Shuni esdan chiqarmaylikki, arab yozuvi tilimizni
rivojlanishiga to'sqinlik qilmoqda. Ona tilimizni
najot berishga ertaroq kirishaylik
________________________________________________________
عبدالله قادری(اؤزبیکستان) Abdulla Qodiriy
حکایه(Hikoya)
جنلر بزمی-Jinlar bazmi
ادامه مطلب...
ارنست هیمنگوی
دهشتلی کوتیش
(حکایه)
اؤرینده یاترکنمیز، او دیره زه نی یاپیش اوچون خانه گه کیردی، کؤزیمگه کسلدیک کؤریندی. یوزلری بؤزده ی آپپاق، آغریقنینگ زؤرلیگیدن به زور حرکت قیلر، قلتیره ردی.
- نیمه بؤلدی تایچاق؟
- باشیم آغریپتی.
- بار یب یات.
- یؤق. توزوکمن.
- جاینگگه باریب یات. حاضر کویئینیب، آلدینگگه توشه من. مین پستگه توشگنیمده او کویئینیب اؤچاق یانیده اؤتیره ردی. تؤققیز یاشر مرغکنینگ رنگیده رنگ یؤق ایدی. پیشانه سیگه قؤلیمنی قؤئیب، حرارتی بارلیگینی بیلدیم.
- کیریب یات،- دیدیم اونگه،- کسلــسن.
- توزوکمن،- دیدی او.
کؤپ اؤتمی دوکتور کیلدی، باله نینگ إیسیتمه سینی اؤلچه دی.
- قنچه- دیب سؤره دیم اوندن.
- حدّن آرتیق بلند... بیر یوز و إیککی.
دوکتور کؤرستمه بیریب، اوچ خیل داری قالدیردی، باله نی توماو دیب ائتدی، اؤتیب کیتدی ، حرارتی او قدر خواطرلی ایمس، دیدی. خانه امگه قئتیب، باله نینگ حراتینی یازیب قؤیدیم- ده، داری بیریلگن وقتنی بیلگیله دیم.
- بیران نرسه اؤقیب بیره می؟
- میلی. اگر خواخله سنگیز،- دیدی باله.
اونینگ یوزی آپپاق، کؤزلری کیرته یب کیتگندی. تؤشه ککه میخله نیب خیال سوره دی، خلاص. مین خاورد پیلنینگ «دینگیز قراقچیلری حقیده داستان»یدن اینگ قیزیق جایینی اؤقیب بیردیم، بیراق اونینگ بونگه مطلقا اعتبارسیزلیگی سیزیلیب توره ردی.
- قه لی سن؟- دیب سؤره دیم اوندن.
- همیشه گیدیک،- دیه جواب بیردی او.
مین اونینگ آیاق تامانیگه چؤکیب، کیئینگی داری بیریش وقتیگه قدر کتاب اؤقیدیم. اوخلب قالر، اؤیله ویدیم، قی دم،- کراوت(تخت) آیاغیگه تیکیلیب، جیمگینه یاتیبتدی.
- نیگه اوخله مه یپسن؟- داری إیچه دیگن پئیت اؤزیم اویغاته من.
- اوخله مه گنیم یخشی... سیز کیته ویرینگ، دَه دَه... اگر ملال کیله یاتگن بؤلسه...
- یؤغ- یی، نیمه دیه پسن، اؤغلیم.
- هه، انگله شیمچه ... اگر ملال کیلسه... یانیمده تورمی سیز...
احتمال، او اله سیره شه یاتگندیر، دیب اؤیله دیم و ساعت اؤن بیرده بیله دیگن دارینی إیچیریب، تشقریگه چیقدیم.
باله خانه سیگه هیچ کیمنی کیریتمه یپتی، دیب ائتیشدی.
- کیرمنگ، کسلی یوقیشی ممکن،- دیئشدی. مین إیچکریگه کیریب، استه کرواتگه یقینله شدیم.
اونینگ قاواغی إیسیتمه دن پیر- پیر اوچر، هنوز کؤزی کراوت آیاغیده ایدی. حرارتینی اؤلچه دیم.
- قنچه؟- دیب سؤره دی او.
- انچه توشیبتدی.
- دیمک، نجات یؤق...- دیه خؤرسیندی او.
- کیم شونده ی دیدی؟ حرارتینگ جاییده... قؤرقینچلی جایی یؤق.
- قؤرقه یاتگنیم یؤق،- لیکین... اؤیله گنیم سری...
- اؤیله مه.
بؤله یپتی- ده،- دیدی او و مینگه قده لدی. او نیمه دندیر قتتیق سیقیلردی.
- منه وینی سوو بیلن إیچ.
- فایده سی بارمیکن؟
- البتته- ده، فایده سی بار.
