انسانــی مهر
ل--------->>>>>
حکایه نینگ قیسقچه مضمونی:
« - اونی جزالش کیره ک! آتیب تشلش کیره ک! جایی جهنبمده!»
انه شو سؤزلر ینگراغی آستیده، قؤللری باغلیق بیر کیمسه نی اوشلب جزاله ماق اوچون قتلگاه گه هیده ب باریشردی. آلامان( قاره خلق) ایسه بندی کیشی نینگ قرشیسیده یر و کؤکنی باشیگه کؤتریشیب:« جزالنسین! اؤلدیریلسین!»- دیه بَقیریشردی. محکوم أیگت ایسه، آلامانگه کنیه لی قره ب إیلجه یب قؤیه دی. کیلیشگن أیگینت نینگ قیافه سیده، بقریق- چَقیریقلرگه نسبتن نفرت و غضب تاشیب تورگه نینی کؤرسه بؤلردی.
قتل میدانیگه یقینلشگن پئت، ازدهام نینگ یه تگدن بیر باله نینگ هیقللب أیغله شی ایشیتیلدی. او:« مینی قؤی وارینگلر! آتم نینگ آلدیگه باره من!» - دیب إیلگریله ماقچی بؤلردی. أیگیت اؤغلی نینگ التجاسی و جزالاووچی نینگ:« بار! اویینگه کیت!!»- دیگه نینی ایشیتیب توره ردی. اؤته آغیر بیر منظره.
آلتی یاشلی باله آلاماننی تیرسکلب، آته سی نینگ آلدیگه یاریب اؤتماقچی ایدی. « دَده! دَده جان! قی یاققه کیته یپسیز! مینی یم آله کیتینگ!»- دیب أیغلردی باله کی. گودک نینگ ناله سی تأثیر قیلدیمی آلامان اونگه یؤل آچیشدی. باله کی چیرقیره ب أیغله گنچه آته سیگه یتیب آلدی.
بربسته أیگیت:« باله یتیم، آنه سی یؤق!» دیردی. إیچی غضب و کینه دن تؤلیب کیتگن آدملر همان اونی « قتل قیلیش کیره ک!»،- دیب بقیریشردی. باله آته سیگه آسیلگنچه:« بولر سیزنی نیمه قیلیشه دی»- دیب سؤره ماقده ایدی.
اؤلیمگه بویرویلگن أیگیت اجراچیلرگه قره ته:
باله مگه بیر آغز سؤز ائتیش رخصت ایتینگ، کیئین نیمه قیلسنگیز قیلینگ، دیدی. شوندن سؤزنگره، أیگیت: « بار بالم، کاتوشه عمکیلرنیگیگه باریب تور، مین آرقه نگدن یتیب بارمن»- دیب باله نی آووتماقچی بؤله ردی. باله ایسه:« یؤق مین سیزنی هیچ یاققه بیرمی من»- دیر ایدی. أیگیت( قتل کؤرمه سین اوچون)باله گینه نی اوییگه جؤنتیش پئیده ایدی.
آته سی نینگ گپیگه إیشانگن باله آرتگه قره ی- قره ی إیستمه گینه جؤنب کیته دی. او کؤزدن غایب بؤلگچ، قتلگه حکم قیلینگن أیگیت:
- ایندی مین اؤلیمگه تیارمن، قنی باشله نگلر، دیدی.
شو پئت عقل باور قیلمس معجزه روی بیره دی. حاضرگینه تاماقلرینی قیریب« اؤلدیریلسین!»- دیگووچی آلامان نینگ کؤنگلی بیردن یومشه یدی. شونده بیر عیال:« اونینگ گناهیدن واز کیچیش کیره ک»- دیدی. ینه کیمدیر قؤیبیریش اذن سؤره دی.
« آسینلسین، آتیلسین!»- دیب تورگن آدملر بیر آوازدن قؤی واریلسین، گناهی اؤزیگه!»- دیب قیچقیره کیتدی.
مغرور أیگیت ایسه، کؤزلرینی بیکیتگچ أیغلب یوباردی.او آلاماننی یاریب اؤته دی و باشینی آسیلتیرگنچه، اؤغلی نینگ آلدیگه یلیب کیته دی.
+++
واقع نینگ قهرمانلری:
- قنتلگه حکم قیلینگن أیگیت؛
- آلتی یاشر باله کی؛
- قاره ساغینووچی تومنات ایرکک - عیال آلامان/ خلق؛
- جزانی اجرایتوچیلر.
