همّه بیرده ی عیان قیلگنیده آدمزادنینگ تشویشی آزراق بؤلرمیدی. همّه عیب اؤزیده"-دیدی کؤپچیلیک. 

اؤقیشی چله قالیب کیتگن جوره قول اؤشه لرنینگ قؤلیدن زؤرغه قوتیلیب آلدی. مچیتگه تیز- تیز باریب توریشی جانیگه آره کیردی شیکیللی،عمل- تقل قیلیب بؤلسین اؤز قیشلاغیده،بویاغی یشب کیتیشیگه کؤزی یتدی.حیات معناسی اریب،تاتی کیتگن ایسه-ده،شو کونگه مجبور کؤنگن بؤلدی او.

جوره قول إیککی هفته دن کیئین اؤن تؤققیزگه کیره دی.إیشچنگینه باله،چپه قی، قاره مغز،بؤیی ناوچه دن کیلگن؛لبلرینی ایندی قاره مه ین توکلر باسه باشله گن، بیراق،یوزلریگه هلی اوستره تیگمه گن.آوازی یؤغانله شیب،کیکیرته گی بؤرتیب چیققن؛کؤزلری شیشه دیک تینیق،قویققینه قاشلریگه کؤچه چنگلری انچه گینه آره له گن.مکتبده گی تازه لیک و آزاده لیک اونی ترک ایتگن.اؤزی إیسته مه گن بولغاق حیاتگه تن بیرشگه ناچار.بیش وقت مچیتده کؤرینسه بؤلدی،بو دنیاده باشقه آرتیقچه تشویشی قالمه گندیک گویا.ایگیلیب،بوکیلیب،منگله ینی یرگه اورسه بؤلدی؛شونینگ اؤزی کتته "کمالات"ایکنینی شونده توشونیب ایتدی.بونرسه لر الله گه نیمه اوچون کیره کلیگیگه عقلی یتمسدی.توبنلیکده هم فضیلت بار دیگن فضیلتدن بی خبر ایدی جوره قول.

هر کون کؤزی آلدیده دنیا بیر خیل،تکراری و بی معنا بؤلیب،کؤریندی.اوزاق- یقینگه جیله ی دیسه قؤلی هم کؤزی یتمه یدی.قیشلاغیده إیپسیز قازیققه باغلیق او.یرمک ایمس معنالی راق نرسه لر تامان إینتیله دی؛اولر سری تلپینه دی.

جوره قول یشب تورگن قیشلاقده گی کتته یؤل یاققه سیده،بیش-آلتی یاشر توت درخت کؤرک سالیب کؤکریب توره ردی. بیر سفه نی یاپگودیک کولنکه سی بار ایدی  بو درخت نینگ.جوره قول بؤش وقتلریده انه شو درختگه کیلیب،نوده لری آستیده،اؤیگه تاله دی.عمری نینگ اؤته یاتگن لحظه لرینی سر حساب قیلیشگه کیرشه دی. تؤغری،درخت اونچه لیک کیکسه و دنیا کؤرگن ایمس،هر قه لی اؤزیگه تینگداش بیر درخت-ده.انه شو توت درخت بیلن سیرلشه باشله یدی او.قره سه کی،شوگینه درخت جوره قولنینگ دیگنلرینی ایشیتیب،دردینی آله یپتدی.اونگه بار مهرینی قؤیه دی.درختگه ائتگنلری گویا آلتین دفترده یازیب قؤئیلگنگه اؤخشب تویله دی.

بیردن خیالی آغیب درخت یپراقلرینی سنه یاتگنده ی کؤزلری تیپه گه تیکیلیب قالدی. قره سه کی،درخت نینگ شاخه لریدن ائریم-ائریم برگلری آره -سیره سرغــیه باشله گن.هر کونی قویاش باتیشدن آلدین شو یرگه کیلیب،بیر قاره سینی کؤرسه ته دی. کون اؤتیب بارگن سری درخت نینگ سرغیگن یپراقلری آرتیب باره ر ایدی.اؤیلشگه توشتدی جوره قول اؤزیچه :  

 - یاپیریم ایی!کوز ایمس-کو،نیگه بو درخت نینگ برگلری سرغه یب توشه باشله یاتیر؟ نیمه دن ایکن بو سرغه یشلر؟یاکی مینینگ باشیمگه توشگن سودالر اونینینگ هم یاقه سیدن آلگنمی ایکن؟- دیدی آسمانگه قره ب او.

هر بیر اوزیلیب توشه یاتگن برگ قاره کؤز صنفداشلریدن بیرینی ایسیگه ساله دی. بیر کون باریب بوتون درخت سرغه یب،قاوجیره ب،قوریب تؤکیلسه بارمی؟ او انه شو کوندن اؤته اضطرابده ایدی.

