فنستیک حکایه
توشده گی اؤیلر
احتمال،سیزده هم بؤلگندیربونده ی حالت.آتمدن قالگن ایسکـینه پخسه اویده یالغیز یشرایدیم.اوی دیواریده بیرتابلو آسیغلیق توره ردی.تابلواوزره اؤرگمچیک نینگ ایسکی تؤرلری چؤزیلیب یاتر.شوتابـــلوده صدفگه اؤخشه گن زرّین سینیق بیرکیمه دینگیزقیرغاغیده جلغه لرآره سیده،اؤز یؤللاوچیلردن بــؤشب،ساکن تورویبدی.صدف سمان بوکیمه ده بیرسیّاره نینگ تقدیری نقش تاپگندی....شومنظره گه باقیب،اؤیچن بیرحالده پینککه کیتیبمن.
شونقارگه اؤخشب ماوی آسمان بغریده اوچیب بارار ایدیم.جیمجیت قارانغی آسمان قولاغیگه سیرغه تاقیب آلگن.کؤکده گی غوج-غوج یولدوزلرسفره ده ساچیلگن زرگه اؤخشب،یوکسک کایناتدن بل-بل یانه یاتیب،باشیمنی سیله یاتگنده ی ایدی گویا.
کؤکده ایسه یاتگن پاریمگینه ایپکینلرمینی قؤل- مه قؤل قیلیب،اوَیله گنچه،اولکه لردن-اولکه لرگه آشیرماقده ایدی. بیردن تؤغریمدن شونغیب کیله یاتگن قویوق بولوتلرتؤلقینیگه اوریله من. بولوتلرنی کیچیب،مصفــّا آسمان قؤینیگه ینه اؤزیمنی آته من.چیکــــسیزلیک تامان بی خواطر پروازیمگه دوام بیراردیم.اؤزیمی جوده یم بیغبارواینگیل حس قیله من.توشده بؤلسین،بـــوتون تشویش وآغریقلرنی آرتده قالدیریب،چیکسیزلیک آغوشیده اوچیب یوریش،نیــــچاغلی مراقلی بؤلیشنی اؤیلب هم کؤرمه گنمن ایکنمن. بیرام یاقیملی کی،او شرین لحظه لرنی تعریفلشگه تیل عاجزلیکه قیله دی.توشده گی خیاللرقوچاغیده آرام آلیشدیک راحت بخش آنلر ترک ایتمسه ایدی کاشکی!دیئمن. بو یوکسکلیکده،بیرگینه،یامغیرسیپیلگن قیزیق توپراق نینگ هیدی یتمس ایدی کیشیگه.شوتاپده،تیپه دن آنه زمینگه کؤز قیری تشله یمن.
بیردن احوال اؤزگره دی.کؤزیمگه یرسیّاره سی چنگ -تؤزان،قه لین تومن وقاپ-قاره توتونلر إیچیده آغیرنفس آله یاتگن جان ذاتگه اؤخشرایدی گویا.
زیلدیک یوک یراوستیگه یاپریلیب آلگن. یشیل سیاّره میزدن،هرخیل تیمر-تیرسک لردن اجره له یاتگن یشین زرّه چه لری،اؤته أینگیچکه تیغ اوچی دیک بدنیمگه سنچیلر،کؤککه قره ب اؤرله یاتگن زهرلی توتونلر،اؤقتین-اؤقتین نفسیمنی قیسر،اؤته کوچلی باسیم ایسه،مییه تاله لرینی إیلدیز لریدن قؤپاریب تشله گودیک ایدی.آچیق فضاده ینه قنچه لراوچگنیم ایسیمده ایمس...