- اؤتکریب، ینه «قراقچیلر»نی اؤقی باشله دیم، لیکن اونینگ قولاق سالمه یاتگنینی کؤریب تؤخته دیم.
- مین قچان اؤله من آته؟
- نیمه؟!
- مین قچان اؤله من؟
- سین...اؤلمه یسن... نیمه بؤلدی اؤزی؟!
- مین قچان اؤله من؟
- سین ... اؤله سن... نیمه اؤزی سینگه؟
- مینگه می؟ اونینگ: «حدّن آرتیق بلند»، دیگنینی ایشیتدیم...
- آدملر قیرق درجه إیسیتمه گه چیده یدی- کو. احمقانه خیاللرنی قؤی.
مین اؤلیشیمنی، فرنگستانده لیگیمیز- ده مکتبداش باله لر مینگه قیرق تؤرت درجه حرارت بیلن یشه آلمی سن، دیب ائتیشگندی. مینکی- بیر یوزو إیککی.
او تون بؤیی حتــّـا ایرته لبکی ساعت تؤققیزگچه اؤزینینگ اؤلومینی کوتیب یاتگن ایکن.
- ای، تایچاغیم- ه، - دیدیم مین، - سین اؤلمی سن. اخر اؤلچه گیچلر هر خیل بؤله دی- کو. خوددی میل بیلن کیلو میتردیک. او اؤلچه گیچگه اؤتتیز درجه بنایی حرارت حسابله نه دی، بونده ایسه تؤقسان سککیز درجه.
- راستدن - ه؟- دیدی او حیرتله نیب.
حقیقت، راست. اؤیلب کؤر، ماشینه ده اؤن یتتی میل یورسک، قنچه کیلومیتر بؤله دی؟
- هه...
او بؤلک کراوت آیاغیگه تیکیلیب خؤرسینمی قالدی. یوزیگه هم رنگ کیرگندیک بؤلدی. کیئینگی کونی ایسه ارزیمس نرسه نی کؤنگلیگه آلیب، خرخه شه قیلدی...
اؤراق روشن اف ترجمه سی
ضیا ویب صحیفه سیدن آلیندی.
اکادیمیک شاعر و یازووی غفور غلام
(اؤزبیکستان)
سره حکایه لر تورکومیدن
اؤغریگینه باله ام
آته میزنینگ اؤلگنیگه انچه گینه أیل اؤتیب کیتدی. بو أیل اؤن یتتینچی أیلنینگ کؤکلمیده آنه میزدن هم اجره لیب، شوم یتیم بؤلیب قالدیک. بیز تؤرت یتیمدن خبر آلیب توریشگه کتته- آنه ام نینگ آنه لری راکیه بی بی کیلیب توریبتدیلر. شو کیشینی بیز ایرکه لب«قاره بووی» دیب اته یمیز.
ادامه مطلب...
حکایه
آی بیک
فنارچی آته
|
تار،قئیشیق کؤچه نینگ اؤکسیک آقشامینی تورسونقول اکه نینگ چوروک دروازه سی تیپه سیگه اؤتقیزیلگن بیر فنارنینگ تیتراق نورلریگینه یاریتر ایدی.اونی هر کونی کیچقورون پست بؤیلی،بوروشیق یوزلی بیرچال کیلیب،یاقیب کیتر ایدی.بیز اونی فنارچی آته دیرایدیک.او جوده یوواش،إینده مس کیشیئدی،کیچکینه نروانچه سینی چقان قؤئیب،الـله قنده ی اوسته لیک بیلن چیقر،بیر رومالچه سینی آلیب،اوه یلب فنار آیینه لرینی اریته ردی.فنارنی یاققچ،یرگه توشیب آبکشدیک بوکیلگن ایلکه سیگه نروانچه سینی قؤئیب،بیر پسده کؤزدن یؤقالر ایدی.فنار قوریلگن وقتلرده بوتون محلله قوانیب،اونگه الـله قنده ی مهر إیله قره گن بؤلسه لر- ده،وقت بو مهر اوزاققه چؤزیلمه گندی.کیئینچه هر کیم اونگه پرواسیز بؤله باشله دی. ائنیقسه،محلله باله لری إیله فنار آره سیده انگله شیلمسلیک دشمنلیک اویغاندی.تؤله نیشیب،اوّلا بیر- بیریمیزنینگ دؤپّیمیزنی آتیشر،فنارگه دؤپپی کیگیزگن اؤرتاق میرگنلیگی إیله کیریلرایدی.کیئینچه بیزنی زیریکتیره باشله دی.چونکی پستان(چاشنی)قه ده لگن یاکی هر تورلی إیپکلر بیلن بیزه لگن دؤپپینی کیئیب آلیب،فنار چیرایلی بیر توس الر،بیزنی خفه قیلگودیک بؤلر ایدی.شونینگ اوچون قؤلیمیزگه تاش،کیسک آلیب،فنارگه هجوم قیلیشنی اؤرگندیک.بونده او جوده کوچسیز ایدی: کیچکینه بیر کیسک یاکی تاش پرچه سی بیچاره فنارنینگ آیینه کؤزلرینی اؤپیریب توشیراردی.کیئین-کیئین فنارچی آته هفته ده اوچ-تؤرت مرته اونگه«ینگی کؤز آینک»ته قیب کیتیشگه مجبور بؤلردی.