جوره قول اوئیگه باریب کؤپدن بیری قاتیب یاتگن کراوت میچه نی سووگه إیبیتیب قؤیدی.بیر کؤزه سوو آله یاتگن میشچه نی قؤلتیقلب،بلاق باشیگه آلیب باردی.و قئنب تورگن بولاق قیرغاغیده قیمیرله یاتگن اوچ-تؤرتته شولیک(زولیک)نی هاوچیگه آلیب، قوم اوستیگه إیرغیتیب آتدی.کراوت میشچه نی سوودن تؤلدیردیب،تؤغری آلیب کیلیب توت درخت تنه سیگه قوئیدی.و«آب حیاتدن یخشیلب،تؤئیب،سیمیریب إیچ جانیم!سینی اؤزیم هلاکتدن قوتقره من»- دیدی توت درختگه قره ب او.

جوره قول نینگ بیتاب درختگه قره ته ائتماقچی بؤلگن:«هلی سینینگ شیرمان توتینگدن کؤپلب آدملر تاتیگی؛سلقین سایه نگدن راحتلر آلگی؛حتاکی،قورت- قومورسقه،قوشلرگه-ده یگولیک بیرگی سن،رزق اولشکی سن،دیگن گپلرینی إیچیده ائتگن بؤلدی.و درختگه سوو بیریشدن تالمی،إیشیگه دوام بیره ویردی.شوند کئین توت درختگه جان کیریب،یپراقلر یوزیگه سوو یوگوره باشله دی.جوره قول بیر خیرلی إیش قیلگنیدن اینگیل تارتیب،روحی تازه بؤلدی.

2

جوره قول کیچه لری آته-آنه سینینگ بغریده،عایله ده تین آلردی. بیری-بیریگه قوّت و باش پناه بؤلیب توریبتدی عایله اعضالری.لیکین،اوی باشیدن قؤرقو و قوتغو اریگنیچه یؤق.اولر بیر کار-حال بؤلیب قالیشیدن دایم خواطرده .

شو تاپ آسمانده تؤلین آی یاغدو تره تیب توریبتدی.سما یوزلدوزلری آلیس-آلیسلردن إیلتیللب کؤر ینه دی.چیکسیز کاینات کیمه سیده بوتون جان ذات سفرگه چیققندیک. مجال بیریشسه تون نینگ آسایشته لیگیدن میریقیب،دم آلیشگه نیمه یتسین.تون آدمنی شاعر یاکی فیسوفگه ائلنتیریب قؤیرکن.یخشی،اؤی و چقور مشاهیده لر تونلری مییه گه اوریلرکن.کیچه ده فضیلبت کؤپ.ایرکک-عیال تونلری جفتله شیشگه بیر-بیرینینگ قؤینیدن راحت-فراغت آلیشگه إینتیله دی.

حاولیده چیراق یاقیشگه احتیاج یؤق.ساعت اؤن إیککیگه یقنلشماقده ایدی. بیردن إیت نینگ هکیللب،غبشیب هورشی باشلندی.بؤینیدن بایلنگن إیت،قنده ی دیر یات تاووشلرنی سیزیب،کوچلیرارق هوریشگه توشدی.اونگچه إیلکه سیده کلاشنیکوف آسیب آلکن إیکّی آدم حاولیگه تؤغری کیریب کیلیشدی.طوطی عمّه و یخشی بای اکه بیزاوته له نیب اورینلریدن توریشدی و :

-کیم بو،نیمه إیشلریز بار ایدی یریم کیچه سی؟-دیب سوره شدی تونگی مهمانلر دن.

- بیز،- دیدی تاماغینی سیکینگینه قاققن تونگی آدملردن بیری،-خیریت،بیز بیرینچیدن سیزلردن خبر آلگنی کیلدی.إیککینچیدن اؤغلینگیز جوره قولگه ائته دیغان گپیمیز بار ایدی.

- نیمه إیشیز بار ایدی؟- طوطی عمّه باشیده گی قرسینی پیشانه سیگه تاردی،-اوخله یپتی بالم.کوندوزی کیلسه یلر بومس میدی.مکتب اؤقیگن بؤسه یم کافر بؤلگنی یؤق.عقللی،ایسلی باله ام.هیچ کیم اوندن آزار کؤرمه گن.

- شونده ی قیلسک هم بؤلردی-یو،گپیمیز مهم،خلوتده گپله شیب آلگنیمیز یخیشیراق دیب اؤیله دیک،- دیدی آغزینی قاره سلله بیلن اؤره ب آلکن کیشی.