کینگ بؤشلیق قعریگه شونغیب باررایکن من،آلدیمدن آلتین رنگلی بیرصدف کیمه سیکین سوزیب کیله یاتگندی. کؤرینیشی دینگیزصدفی نینگ اؤزگینه سی. کیمه نینگ قویروقلری بؤلسه،قبرغه سمان پررّه لربیلن قاپلنگن.مین صدف کیمه نینگ یریم آی دیـــک،ائلنه توشگن تومیشغیــــــگیدن إیچکریگه کیریب آلدیم.گنبذ گه اؤخشه گن صدف کیمه قابیغی نینگ إیچکی تامانیده سنان-سناقسیز امضالرنقشلنگن.الـله قیسی یازوولربیلن مهرلنگن قلم إیزلری کهنه تمدّن حقیده نیمه لرنیدیرحکایه قیلیب توریبدی.اپتیدن فلاکتگه اوچره گن سیّاره لردن قوتیلیب قالگن کیملرنینگدیرحسرتنامه لری یازیلگنده ی بو یرده.مین هم صدف کیمه نینگ بیرچیتیده«یریدن اولاققه بیرمسافرنینگ سؤز لری »دیب بیتیب قؤیدیم.اؤزی اوچراوشبوصدف کیمه ده،قتتیق جایله شیب آلدیم.هه دیمـَی،بیرمتــــیّی پله نیتگه باریب قالیب من.میتـّی سیّاره نینگ کیچیک آرالچه سیگه،تون یریمیدن آققنده مرواتگینه قؤنیبمن. بو یرده«چقه لاقلرمملکتیگه خوش کیلیبسیز!»-دیگن بیتیک کؤزگه تشله نیب توریبدی. اولربیردن کـَپه لکدیک یانیمگه اوچیب کیلیبدیلر. یرده گی حیات نینگ اؤزگینه سی ایمش اولرده هم.بیراق،فرقی شونده ی کی،همّه یاق ساکن. بویرلرده منگو آسایشته لیک حکمران ایمیش...
آغیزلری قیقیرله گن کولگیگه تؤله،لوپپی یوزلی چقه لاقلرخوودی،سوو پریلریدیک اؤز اولکه لریده اوچیب یوریشیبدی.آق یوویب،آق تره لگن بوگینه جه جّیلر قوناق،تؤق حیاتدن اؤزگه نی کؤرمه گن.آغیزلریده ایمیزه ک،بؤئین وبیلکچه لریده فیروزه مینچاق تاقیلگن کؤرینیشده بؤلیشر ایدیلر.چقه لاقلر باش بارماغیده گی تیرناقچه لریگه باقسه لربس،اولرتیگره سیده طرفه قؤغیر چاقلرحاضر بؤلیشرایکن.
چقه لاقلرمملکتیده گی حیات طرزی،یرده گی تورموشگه کؤرینیشیگه اؤخشب کیتر،بیرگینه قانون-قاعده و ترتیب جهتیدن فرق قیله دی ایمیش.
چقه لاقلر توغیلیب آق،خوف-خطر،قؤرقینچ،زؤره وانلیک،یاووزلیک کبی توشینچه لریدن ماسوا قیلینگن میش.مینی کؤرگچ،پؤله پانلر شاشقه ناقلب حضوریمگه کیلیشیب سلام قیلیشدی.اولربیلن یخیشیگینه تؤئیب صحبت قوریبمیز.سوال-جوابلر بؤلیبدی آره میزده.
چقه لاقلربیرگینه نرسه نی بیلشگه قیزیقه رایدیلر.اوهم بؤلسه،چقیریلمه گن مهمان نینگ قی یردن،قی سیّاره دن کیلگنینی بیلیش ایدی. باشقه نرسلربیلن اؤلرنینگ مطلقا إیشی بؤلمسدی.
بوصحبت نینگ میوه سی اؤله راق،«مینگ بیرسوالگه،مینگ بیرجواب»کتابی انه شو یورتده یازیلیبدی.کتابنی یازیشده تیکشیر- تیکشیرلر،تفتیش قیلیش مقصدلری اصلا بؤلمه گن. اینگ،یومشاق،لطیف ومعتبرسؤزلربیلن نهایه تاپگن بو کتاب إیککی سیّاره حقیده تؤله معلومات بیره آلرمیش.کتابنی قوچاغله گنچه،اؤی سورویب تورگن حالتده،چرچاقدن پینککه کیتیب من.