او کیتدی،درّاو بیز ینگی«کؤز»نی اؤئیب آلردیک.شونده ی بؤلسه-ده،فنارچی آته«لام»دیب آغیز آچمسدی.اونینگ بوقیلغی بیزگه سیره یاقمس،توتیب آلیش اوچون پایله سه،حتـــّا بیرانته میزنی توتیب اورسه ایکن،دیر ایدیک.امّا شو تیلکلردن بیتته سی هم یوزه گه چیقمسدی.بیر کون،نماز شام وقتی،کؤچه ده باله لر کؤپ ایدی. إیچیمیزده اینگ کؤپ قؤرقمیدیگن،اینگ بطــّال قاسیم چؤلاق : «باله لر!»-دیدی.چنگگه باتگن یوزلریمیز ینگی بیرنرسه کوتیب،اونینگ کؤزلر یگه تیکیلردیک.- فنارچی آته کیله دیگن وقت یقین.سیندیره میز.نیمه قیلر ایکن؟- دیدی-ده،قؤلگه إیلینه دیگن بیر نرسه قیدیره باشله دی.قرللریمیزدن غیزیللب اوچگن تاش- کیسکلر فنارنینگ همّه کؤزلرینی تیشیب اؤتگن ایدی.اوزاقدن فنارچی آته نینگ بوکیلگن کیچگینه قامتی یقینلشه باشله دی.نروانچه ایلگه دن توشیب،تعظیم إیله دیوارگه سویندی.فنارچی اته اونینگ اوستیگه چیقتدی-ده، «چیرت»ایتیب،گوگورتنی یاقتی: فنار تؤرت طرفدن قوله گن اوی کبی اجوه توسده،ینه بیر تامانگه قئشه یب توره ر ایدی.بیز همّه میز کیریلیب توره ر ایدیک.بعضیلر«پیق-پیق»کولیشدی.چال کسل آدمگه اؤخشب،سیکین-سیکین پستگه توشدی.اؤسیق قاشلری تگیده قیسیلیب یاتگن کؤزلری إیله یه لینگن سمان قره دی-ده،مه ئین بیر تاووش بیلن: - تینتک باله لریم،بو قنده ی گپ؟ فنارگه تیگمه سنگلر،بیر نرسه بؤله دیمی؟او یؤقاریده،سیزلر پستده.اؤئنه ی بیرینگلر-ده.باله لر جیم بؤلگن ایدی. - سیزلر هلی یاش،کؤزلرینگیز اؤتکیر.قارانغی هم یاریغ هم برابر.خوفتن آنه لرینگیزنینگ قوچاغیده پیش- پیش اوخلب قاله سیز.بیزگه اؤخشش قری-قرتنگلر اوچون چیراق جوده یم کیره ک،- دیدی. باله لرنینگ کؤزی چالده ایدی. - توناو کونی کیچه سی قتتیق یامغیر یاغیب تورگن ایدی.بویاققه کیلسم،کؤچه قاپ-قارانغو.فنارنینگ تیشیک آیینه سیدن کیریب اؤچیریب قؤیگن.انه وی اریقنینگ بؤئیگه بارگنیمده بیر نیمه سوونی شلپیلله تردی.یاپیر ای نیمه ایکن،دیب فنارچه منی اریققه توتسم میندن قری بیر کیشی اریقدن چیقه آلمی یاتگن ایکن.درّاو قؤلیدن تارتدیم،بیر عمللب چیتگه چیقردیم،همه یاغی لای،جیق-جیق سوو. باله لردن بیری : - وای،بایه قیش،ساقالی یم،یوزی یم لایمی؟ - همّه یاغی لای بؤلگن...کیئین یتکلب اوئیگه یتکه زیب قؤیدیم،-دی چال.مینینگ کؤزیمگه فنارچی آاته نینگ دیگنی شونده ی کؤرینیب کیلگندی،قاسیم چؤلاق : - یالغان-یالغان! - دیب بقیردی : - راست!-دیب جواب قئته ریشدی. - کیم ایندی سیندیرسه،شونی توتیب بیره میز آته ام گه،-دیدی احمد. فنارچی آته : - هه،برکه الـله،ایندی سیندیرمی سیزلرمی؟-دیدی. - یؤق- یؤق،-جواب بیردیک بیز شو زمان.کیچکینه نرواننی ایلکه سیگه ینه إیلیب،چال قارانغیلیککه کیریب یؤقالدی.شوندن کیئین،حقیقفتن،فنارگه هیچ شکست تیگمه دی.حاضر شو فنارنینگ اؤرنیده سیم تؤر بیلن اؤره لگن تخمدن کتته راق ایلیکتیر لمیکه سی(گروپ) یانیب توره ردی.اونینگ اوچون نه یاقیوچی،نه گوگرد،نه مای کیره ک.هیچ بیر باله تیگه جکلیک قیلیب تاش هم آتمه یدی.اونینگ یاروغیده یورگنده یاشلیگیم نینگ بیر پرچه سینی و فنارچی آته نیگینه خاطرلیمن. ۱۹۳۶-أیلی اؤزبیکستان حکایه مولفی-اتاقلی یازووچی موسا تاش محمّد اؤغلی آی بیک اونی عرب-فارس املاسیگه مین إیشانچ اؤگیردیم.