طوطی عمّه باره سالیب اؤغلی جؤره قولنی سیکین ته ته لب اویغاتدی.جوره قول اویقو سیره ب،جاییدن سکره ب توردی.آنه سی نینگ بؤینیدن قوچاقلب آلیب،ینه کؤرپه سیگه کیردی.آنه سی اؤغیلنی قؤلتیقلب چارلنمه گن تونگی مهمانلر آلدیدگه آلیب کیلدی.جوره قول کؤزلری تؤله اویقو  بیر حالده تونگی مهمانلرگه :

- سلام،دیدی و چؤکه له توشدی.

تونگی مهمانلر آیتلر اؤقیب،دعا وصلوات ائتیشدی.و بیردن مقصدگه کؤچدیلر:

- الله نینگ امرینی بجا قیلیشگه درگاهینگیزگه کیلدیک یخشی بای اکه ؛عالم و علمالریمیز جهاد و اورشلرده هلاک بؤلیب بارماقده لر.اولرنینگ إیزداشلرینی تیارلش بیز اوچون هم فرض هم قرض.نصیب ایتسه الله عنایتی إیله اؤغلینگیز جوره قول یقین وقتلرده کتته دین عالمی- مولوی بؤلیب،اؤز قیشلاغیگه قئته جک.

- یؤق،یؤق!مین باله منی اؤز قؤنیمدن،یانیمدن نریگه جیلیشگه رخصت بیرمی من،- دیدی طوطی عمّه.بوگپگه آته سی هم قرشیلیک قیلدی.بؤز باله نی قنده ی قیلیب یریم کیچه سی مین نا ته نیش آدملرگه تاپشیره من.انصف قیلیب بیر اؤیلب کؤرینگ قنی تؤغری إیش میکن؛شو قیله دیگن إیشلریز؟

- دادو وایلرینگ فایده قیلمه یدی.مسلمان بنده سی الـله یؤلیده هرنرسه گه تیار بؤلماغی کیره ک.بیزنینگ بویروغیمیزدن بؤین تاولش عین شرک،الله قرشی چیقیش و یر یوزیده فسادقیلیش بیلن تینگدیر،- جؤره قول نینگ قؤللریدن اوشلب،یؤلگه باشله دی،- گپ تمام والسلام.

بو وضعیتدن چیغه بیران بؤلگن طوطی آپه جوره قولنینینگ بؤینیدن قوچگنچه،بغریگه باسیب،أیغلب-أیغلب یوزو کؤزیدن اؤپیشگه توشدی.تقدیرینگ شولر قؤلیده ایکن«آی باریب آمان قئت باله ام!»-دیه اؤغلیگه إیلیشیب،دروازه گچه باردی و بؤینیده گی بؤری آشیغینی یچیب اونینگ بؤینیگه آسدی.شو بؤری آشیغینی طؤطی عمّه جوره قول توغیلگنیده سوخدن،یامان کؤزلردن اسره سین معناسیده اؤغلی نینگ چقه لاقلیک پئیتیده بیشیگیگه آسیب قؤئیگندی.منزلگه یتیب آلگندن کیئین جوره قول انه شو بؤری آشیغینی"مین تیریکمن"رمزی معناسیده آنه سیگه قئتیب یوباریشی کیره کک ایدی.عین پئتده بؤری آشیغی آنه اوچون منگو ساغینچ بیلگیسی ایدی.جؤره قول آنه سینینگ کؤکسیگه باشینی قؤئیب،«آق سوتینگیزگه راضی بؤلینگ آنه جان!»-دیب شو جایده خیرلشدی.

3

جؤره قل بیلن اوچاولان یؤل یورسه هم مؤل یوریب،ائتیلگن منزلگه یتیب آلدیلر.اولر یتیب یر اصلیده،پاکستانده گی مجاهد تیارله یاتگن مکان ایدی.اوزون آق کؤیلک کیئگن باله لر ملالر آلدیده تیز چؤکیب،باشیلرینی یؤقاری-قویی سیلکیتگنچه درس اؤقیماقده ایدیلر.عربچه سؤزلرنی بیدیرله شیب،اؤقیاتگندیلر.جوره قو هم ایسکی طلبه لر آره سیگه چؤکتدی.

- قی یردن کیلدینگیز برادر؟-دیب سؤره دی طلبه لردن بیری.

- اؤز خالیمگه قؤئیشمی،مینی تورکستاندن آلیب کیلشتدی،-جواب قیلدی جوره قول خفه بیر کؤرینیشده.