یرگه میخلنگن وجودیم ساووقینه تانگگی شبــّاده ایل ویزه گیدن سیسکه نیب کیتدی.کؤزآچیب قره سم توشیم ایکن وا دریغ! باشیمنی یاستیققه قؤیگنچه،کؤزلریم اوی دیواریگه باریب قده لدی.اوی نینگ درز کیتگن پخسه دیوراری بیتیده بیرتابلو اسیغلیق ایدی.او تابلوده کؤمکؤک دینگیزنینگ بؤیده،اطرافیده آلتین بلیقچه لراؤینه یاتگن صدف چیزیلگن اسیکی تابلوجانگه کیریب،مین بیلن سؤزله شیب تورگنده ی ایدی خیالیمده.مأیوس کؤزلریم بیلن بونادر توش سایه سینی ایسکگینه تابلونینگ تصویری آرقه سیگه،صدف کیمه نقشلنگن منظره ته گیده چیزیب قؤیدیم.
***
تانگ چاغی.هلی قویاش چیققه نی یؤق ایدی. درّآو توشیمنی ائتیب إیچیمنی آغیریوکدن بؤشه تگیم کیلدی.ایشیتگنلریم بارایدی،اریق بؤییگه باریب،سووگه ائتماقچی بؤلدیم توشیمنی.سوو لایقه ایدی.کیر،اخلت-چیقیندیلر سوونینگ اپتینی کؤریمسیز قیلیب تشله گـــندی.تازه توشیمنی افلاس سووگه ائتیشگه باتینه آلمه دیم.توشیگینه منی ائته ین،دیب کؤپ نرسه لرنی کؤزاؤنگیمدن بیر-بیر اؤتکزیب کؤریم. بَرینی معقول کؤرمه دیم.
بیرتعبیرچی عیال تاپ توشیمنی تعبیرله تیمی؟ دیدیم اؤزیمچه.کیئین یؤغی:«خاتین جفا،إیت وفا»- دیگن آته لرسؤزی ایسیمگه توشیب،فکریمدن قئتیدیم.
حاولیمیزنینگ بیرچیککه سیده منه گینی(جه غینی)أیککی آیاغیگه قؤیــــبب،بجیریم تونه یاتگن سرغلداق،غیــئیرإیت کؤپک میزنینگ آلدیگه باریب،باشینی سیله دیم. یورجانیم خلوتراققه باره یلیک،دیدیم.کوچوک دُمینی لیکــّله تیب،ایرکه لنه کیتدی،سؤنگ تیکیلگنچه مینگه قره ب قالدی.
ایشیت،بیرتوش کؤریبمن،شونی سینگه ائته قالی،دیدیم إیتگه.اوتصدیق علامتی قیلیب،خلاصه سینی ائیتگین،دیگن معناده باشینی ایگیب قؤیدی.ائته باشله دیم:
... توشیمده بیرصدف کیمچه ده اوچیب،اؤزگه سیّاره گه باریب قالیمن.چقه لاقلرمملکتی جایلشگه آرالگه باریب قؤنیب من...
إیت قولاقلرینی دیکــّه یتیریب،کؤزلرینی کتته آچیب،انقه ئگنچه مینگه،تغین نیمه بؤلدی؟دیگن معناده تیکیلیب قالدی. ومین إیتگه :
- قیسقه سی اولرنینگ حیاتی بیلن ته نیشیب،بیرکتاب یازیب کیلدیم.اولرمیندن سؤره شدی،مین ایسه اولردن سؤراق سؤره دیم. باشیده چقه لاقلر میندن سؤره شدی :
- سیّاره نگیز تینچمی؟
- یؤق!- دیدیم.
- نیمه گه تینچ ایمس پله نیته نگیز؟-دیدی اولر.
- بیزده آدمدن کؤره مفکوره کؤپ.آنه زمینیمیزهرخیل غایه لردن تؤلیب تاشگن؛آدملرگه جای قالمه گنیدن اوروشلرکیلیب چیقماقده،ناتینچمیز،دیدیم،اولرگه.