|
ادامه مطلب...
حکایه
فئودر داستایوفسکی
علامت آدمنینگ توشی
آه،برچه نرسه خوددی اؤزیمیزده گیدیک،امّا،همّه یرده الـله قندۀ بیره م و نهایت ایرشیشگه موفــّق بؤلگن بویوک ایزگو،طنطنه نــَـشـّه سی برق اوریب توره ر ایدی.لطیف زمرّد دینگیز ساحیلیگه آهسته تلپینیب،اونی یقــّال،عیان،قه ئریلیب بیر آنگلی مهر بیلن اؤپردی.بؤیدار،عجیب درختلر بار کؤرکینی تؤکیب توره ر،اولرنینگ سان- سناقسیز یپراقلری ایسه،إیشانچ بیلن ائته منکی،مینی معصوم،آسایشته شیویرلری بیلن قوتلب،قندۀ دیر محبـّت سؤزلرینی اظهار ایتماقده ایدیلر.چمنده گی خوشبوی گللر الوان تاولنماقده. آسمانده گله- گله بؤلیب اوچیب یورگن قوشلر میندن هئمیقمی،ایلکم و قرللریمگه قؤنر، اؤیناقی،لطیف قامتلری بیلن مینی اوریب-اوریب قؤیر ایدیلر.نهایت،مین بو سعادت یورتنینگ آمدلرینی کؤریب،اولر بیلن ته نیشدیم.اولر حضوریمگه اؤزلری کیلدیلر،اطرافیمنی اؤره ب آلیب یوز-کؤزیمدن اؤپتیلر.قویاش باله لری،اؤز قویاشینینگ باله لری،- آه اولر قندۀ گؤزه ل ایدی!مین اؤز یریمیزده انسان سیماسیده بوقدر گؤزه للیکنی هیچ قچان کؤرگن ایمسمن.احتمالکی،باله لریمیزنینگ،اولرنینگ صبی(کؤکره کدن اجره تیلگن باله)گؤدلیک أیللریده بوگؤزه للیکنینگ أیراق،شونده هم ضعیف عکسینی تاپسک عجبمس.بوبختیار آدملرنینگ کؤزلریده نور چقنردی.اولرنینگ چهره لریده عقل- ذکاوت،الـله قندۀ آسوده لیک چولغب آلگن شعور برق اوره ر،امّا بو چهره لر خرّم،بو آدملرنینگ سؤزلری و آوازلریده باله لرگه خاص قوانچ ینگره ر ایدی.آه،مین اولرنینگ چهره لریگه نگاه تشله گن إیلک آنده یاق،همّه نرسه نی در حال پئیقب آلدیم! انگلب آلدیم! بو زمین گناهلریدن پاک،اونده گناه قیلمه گن آدملر یشر، بوتون بشریتنینگ روایتگه کؤره،بیزنینگ گناه قیلگن اجدادلریمیز یشه گن جنتده گیدیک یشر،تفاوتی شونده گینه ایدیکی،بو یرنینگ زمینی بیر تیکیسده جنت ایدی.خرّم قهقه آته یاتگن بو آدملر اطرافیمده پروانه بؤلیب،مینی ایرکه له تردیلر،اولر مینی اؤز اویلریگه آلیب کیتدیلر،هر قیسیسی هم مینگه تسکین بیرگیسی کیلردی.آه،اولر میندن هیچ نرسه نی سوریشتیرمس،همّه نرسه دن الـله قچان واقفدیک ایدیلر،مینگه شونۀ تویلدی،اولر مینینگ چهره مده گی اضطرابگه برهم بیریشنی إیستر ایدیلر.