مدرّسلردن بیری جؤره قولننینگ قؤلیدن اوشلب،طلبه باله لر یانی بیر صفده یر  لشتیر دی.درسخانه گه کتته آخوند کیریب کیلرکن،طلبه لر بیر آوازدن صلوات ائتیشدی.آخوند اؤقووچیلر حضوریده جؤره قولنی تؤخته تیب ته نیشتیردی :

- بو باله بو گوندن باشلب،الله یؤلیده جاهد قیلگنی سیزنینگ قطارینگیزگه قؤشیلدی. جؤره قول قرآنگه آنت إیچیب،شهادت بیلباغینی کمریگه باغلشگه تیار.قاره بیلباغنی بیلیگه باغله یدی و کفارگه قرشی جهاد قیله دی!-دیدی او سؤزینینگ نینگ سؤنگگیده.

جوره قول یورتی نینگ رسم و رسومینی بجا کیلتیرگن بؤلیب،آنه سی بؤینیگه آسکن إپک إیپلی بؤری آشیغینی کؤزیگه سورتیب اؤپیب قؤیدی.جوره قول نینگ بو حرکتیده جدّی ناراضیلیک آهنگی یاتگندی. بونی عربلر،آخوندلر حسابگه آلمی سؤزیده دوام بیردی.   

إیککنیچی مدرّس جهاد فضیلتلری بابیده نطق سؤزله دی:

-عزیز مجاهیدلر!سیز شهادت بیلباغینی ائتیلگن ترتیبده باغله نگیز.اعلاجی باریچه آیاقلرینگیز آره سیده محافظت اوچون تیمیر قلقان باغلب آلیشیگیز واجبدیر.شهید کیتسنگیز،بهشتده سیزنی حور و غلمانلر خوش قرشیله گیلر.باکره قیزلر آغوشیده سیز کؤنگول مرادیگه یتب،عشق شربتیده سیراب بؤلگی سیز انشالله!بو الله نینگ سیزو بیزگه بیرگن وعده سیدیر.  

شو یرده دینی سباق و عملی اوروش جوره قولگه هم اؤرگه تیله باشنلدی.اونگه جهاد ده هول و قوروق بیرده ی یانیشی الله نینگ حکمی،-دیه اوقتیریلدی.شونده ی تقدیرگه گرفتار قیلینگن جؤره قول ناچار اوروشلرگه تونگی عملیاتلرگه تارتیله باشله ندی.بو إیشلرگه عربلر و قؤشنی مسلمان یورنلردن کیلگن مجاهیدلر باش- قاش بؤلیب توریبتدی.بو جریانده وایه گه یتمه گن باله لرهم اوزاق-یقینلردن آلیب کیلینه یاتگندی.مدرسه إیشیگیده«اؤلسه نگیز شهید،اؤلدیرسنگیز غازی!»-دیگن عرب تیلیده گی یازوو آسیغلیق توره ردی.اوروش و پارتله تیشلر قیلیب اؤلیب کیتگن أیگیتلر،باله لر اؤرنی ینگی-ینگی مجاهیدلرحسابیگه تؤلدیریلماقده ایدی.جهاد شدت إیله دوام ایتتیریلماقده...    

4

جوره قول یؤلیده ادای تمام بؤلگن طوطی عمّه تینمه ین کؤز یاشی قیلر،«بالم نینگ هیدینی آلیب کیلگندیرسن شمال»- دیب هوانی تؤئیب-تؤئیب هیدلر ایدی.اؤغلی نینگ یؤلیده کؤزلری قوریب قالگن آنه ی زار،باله گینه سی نینگ کیئیملرینی پئی پسلب توننی- کونگه اولب چیقه دی.

آخری چال- کمپیر جؤره قولنینگ درگینی إیزلب یؤلگه چیقه یاتگن بؤلیشدی.طوطی عمّه اؤغلیگه بیر جوره کیئیم باش و إیککیته گینه پتیر قیلیب،«قیئده سن جگریم»-دیه یؤل باشله شدی.آته-آنه ائتیلگن منزلگه یتیب آلدیلر.طوطی عمّه و یخشی بای اکه  مدرسه إیشیگیده توریب :

- جوره قول،دیب تاووشی یتگنچه قیچقیردی،-طوطی عمّه.هیچ کیمدن آواز چیقمس ایکن،اطرافده گی طالبلردن اؤغلینی سؤره شگه توشدی.هیچ کیم جواب قیلمه دی. آخری کیمدور مدرسه دن تشقریگه چیقیب،بی پروالیک بیلن اولرگه اوغلیدن«جؤره قول الله یؤلیده شهید کیتدی»-دیگن خبرنی کیلتیردی.طالبه نینگ قؤلیدن بؤری آشیغی قؤلیگه آلرکن طوطی عمّه اؤغلیدن قالگن ایسده لیکنی گؤزیگه سورتیب   شو یرنینگ جان بیردی.

 

 

 

ارسال در تاريخ 2011/9/17 توسط ایشانج
.: Weblog Themes By Blog Skin :.

اسلایدر