حکایه
بیر پرچه نان
(حیاتی واقعه)
بوگون مینگلی خال ایرته راق تیریکچیکیک إیشلریگه کیریشب کیتدی...اوبیتاب یاتگن خاله سینی کؤریب کیله قالی،دیب خمیرقیلشگه باشله دی.قؤللرینی یوه سالیب،ینگلرینی شیمه رگنچه،اون تؤربه دن إیککی تاواق اون آلدی.قؤللریده گی بیلک اوزوک،برماقلریده گی اوزوکلرنی- ده، چیقریب بیرإیدیشچه گه سالدی. مــُشتله گن خمیرینی،باتراق اوندریش مقصدیده إیســّیقینه جایگه قؤیب قؤیدی.اونگچه تورموش اؤرتاغی ایلمراد هم إیشیدن قیتیب کیلدی. باله- چقه نی آوقــتـلــنتــیریب،تیوره گ-تاشنی سرانجام قیلگن مینگلی خال ایریگه قره ب:
- منه بواچــّیقینه کؤک چای- دملب قؤیدیم؛قازانده اؤقت تیّار؛ میلی یخشی اؤتیریلر،باله لرنی سیزگه،سیزنی خداگه تاپشیردیم آته جانیسی. مین بؤلسه،اؤلیم تؤشه گیده یاتگن خاله گینه منی کؤریب قیته من. إیسق جان دیدیلر،دیدارقیامتگه قالمه سین.آنمدیک عزیز، یخشی کؤره من اولرنی. بؤپتی بیرپاسده(قیسقه وقت)باریب کیله قاله من.خیربؤمه سیم!
- باره قال،- دیدی کؤرپه چه ده یانباشلب،چایدن هوپلب تورگن ایلمراد خاتینیگه،- ینه کیچیکمه گین -ه !آنه سی.قرینداشلرگه میندن سلام دیب قؤی.
- خؤب آته جانی،میلی!
خمیری اچیب ایدی هم که،مینگلی خال اوییگه کیریب کیلدی.ایرکه لنگن باله لری چوغورله شیب دراو آنه سیگه ترمه شتیلر. کؤپ إیشلیک مینگلی خال باله لرینی آوتیب،چقان- چقان اورینیب، ینه عایله إیشلریگه بیریلدی.کؤتریلگن خمرنی یسه ی کیتدی.اویسه لگن نانلرنی،نان سبدگه سالیب، قیزیگن تندیریانیگه کیلتیریب قؤیدی. قؤلیگه اینچه سینی کیئب،باشینی رومالی بیلن تنغیب باغله دی؛ نانلرنی یاپه باشله دی. بیرپاسده،مینگلی خال قیپ-قیزیل جیئیده دیک قیلب،دماغنی قیتیقله یاتگن اؤزبیکچه نانلرنی پیشیریب آلدی. پؤسیلله گن نانلردن جان بغشلاوچی هید اوف اوره دی.
مینگلی خال همه یاقنی أیغیب - تیریب قؤیئیشی بیلن -آق اوزوکلرینی برماقلریگه تاقماقچی بؤلدی.اوزوکلرنی برماقلریگه ساله یاتگنده قره سه،مینگلی خال نینگ چیلله اوزیگی یؤق،اوزیکی شوجای نینگ اؤزیده یعنی،اؤز اوییده یؤقالیب قالدی. مینگلی خال درحال اختریشگه توشدی. کؤرمه گن جایی قالمه دی،بیراق اوزوکدن درک یؤق.«پیشانه م مونچه شؤربؤلمسه ایدی، کیلیب- کیلیب تؤیمده برماغیمگه کیئگیزیلگن تبرّک اوزیگیم یؤقاله دیمی- یه؟!»- دیگن سؤزلرنی ائتیب چقوربیرخؤرسینیب قؤیدی،بیرآوگه سیزدیرمسدن کؤز یاشی هم قیلدی. بؤلگن وضعیتنی باله لرنینگ آته سیگه سیر بیرمه یپتی او.
«اویـــت.ایریم آلیب یشیردیمی؟- دیسم ،عقل باورقیلمیدی؛کتته- کتته اؤغیل- قیزیم بؤلمسه،یرتارتی قؤیدی- اوزوگیمنی. قیین احوالده قالدیم،ایریمگه قچانگچه ائتمی یوره من؟ میلی بیرنرسه بؤلر. بیرهفته چیده ب توره ی،زاره تاپیلیب قالر»-دیگن اؤیلرگه هم باردی .
بوگوننی مینگلی خال سیربیرمسدن تیشینی- تیشیگه قیسیب اؤتکزدی.ایری هم،باله-چقه لری هم اوزوک یؤقالگنیدن بیخبر. روزغاریوموشیدن سیره بؤشه مس مینگلی خال بــَری بیر،دقیقه لرنی سه نب اؤتکزه دی. تون هم اؤزی نینگ قاره کؤلکه(سایه) سینی یاییب قؤیدی.اوخله مسدن تونــَب چیققن مینگلی خال،ایرته سی توروب تؤغری فالچیگه باردی. مینگلی خال حال-احوال سؤره شیب بیردن،مقصدگه اؤته قالدی:
- فلاکت باسیب تؤی اوزوگیم یؤقالدی...
- آلتین اوزوگیینگیزنی انیق جینلراؤغیرلشگن.اولرجمعه کیچقرون مینینگ یانیمگه تؤپله نیشه دی. اته گنینگیزنی تشلب کیته قالینگ.جمعه گچه بیرإیککی خبرآلرسیز.قؤلینگیزقوروق بؤلمه سین؛ینه ارواحلرنی خفه- نازه قیلیب قؤیمنگ،- دیدی فالچی قؤلیده گی تسبیحنی شرق- شرق آغدره یاتیب.