***
بیله سیزمی قئته ائته من :میلی بو توش بؤلگن بؤلسه بؤله قالسین! امّا بو معصوم و عجایب آدملرنینگ مهر- محبت تویغوسی قلبیمده ابدی قالدی،حس قیلیب توریبمنکی،اولرنینگ مهر- محبتی حاضر هم اؤشه تماندن مینگه همان یاغیلماقده.مین اولرنی کؤزیم بیلن کؤردیم،اولرنینگ موجودلیگینی ادراک ایتیب،قناعت حاصل قیلدیم،اولرنی سیویب قالدیم،کیئینچه لیک اولر اوچون درد چیکتیم.آه،حتـّا اؤشه آنده یاق کؤپ جهتدن اولرنینگ دلیده گینی مطلقا په یقه مسلیگیمنی درحال توشیندیم؛میندیک بیر زماوی روس ترقیپرور ی بیله توریب،بیزنینگ فنیمیزدیک فنگه ایگه ایمسلیکلرینینگ سببینی توشینه آلمه دیم.امّا تیز آره ده پئقه دیمکی،اولرنینگ بیلیملری بیزنینگ یرده گیگه قره گنده باشقچه راق،ذهن-ادراکدن آذوقله نر ایکن.مدد آلر ایکن،اولرنینگ هوس- اشتیاقلری هم مطلقا باشقچه ایکن.اولر هیچ نرسه إیسته مس،خاطر جمع ایدیلر،اولر حیاتنی بیز بیلیب آلیشگه إینتیلگنیمیزدیک،ادراک ایتیشگه إینتیلمس ایدیلر،چونکی اولرنینگ حیاتی تؤکیس ایدی.امّا اولرنینگ بیلمی بیزنینگ فنیمیزدن چقورراق و یوکسکراق ایدی؛چونکی بیزنینگ فنیمیز حیاتنینگ معنالرینی توشینتیریش یؤللرینی قیدیره دی،باشقه لرنی یششگه اؤرگتیش اوچون اونی ادراک ایتیشگه إینتیله دی؛اولر ایسه قندۀ یششلری کیره لیگینی فنسیز هم بیلردیلر،مین بونی توشیندیم-او،بیلیملرینی پئیقی آلمه دیم.اولر مینگه درختلرینی کؤرسه تیشدی،اولرنینگ اؤز درختلریگه نی چاغلی مهر بیلن قره شلرینی توشینیب هم ایته آلمه دیم :گویا اولر اؤزلریگه اؤخشگن جان ایگه لری بیلن سؤزله شه یاتگن ایدیلر.بیله سیزمی،باردی-یو اولر اؤشه درختلر بیلن سؤزلشه دیلر،دیسم خطا بؤلمس!هه،بولر اولر بیلن تیل تاپیشگن.امینمنکی،درخت هم بولرنی توشینیب توره ر ایدی.اولر بوتون طبعیتگه- جانوارلرگه هم شوندۀ قره ر،جانورلر ایسه اولر بیلن إئیب(یومشب) کیتیب،اولرگه عاقبت کؤرسه تر ایدیلر.اولر مینگه یولدوزلرنی کؤرسه تیب،بولر باره سیده شوندۀ نرسه لرنی ائته دیلرکی،بونی توشینه آلمه دیم امّا امینمنکی اولر فلک یولدوزلری بیلن نیمه لردیر آرقه لی ملاقاتده بؤلر ایدیلر،عقلیم یتمیدی-یو،قندۀ دیر بیر جانلی علاقه یؤلی بیلن بؤلسه کیره ک. آه،بو آدملر مین اولرنی توشینیب آلیشیم اوچون اورینمس،اولر مینی بو سیزهم سیور ایدیلر،امّا مین ایسه اولر مینی هیچ قچان توشینه آلمسلیکلرینی بیلردیم،شونینگ اوچون هم اولرگه اؤزیمیزنینگ یر حقیده قریب گپیرمسدیم.مین فقط اولر یشه یاتگن زمین توپراغینی اؤپردیم.سؤز بیلن اظهار قیلمی اولرنینگ اؤزلرینی ارداقلردیم،اولر بونی عیان کؤریب اؤزلرینی ارداقله شیمگه یؤل قؤیر،ارداقله یاتگنیمدن خجل بؤلمس،چونکی اؤزلری هم چیکسیز مهر بیلن سیور ایدیلر. بعضن اولرنینگ هم مینگه نسبتن قندۀ مهر-عاقبت کؤرسه تیشلرینی قلبیمده قوانچ بیلن حس ایتگنده کؤزده یاش بیلن اولرنینگ آیاقلرینی اؤپرکنمن،اولر مین اوچون اضطراب چیکمس ایدیلر.