توشیمنی شوجایگچه إیشیتگن إیت«بیزنینگ هم احوالیمیزوای بؤلرکن»-دیگن معناده باشینی سره ک - سره ک قیلدی إیت چقورخؤرسینیب.
ینه چقه لاقلرمیندن سؤره شدی :
- اکه جان سیزلرده اعتقاد مساله سی قنده ی؟
-آنه سیّاره میزده چمه سی 4000 ته دین بار.اولرنینگ آره سیده الله دن تارتیب آدملر،حیوانلر، حتــّا،اویتلی نرسه لرگه چه سیغینوچیلر بار بیزده. شولرنینگ اوئیده توغیلگن چقه لاق آته- آنه سی سیغینگن دینگه اعتقاد قیلیشگه مجبورقیلینه دی...هرخیل دینده گیلرنینگ هربیری اؤزینی حق،دیب بیله دی. باردی،چیقیشه آلمه سه لر،اؤز ارا اوروش قیله دیلر،دیدیم مین چیقه لاقلرگه.
إیت سؤزلریمنی ایشیترکن،باشینی چــئقه گنچه آسمانگه قره ب «ه-ه-هــهو-و-و-و- و»لب، اوزاق هولیدی.نوبت بیلن چقه لاقلردن سؤره دیم :
- مین گپیرگن گپلر بابیده سیزلرده نیمه خبر؟ دیه سوال بیردیم اولرگه.
چقه لاقلر مینگه :
بیزنینگ مملکتده،پولیس یؤق،پاسپورت یؤق،قاره داری یؤق،قماقخانه یؤق،قورال-یراغ یؤق، قیروچی اوچاقلر،راکیته واتوم بامبه لری یؤق.بیزده دین هم یؤق...بیزده سؤزایرکینلیگی بار. شونینگ اوچون تینچمیز،دیب جواب قیلدی چقه لاقلر.
توشیمنی حیرت بیلن تینگله یاتگن إیت بَره قلب تورگن مونچاقدیک کؤزی و چؤزیلیب تورگن تیلینی بیردن إیچیگه تارتیب،«اطرافینگگه قره ب گپر،دیوارده قولاق بار!»- دیگن معناده بوتون وجودینی،تنه سینی سیلکیتیب قاقدی-ده،ینه اؤمگن تشلب،سؤزلریمنی إیشیته بیردی.
چقه لاقلر میندن :
- سیزلرده خاتین-قیزلرنینگ احوالی قه لی،- دیب سؤره دی.
مین اولرگه :
بیزده خاتینلرایرککلرنینگ ایرمه گی،اولرنینگ شهوتینی قاندیروچی جنس.اولرخؤرلنه دی، کلتکلنه دی،گودک لیگیده یرگه بیریله دی.متاعگه اؤخشب ساتیله دی. بیر سؤزبیلن ائتگنده: «عیال ذاتی چادربیلن ایری نینگ اویئیگه کیردی،کفن بیلن شو اویدن چیقه دی!» دیدیم.
غضبله نیب کیتگتن کؤپک :«بـیلیدن پسینی اؤیله یاتگن ایرککلرگه اویت!!»- دیگن معناده اؤتکیر پنجه لری بیلن توپراقنی کؤککه ساووریب:«وا آو،هوه آو،هو-هو هو» قیلیب،بلند تاووشده هوره کیتدی،غینغشیدی وکؤزیاشی قیلیب أیغلی باشله دی.آخرده«إیتلر بونده قیلمیدی اخیر!!»- دیگنده ی قیلیب،تمشه نیب-تمشه نیب،سؤکیشگه باتینه آلمسدن نیب،حیرتگه باتدی.
توشیمده گی،کتته کتابده سیغدیریلگن سوال جوابلر دن اتیگی انه شولرنی کوچیککه ائتیب بیره آلدیم،خلاص.اویاقینی ایشیتیشگه إیت طاقت قیله آلمیدی...