حکایه

بیر کیچیک خاطره نینگ اضطرابلری

                              (بؤلگن واقعه)

کیلینگ، بدیعی تؤقیمه قیلمسدن، سؤز و تصویرلرنینگ بؤیاغینی قویوقلشتیرمسدن بؤلگن گپنی بؤلگه نیچه ائتیب بیره ی:

بوندن 52- أیل آلدین چمه سی بیش-آلتی یاشده ایدیم. زورغه- زورغه ایسله یمن. یان قؤشنیمیزنینگ اوئیده چقه لاق بؤلدی. کمبغلنینگ اوییده چقه لاق توغیلیشیدن کیم هم خورسند بؤلردی؟ بَری عذاب- عقوبت. توغیلیب-اق، باله گه تیکّه نی تیکین رسم-روسوم، خرافات، بلا-بدتر، باشقه حق-حقوق یؤق چقه لاقده... اؤشنده ملا کیلیب چقه لاق نینگ قواغیگه اذأن ائتدی. ماماسی ایزگو تیلکلر إیله حاضرچه پؤله پا نینگ آتی« قلمپیر بؤله قالسین»-دیه آت قؤئیدی. « یؤق، یؤق، آتی قربان بؤلسین «قربان!»- الله یؤلیده جانینی قربان قیله دیگن أیگیت بؤلیب اولغه یسین الهیم!»- دییدی بیردن آووچینی کتّه آچیب، یوزیگه تارتگن بیر آتین آئی. إیکّی-اوچ کون اؤتمی، ملانی چقیردیلر. ایلس-ایلس ایسیمده، آخونیم دیر ایدی کؤپچیلیک ملانی. ملا کیله سالیب، چقه لاق نینگ قولاغیگه اذان ائتدی. عربچه جمله لرنی وَلدیره ب- وَلدیره ب چقه لاقّه « امّت»، دیب آت قؤئیدی. « بیر کونی کیلیب، محمّدگه امّت بؤلسین یا ربی! یر یوزیده کلمه گوی مسلمانلر کؤپه یه بیرسین»-قیلیب حقینی آلیب، تامغینی مایلب کیتدی. چقه لاق توغیلیب آق، هلی کؤز آغریق، هلی إیسیتمه سی آشگن، دمی تیرریق، بیر پئیت کؤریبسیز قیزه میق چیقّن، بولر یتمه گنیدیگ چیچگ چیقیب گل اتگن، سنجیق، کؤک یؤتل، توماو، یره -چقه...ایمچیلر چقه لاق نینگ تاماغینی باسیب، کؤزیگه قیرمیز سالیش، کؤکره گیگه شمّه باغلش، ملا آلیب باریب اؤقیتیش، اغزیگه توفله تیش بیلن آواره. سیره اؤنگله نیش، توزه لیش یؤق. میریق چقه لاق یت آلمی خلص عللتی بؤلیب، چله جان اؤسه باشله دی. او زمانلر توغیلگن کونلرنی بیره م قیلیشمس ایدی. کمبغل نیکیده « اؤزبیک نینگ اؤپگه نی تیپگه نی»-دیگن مقال حکمران ایدی. قیرق کون بؤلدی دیگنده، آته سی بازاردن اؤغیلچه سیگه اتب ساوغه آلیب کیلدی. قول مراد خاتینگه قره ب: - بی بی سه شنبه نگ نیمه بؤلدی خاتین؟-دیدی. - منه قیله یپمن،-آته سی دیب جواب قیلدی ساغین آی. - ملا ائتگن اتاونی هم آلیب کیلگنمن،-دیدی قول مراد. - یخشی قیلیب سیز آته سی. - قؤنی- قؤشنیلرنی ائتیب، دعا-فاتحه قیله میز اونده،- دیدی او. همّه أیعیلیشدی. أیلان نینگ یاغینی یگندیک، ملا بؤلسه اوئینینگ تؤریده کیرّ ئیب اؤتیربتدی. تسبیح سینی تؤرته- تؤرته آغدریب،« سبحان الله، سبحان الله»-دیرکن: - قنی نیمه قیلدینگیز ساووغه نی؟ دیدی خاتینی ایریگه قره ب. اؤرنیدت سپچیب توردی-ده، « قرآن» اوستیگه قؤئیلگن آپباق سوپ( گزلمه)نی ملاگه توتقزدی قول مراد. ملا إیکّی قؤللب کلام الله نی آلرکن اؤپیب، کؤزیگه سورتیب، یاستیق اوستیگه قؤئیدی. قرآن اوستیده بیش-آلتی میتر لیک سوپنی قؤللریده توتگنچه نطق باشله دی: - عزیز مومین( چؤزیب کیکیردی) مسلمانلر! بوگون بو عایله ده و قاله بیرسه همّه میز اوچون تبرّک سنه. منه بو، بیلسنگیز کیره ک، امّت جانگه اتلگن« کفن»- بؤله دی. نصیب بؤلسه کتّه بؤلسه، امّت جان کافرگه قرشی غزاواتگه کیته دی. شهادت نصیب قیلگن بؤلسه، منه بو « آخرت سرپاسی» بؤله دی،- دیه هؤنگ-هونگ أیغلب صلوات ائتدی. قالگنلر هم « یامصطفی!»-دیب بلند تاووشده ملانینگ سؤزلرینی تصدیقله شدی. رمزی معناده کسل باله نی بایه گی سوپگه/کفنگه اؤره ب، دؤمه لتدیلر. شونده ی قیلیب، معرکه ترقه دی. اؤشه لحظه دن باشلب، گودکلیک اؤی- خیالیم چیل پَرچین بؤلدی. کافر کیم؟ محمد کیم؟ اسلام نیمه؟-دیگن اؤیلاو مینی أیلان-چَیان بؤلیب چقه بیردی. بونده ی واقعه نی بیر اؤزبیک عایله سیده بیرینچی کؤریشیم ایدی. منه یاشیم بیر یرگه یتیب، دنیانینگ پست و بلندینی کؤریب، بیر قدر بیلیم و تجربه آرتیریب، توشونیب یتدیم که، مسلمان یورتدلرده وحشیلیک، خشونت، تیرور إیلدیزلری توغیلگنده ی مییه گه قوئیلرکن. أیللر اؤتیب، شو امّت باله نیمه بؤلدی ایکن؟ -دیگن خیالگه توشدیم. سوریشتیریب- سوریشتیریب دره گینی تاپه آلمه دیم. بیلیشیمچه، یاشی-کو، ایلیکدن آشگنی انیق. تورقی، کؤرینیشی، بؤی-بستی قنده ی ایکن؟ اؤلیب کیتمه گن بؤلسه یخشی بیچاره، دیب یوردیم اؤزیمچه. بیر نیچه آی آلدین فیسبوکدن بیر دهشتلی منطره نی کؤریب یاقه اوشله دیم. نی کؤز بیلن کؤره ی که، « تیلویزیون کؤرسه آدم کافر بؤله لرکن!»-دیب اوییده گی تلویزونینی ملانینگ آلدیگه آلیب باریب، مسجدده جمیعت حضوریده سیندیرگن سادّه اؤزبیک کیشیسی، خوان إینانینگ- خواه إینانمه نگ اؤشه مین بیلگن گسلمند« امّت جان» نینگ اؤزگینه سی ایدی. تغین انیق ائته آلمیمن، جوده یم اؤخشش  کؤریندی کؤزیمگه. اگر شونده ی آدم حقیده دره گینگیز بؤلسه بیزنی هم خبردار قیلینگ.