گاها مین اؤزیمدن حیرت بیلن سؤره ب قالردیم: اولر نیچوک میندیک آدمنی شو وقتگچه سیره تحقیرله میدیلر.میندیک بیر عالمنینگ دلیده بیر مرته هم شرک و حسد اویغاتمه یدیلر! کؤپ مرته لب اؤزیمدن سؤره ردیمکی،میندیک بیر مقتنچاق و یالغانچی اولرنینگ خیاللریگه هم کیلمه گن بیلملر حقیده نیمه اوچون گپیریب بیرمه دیم. اولرگه بؤلگن مهر-عاقبتیم حرمتی،اولرنی اقللی تعجبلنتیرگیم کیلمه دی؟اولر باله لردیک شوخ و خوش چقچق ایدیلر.اولر اؤزلرینینگ اؤرمان و تؤقیلریگه کیچب یوره ر،عجایب قؤشیقلرینی کویلر،اؤز درختلرینینگ میوه لری بؤلگن ناز- نعمت بیلن،اؤرمانلرینینگ عسللری و مهربان جانورلرنینگ سوتی بیلن آذوقله نر ایدیلر.آذوق-آوقت،کیئیم- کیچیک تاپیش اوچون اونچه- مونچه مشقتسیزمحنت قیلر ایدیلر.اولرده هم عشق- محبت بار. فرزند کؤره ر ایدیلر،امّا مین اولرده هیچ قچان وحشیانه نفس اشتیاقینی کؤرمه دیم؛ بیزنینگ یرده ایسه همّه و هر بیر کیمسه بونگه گرفتار،بونرسه انسانیتیمیزنینگ دیرلی برچه گناهلری اوچون بیردن بیر منبع بؤلیب خذمت قیله دی.باله لرتوغیلگنده حضور-حلاوتیمیزنینگ ینگی اشتراکچیلری،دیب قوانر ایدیلر.اولرنینگ آره سیده نزاع و غیریلیکدن اثر یؤق.بو نرسه لرنینگ نیمه لیگینی حتـّا بیلمس ایدیلر.اولرنینگ باله لری همّه نینگ باله سی،چونکی همّه لری یگانه بیر عایله نی تشکیل قیلر ایدیلر.اولرده کسل دیگن نرسه مطلقا یؤق،ذاتن اؤلیمگینه بار؛قریه لری وداعله شگنی تؤپلنگن آدملر قورشاویده،جیلمه یگن چهره بیلن اولرگه آمانلیک تیلب،اویقوگه کیته یاتگندیک جان بیره ر،تؤپلنگنلر هم اولرنی خشنود چهره بیلن کوزه تیب قالر ایدیلردی.مین بو حاللرده أیغی-سیغی الم-ستمنی کؤرمه دیم.عکسینچه ذوق- شوق،صمیمی،یقـّال ذوق-شوق برق اورگن مهر- محبت حکم سوره ر ایدی.مرحوم ذاتلر بیلن حتـّا اولرنینگ اؤلوملریدن کیئین هم ملاقاتده بؤلر ایکنلر،حیاتلیکلریده گی إیناقلیکلریگه اؤلوم هم ائریلیق ساله آلمس ایکن،دیب اؤیلش ممکن ایدی.اولردن منگو حیات حقیده سؤره ب قالسم گپیمگه توشینیب ایتمس ایدیلر،افتیدن منگو حیاتگه بؤلگن اعتقادلری شوقدر قطعی ایدیکی،بو حقده اولرده سوال توغیلیشی ممکن ایمس ایدی.اولرنینگ عبادتخانه لری یؤق،امّا اولرده بوتون کایینات بیلن الـله قندۀ مهم،جانلی و اوزلوکسیز ملاقات حکم سوره ردی.اولرده دینی اعتقاد یؤق،یر یوزیده حضور- حلاوتیمیز یرده گی طبعیت امکانی دایره سیدن چیکیگه یتسه،حیاتلریمیز هم،اؤلگنلریمز هم بوتون کایینات بیلن بوندن هم زورراق ملاقاتده بؤلیشگه ایریشه میز، دیگن قطعی إیشانچ بار. بو دقیقه نی اولر قوانچ بیلن کوتر،امّا آشیقمس،مشتاق بؤلمس،عکسینچه اونی دلدن یقین حس قیلر،بو حسلریدن بیر-بیرلرینی واقف ایتر ایدیلر.