بو جَجی حکایه ده لیف تالستوی « جرم»، « قانون»، «جزا» و « مهر»نی بیر شخص تقدیرده قرشیله شتیره دی، ضدیتگه ساله دی. أیگتنی اؤلدیریش مقرر، او هم بؤلسه تومنات آدملر آره سیده.
یازووچی شونده ی معیوب و قاره جمعیت نینگ روحی شفقت سیزلرچه قتل بیلن تیرنه لیب، یره لهه نیشیدن بیزاوته! بؤیئنیده سیرتماق دار آستیده جان بیره یاتگن انساننی کؤریب توریش کیشی روحیتینی آستین- اوستون قیلیب یوباریشی بار گپ.
حکایه نینگ باشیده فضانی قهر ایگلـله یدی. واقعه یچیمیگه کیلگونچه یگانه حکم اؤز إیشینی قیلماقچی. مینگلب قاره خلق نینگ قوللب قوتلاووی جزانی اجرا ایتیلیشیدن درک بیریب توریبتدی. در حقیقت ماجرانینگ بیر تامانیده جزالاووچیلر و قاره خلق؛ ینه بیر تامانیده بؤلسه، مجرم أیگیت و اونینگ آلتی یاشلی باله گینه سی. تالستوی قهر و مهر( جزا و کیچیرو) اؤرته سیده توریب، منظره نی چیزیب بیریشی کیره ک ایدی اصلیده. یازووچی اضطراب إیله بو حکایه واقعه لرینی اؤیلب تاپگن همده باغلب چیققن بؤلیشی انیق.
جمعیتنی اصلاح قیلیش، ساغلاملشتیریش اوچون« اؤلیم» بیردن - بیر چاره ایمس، دیگن فکر یازووچی نینگ اضطرابی باسیب، اؤی یو- خیاللرینی عالیجنبلیک سری پرواز بیره دی. قهرنی مهرگه ائلنتیریشگه انسانی منطق، بشری خصلت اؤزینی کؤرسه تیش کیره ک بؤله دی. بونده لیف تالستوی آته لیک و باله لیک حسلریدن عاقلانه فایده لنه دی. کؤنگیلنی تیتره تووچی آلتی یاشلی باله نینگ أیغی- سیغیسی، آه و ناله سی، شونینگدیک، آته سی نینگ تقدیریگه عاید سواللر أیگتنی اؤلیمدن قوتقزیشگه یترلی بؤلمی قاله دی. شونده یازووچی أیگیت نینگ:« بیر نفس وقت بیرینگلر، باله نی آوویتیش، یوپه تیش اوچون بیر آغیز سؤز ائتـی. سؤنگره توریب بیره من، میلی گه قنده ی قیلیب اؤلدیرسنگیز هم اؤلدیرینگ!»- دیه جزالاووچیلردن اذن سؤره ب، اولرگه مراجعت قیلگه نی تره نگ وضعیتنی یومشه تیش کؤمکلشه دی.
یازووچی نینگ اوشبو حیله و بدیعی تؤقیمه سی مذکور قهرنی مهرگه ائنتیریشگه سبب بؤله دی. نتیجه ده« قؤیب یوباریلسن! عیبی اؤزیگه!»قیچقیرقلر ینگره یدی. شونده ی قیلیب، عیبدار اؤلیم جزاسیدن آزاد قیلینه دی. أیگت یتیم باله نینگ مهربان آته سی بؤلیب قاله بیره دی.
شو اؤرینده تؤپاری قاره خلق نینگ حکایه ده گی حصّه سیگه اهمیت قره تسک. قاره خلق بایه« اؤلیم» سؤره ب تورگن بؤلسه؛ ایندی سؤزلریگه تیسکری چیقماقده. دها یازووچی صفتیده تالستوی منظره نی نهایت اوسته لیک بیلن قلمگه آلگن.
ایندی أیگیت نینگ قتل ایتیلیشینی( باردی حکایه شونده ی توگه گنده!) بیر کؤز اؤنگیزگه کیلتیرینگ -ه! بونده جنایتگه، جنایت بیلن جواب قیتریلگن بؤلور ایدی. اوستیگه اوستک باله نینگ کیله جگی بوزیلیب، تقدیری ویران بؤلردی. نهایت، حکایه ده مهر دیگن انسانی فضیلت طنطنه قیله دی. کیچیریملی لیک عالی خصلت و ایزگو إیش ایکنی نمایان بؤله دی.