- منه بوإیککی یوزپول سیزگه اتلگن تقصیر؛کیئنی بار!نیمه بؤلسه هم اوزوگیم تاپیلسین ائله نی سیزدن.
- خیرلی إیشنی آرتگه سوریب بؤلمیدی. یخشی اعیال ایکن سیز،هی-هی! یقینراق کیلینگ قنی،منه بوآینه چه گه بیر قره نگ،اوزوگینگیزنی کیم آلگنینی کؤره سیز،- دیدی فالچی.
شاشیلیب،دؤمه لاق کؤزگوچه گه تیکیلگن مینگلی خال هیچ نرسه نی کؤرمه دی.بیراق،فالچی اونی آیینه چه إیچیده گی اویریملرگه ایلنتیریش بیلن آواره. کؤز ته گی بیلن اعیالگه شهوانی ، آچ بؤری دیک قره ر ایدی فالچی تاماغینی تیز- تیزقاقیب. حیله سی إیش بیرمس ایکن،«اوسیزگه کؤرینه دی بیکـــَم، امّا،سیزاونی کؤرمیسیز. شاشمه نگ.منه بوقاغذنی آلیب باریب،یاستیققه سالیب،کیچه سی باشینگیزآستیده قؤیب یاتینگ؛دشمنینگیزنینگ کؤزینی کویدره یاتگن منه بوإیریم-دعالردن اؤقینگ. بوکیچه توشینگیزگه آلیب کیره من اوزوگینگیزنی انشالله!!!»، دیب مینگلی خال بیلن خیرمعذورقیلدی فالچی.وآخرده«بیرکتته سیرکه ده ی خؤرازنی-ده، آلیب کیلیشنی اونوتمسیزآی بی بی»- دیب قؤیدی فالچی.
مینگلی خال اوچ مرته اته گنلرینی فالچیگه آلیب باردی.امّا،نتیجه بؤلمه دی...
گپنی کؤنگلیگه سیغدیره آلمه گن مینگلی خال آخری ایریگه ائتدی قؤیدی. بوگپنی ایشیتگن ایلمراد نینگ قانی بیردن قــَینه دی.
- نکاح اوزوگینگیمی؟!!!
- هه-ده،- دیدی قویی آوازده باله لرنینگ انه سی.
- هیم! بو نی کؤرگولیلیک!!
- سیزگه یالغان تنگریمگه راست.شویرده کؤزاؤنگیمده یوقالدی اوزوگیم.
- اوف ف ف!-باش چیقه دی ایلمراد،- توشنرلی!
«نکاح اوزوگ»نینگ یؤقالیشی اونی هرخیل اؤی- خیاللرگه آلیب باردی...
بــَری- بیرعایله ده بوحادثه سیروجمباقلیگیچه قاله ویردی. مینگلی خال یوره گیگه ساووق سوو اوریب اونوتیشگه حرکت قیله دی.نیمه بؤلگنده هم اوزوک نینگ یؤقالیشی عایله ده دلخیره لیک توغدیردی،هرخیل شبهه- گمانلرگه سبب بؤله ویردی...
اوزوک نینگ یؤقالگنیگه إیککی هفته اؤتیب ایدی. یازنینگ جزیره مه سی.قویاش تــفتیدن یراوزره سنـــقی سراب تؤلغـنر؛آدملراؤزلرینی سایه سلقینلرآلیشر؛دیوارکؤلکه سیده اوزون قاره إیپگه اؤخشب تیزیلگن چومالیلر- تریکچیلیک تشویشیده یؤل قتنه یدیلر.شوپیت کیمدورکؤچه ده گی دروازه زلفینی شق- شق له تدی.ایلمراد اؤن یاشراؤغلینی خبرآلیب کیلیشگه بویوردی. باله کؤچه گه قره ب زینغیدی وقــَیتیب کیلیب:
- آته جان-آته جان بیرگدای نان سؤره یپتی،- دیدی اؤغیلچه.
- منه بو بیر بورده ناننی ایلتیب بیرگین،بالم،دیب اؤغلینی کؤچه گه یوباردی مینگلی خال.
- آنه جان-آنه جان! گدای بیتته بوتون نان بیریشیمیزنی التماس قیله یپتی.
- خی!کیله قال! منه بو ناننی خدانینگ یؤلیگه گدای گه آلیب باریب بیرگین بالم.
بایه گی بیرپرچه نانی بوتون نان اوستیگه قؤییب اؤغلیچه سی آرقه لی گداگه یوباردی مینگلی خال. گدای«بومینینگ نصیبه ام»-دیه بیربوتون ناننی آلرکن،«منه بونیسی سیزنینگ نصیبه نگیز» دیب پرچه ناننی باله نینگ قؤلیگه قیته ریب بیره دی.اوییده گیلرهریاقدن گپ- سؤزقیلیب توریشیبدی.تؤپله نیشیگن عایله اعضالری آوقاتله نیب توریشگن بیرپئیتده،بایه قؤلیده گی بیرپرچه ناننی دستورخوانگه أیرغیتدی. شونده مینگلی خال«باله جان! ناننی آتمه گین گناه بؤله دی»- دیب دستورخواندن آلیب، کؤزیگه سورتیب،نصیبه دیه بیرتیشله دی. تیشی غرچیللب کیتدی. زیرقیره ب آغریگنیدن«تیشیم سیندی وادی دداد!!!» دیب قیچقیردی مینگلی خال. تیشله گن نانینی آغزیدن چیقریب،باقسه،نی کؤز بیلن کؤرسینگی«اؤشه یؤقاتیلگن آلتین اوزوک»ایدی.