کیچقورونلری یاتر آلدیدن اولر یلپی و محزون خوانیش قیلیشنی خوش کؤره ر ایدیلر.بو ترانه لرده اولر انتهاسیگه یتگن کون عطا ایتگن تویغولرینی اظهار قیلر،بو کوننی مبارک باد قیلیب،او بیلن وداعله شر ایدیلر.اولر طبعیتنی،یر و زمیننی،دینگیزلرنی،اؤرمانلرنی،قوتلر ایدیلر.اولر بیر- بیرلری حقیده قؤشیق تؤقیشر،بیر- بیر لرینی یاش باله لردیک مقتر ایدیلر،بو اینگ عادّی قؤشیقلر بؤلیب،امّا قلبلردن آتیلیب چیقیب،قلبلرگه قوئیلر ایدی.قؤشیقلرده گینه ایمس،بوتون عمرلرینی بیر-بیرلریگه مهر اظهار قیلیب اؤتکزه یاتگندیک ایدیلر.برچه گه خاص،عموم کؤپچیللیککه خاص الـله قندۀ بیر-بیرلرینی سیویش تویغوسی ایدی.بعضی بیر طنطنه وار و ذوقبخش قؤشیقلرگه توشینمس ایدیم.سؤزلرنی توشینسم هم هیچ قچان مضمونینی ادراک ایته آلمسدیم.مونگه مطلقا عقلیم یتمس،امّا قلبیمنی تاباره مثلسیز بیر یؤسینده ایگللب باره ر ایدی.مین اولرگه کؤپینچه شولرنینگ همّه سینی الـله قچانلر آلدیندن حس قیلگنمن.بعضن چیده ب بؤلمس درجه ده غصّه یتیب باره دیگن حسرت توغدیروچی بیزنینگ یریمیزده لیگیمیزده یاق بو برچه قوانچ و شان-شهرتدن بهره مند بؤلگنمن،مین سیزلرنینگ برچه لرینگیزنی و دانگ شهرتلرینگیزنی قلبیمنینگ توشلریده،شعوریمنینگ آرزولریده حس قیلگنمن،مین کؤپینچه باته یاتگن قویاشگه قره ب کؤز یاشیمنی تیه آلمسدیم،دیردیم... بیزنینگ یریمیزنینگ آدملریگه بؤلگن نفرتیمده همیشه حسرت سیزیلیب تورره ردی: نیگه مین اولردن سیومی توریب نفرتلنه آلمیمن،نیگه مین اولرنی کیچیره آلمیمن،اولرگه بؤلگن مهر- محبتیمگه حسرت آموخته(آمیخته): نیگه مین اولرنی نفرتلنه آلمی توریب،سیوه المیمن،دیردیم.اولرمینینگ سؤزلریمنی تینگله دیلر،امّا گپیره یاتگن نرسه لریمنی تصوّر قیله آلم یاتکنلیکلرینی کؤریب توره ردیم،لیکن اولرگه بو حقده گپیرگنیمدن اؤکینمسدیم: بیلردیمکی،ترک ایتیب کیلگنلریم حقیده قندۀ درد و حسرت چیکه یاتگنیمنی تؤله- تؤکیس پئیقیب توریبدیلر.هه،اولرمینگه مهر- محبت برق اورگن معصوم نگاه بیلن باقرکنلر،اؤز قلبیم هم اولرنینگ قلبلریدیک معصوم و حقانی بؤلیب باره یاتگنینی حس ایترکنمن،دللریده گی توشینمه یاتگنیمگه اؤکسینمه دیم.ذوق-شوقیمدن تنیمگه سیغمی،اون چیقرمی،اولر اوچون التجا قیلردیم.میلی،بوتوش بؤلسین،بولرنینگ همّه سی صادر بؤلمه گن بؤلیشی ممکن ایمس.بیله سیزمی،مین سیزگه بیر سیرنی ائته من؛احتمالکی، بولرنینگ همّه سی مطلقا توش ایمسدیر!
منبع: http://kutubxona.com/Fedor_Dostoyevskiy._Alomat_odamning_tushi_(hikoya)_/_Kiril
حکایه نی روس تیلیدن اؤزبیک تیلگه اؤگیروچی-(؟)
حکایه کیر یل و لاتین یازویلریدن عرب یازوویگه آغدریلدی
إیشانچ
حرمتلی اؤقیوچیلر!
اوشبو حکایه نی قئته -قئته اؤقیشینگیزنی التماس قیلگن بؤلرایدیم!
ادامه مطلب...
|
حرمتلی اؤقیچیلر بیز اوغانستانده یشب کیله یاتگن اؤزبیک جماعه سی ائنیقسه،اویرده گی قلمکشلرنینگ یازیش سویه سینی آشیریش مقصدیده،اؤزبیکستانلیک اولکن یازووچیلرینینگ عبرتلی حکایه لریدن هم بیریب باریشگه قرار قیلدیک.زیرا،ادبی عنعنه،تجربه و فکری محصولاتلرنی اؤزلشتیرمی توریب إیلگریگه سیلجیب بؤلمیدی.اؤزیمیز اؤقیب،یازیب یورگنلریمیز هلی طلب درجه سیده ایمس.ناقص و حتا،یره مسلیگی ممکن،دیسک مبالغه بؤلمس.قیرق إیللیک تجبره شونی کؤرستدیکی،بیز اؤزبیکلر نه یازیش و نه اؤقیشنی ونه ده تؤغری گپریشنی اؤزلشتیردیک.بلکی،بیر نقطه ده دیبسینیب قالگنچه توردیک.بو نهایتده اچینرلی حالت! اوشبو ویبلاگده بیریب باره یاتگن مذکورحکایه لرسیز عزیزلرنینگ قلمینگیزنی چرخله یدی،دیب امید قیله میز.ینه هم آچیق راق ائته دیگن بؤلسک،بولر سیزگه تؤغری جمله توزیشگه کؤمکداش بؤله دی.چیدم و توریش بیلن زمانوی إیلغار نثرلرنی اؤقیشنی دوام ایتتیرینگ.فقظ شعری دیوانلر آره لب،اؤتلب یوریش هیچ قندۀ فایده بیرمه یدی. نثر بو - ادبیّات نینگ یوره گی حسابلنه دی.نثر چؤققیلرینی ایگلله کیره ک.اؤزبیکیستان یازووچیلری تورکومیدن بیرماقچی بؤلگن بیرینچی حکایه میز اولوغ یازووچی اسقد مختار قلمیگه تیگیلیدیر."قاره دامله "نی اؤقیب اوندن اؤرنک آه سیز،دیه امید قیله میز. حرمت بیلن إیشانچ |
حکایه اسقد مختار
قاره دامله
قیشلاغیمیز شاوّه سای نینگ یسسی ساحلی بؤیلب چؤزیلیب کیتگن. شوندۀ چؤزیلگنکی، ریگی تیکــّه قیرغاققه چیقیب قره سنگیز،شکلی خوددی کتته کان یشل چومالیگه اؤخشه یدی: بیلی إینگیچکه،باشی اوزیله ی دیب توریبتی. شونینگ اوچون قیشلاغیمیزنینگ آتی هم إیکیته :«باشی»یعنی شاوّه سای نینگ یؤقاری آقیمیده گی کیچیک قیسمی بالاکپه، ایته گی- قویی کپه دیب اته له دی.قیشلاق ناحیه مرکزیگه ائلنتیریلگندن بیری،ائنیقسه قویی کپه حسابیگه ینه هم یائیلیب،عجبت آور(حیرتلنتیروچی)کینت بؤلیب قالدی. یری تاشلاق، هر بهار سای تاشیب،سیل کیلیب قالسه هم،خلق منه شو ساحیلگه نق(خوددی)یاپیشیب آلگندۀ،اهالی کؤپه ویره دی : سوو سیراب،باغ- توتش...
ادامه مطلب...
حرمتلی اؤقوچیلر
بوگوندن باشلب ویبلاگیمیزده ینگی"سره حکایه"لر رکنینی آچدیک.اوشبو رکنده اؤزبیک وجهان ادبیّاتی نینگ اینگ مشهور یازووچیلری اثرلریدن سره جکایه لرینی بیریب بارماقچیمیز.چینه گم ادبیِاتنی نثرسیز تصوّر قیلیب بؤلمیدی.بدیعی نثر بوادبیّات،نثر -تیل،نثر-فلسفه،نثر -انسان روحیتی عکس ایتتیروچی کؤزگو،نثر-ترقیّات،نثر بو بارلیقنی تیرن انگلش دیمکدیر.
تاغلیک نینگ اؤلیمی
ادامه مطلب...
فرانتیس کفکا
کـــؤپــریک
مین ساووقدن قاتیب ایدم.مین بیر کؤپریک ایدیم.آیاغیم آستیده قؤرقینچلی جرلیک،بیر تامانده آیاق برماقلریم و باشقه تامانده قؤللریم چقورلیک توبیگچه کیریب کیتگن. مؤرت،تیکیس و قتــّیق لایــــنی تیشیمنی باترگنچه تیشله یاتگندیم.شمال بلا پوشیمی نینگ إیکــّی تامانینی هیلپیره تردی.قوئی پستلرده قیزیل آله بلیقلریدن لیق تؤله شهرنینگ ساووق و موزلب یاتگن سووی شاوقین سالیب آقه دی.اؤتیشی قیئین بؤلگن بو یوکسک سؤقماققه هیچ بیردنیا کیزوچی سیّاح نینگ گذری توشگن ایمس،بو کؤپریک هلی نقشه لرگه توشیب هم اولگورمه گن.شو کؤرینیشده مین اؤشه یرده کوتیب تورویـــبمن.
ادامه مطلب...
قادر مرادی
آسمان بولوت بیلن قاپلنگن ایدی.بولوت ایمس،آسمان قار یاپینگندی.تینمی قار یاغردی.پاغه-پاغه قار تهلیکه لی تیزلیکده سه ولب یاغر؛سناقسیزمیتتی قاراوچقونلری پریشان و قؤرقینچلی کؤرینیشده تؤکیلیب توشه یاتگندی.اوی وکؤچه لردلیده قویاش نینگ یادی آز-آزگینه دن موز باغله یاتگندی.
ادامه مطلب...