اوخله مس شهرنینگ توشلری
---------------------------------
تورانتودن نیویارکّچه
--------------------

(سفرنامه)

5
اؤن بیر ساعتدن آشه راق یؤل یوریب، نیویارکّه یقینلشدیک. بو کتّه شهرنینگ تونگی قیافه سینی کؤریشگه آشیقه من. سان- سناقسیز چیراقلرنینگ ملتیلله شیدن کؤز قمه شیب کیته دی. قی بیریگه قره شنی بیلمی، شاشیلیب قاله سن کیشی. بیردن بایه گی گؤزه ل تونگی منطره لر کؤزدن غایب بؤلدی. یان بیرگه تیکلسم، میگابس اوزون تونلنینگ إیچیگه اؤق مثال شونغیب بارماقده. تونل جوده اوزاق ایکن، انچه یوریلدی.20 دقیقه چمه سی بس یمیز تونلنی باسیب، تونگی یاروغلیکّه چیقدی، قرشیده ترافیک چیراقلری کؤز قیمتیب توره ر، اوستمه -اوست، نیچه قبت کؤپریکلر آشه ماشینلر قوئیلیب کتّه یؤلگه توشماقده...ترانسپورت آقیمی سهل کمه ئیگن پئیت. تون ساعت إیکّیگه دور نیویارک نینگ قاق مرکزیگه یتیب باردیک. یؤلاووچیلر میگابَسنی ترک قیلیب، هر کیم اؤزی کؤزله گن منزلگه حرکتلنماقده...
یریم تونده شهر لیق تؤله آدم، کیملردیر الـله نیمه لر بیلن آواره. شونده إیشاندیک که، نیمه گه « نیورکنی کؤز یومّس شهر»- دیب اتشلریگه. تونش جاییمیز نیویارک ایمسدی. نیوجرسی باریب، او یرده قؤنیم تاپیشیمیز کیره ک ایدی. نیویارک نینگ شوندیکّینه بیقینیده جایلشگن بو شهر انچه رواجلنگن، تون قاشیده صلابت تؤکیب توریبتدی. اینگیل ماشینه ده بیر ساعتده نیوجرسی شهریگه یتیب آلیش ممکن. تون یرمده شهری بَسلرنینگ قتناوی توخته گن. میتروگه توشیب، قی یؤنه لیشگه کیتیشیمیزنی سؤره ب، انیقلب آلدیک. نهایت یر آستی یؤلکلر آشه نیوریاک کؤچه لریگه چیقیب آلدیک. سؤنگ تکسی اوشلب نیو جرسیگه کیتیشیمیز کیره ک ایدی.
نیویارک شهری جوده کتّه، آسمان اؤپر بیلدینگلر آره لب بنالر توشگن. بیر یاقی حیرت بؤلسه، ینه بیر طرفی کیر و خونیک منظره لر. چیقیندیلر هر یاقّه اولاقتیریلگن، چیکیوچی و إیچیوچیلر هر تامانگه سندراقلب یوریشیبتدی. تونگی کلوبلر، کؤنگیل آچر جایلرنینگ إیشلری چقّان.
هوا دیم ایدی اؤشه کیچه سی. شهر بؤغیلگن هوا إیچیده زورغه نفس آله یاتگنده ی ایدی. ساووق سیملردن آقیب اؤته یاگن برق، شهر تامیریده قان یوگوره یاتگنیدن دلالت بیریب توریبتدی. تون هم کوندیک بیر گپ. تانگ آتیشی بیلن ازدهام کوچه یه دی. نیویارکنی جهان نینگ باشکینتی، دیب بی چیز اته شمه گن. 20 میلیون اطرافیده اهالی استقامت قیلیشه دی اونده. میدانی جوده کتّه،بلندلیگی 200 میتردن آشیق 53ته آسمان اؤپر بیلدینگلر قد راستلب توریبتدی. نیویارک دنیا تمدنی کیسیشگن بیر نقطه اؤله راق، هم کیشی نینگ دقتینی اؤزیگه تارته دی. تورلی، دین، طرفه مللت و ایرق، تیل و مدنیت بیر-بیری بیلن یانمه -یان یشب کیلناقده. شهرلیکلر شاشیلیب یشه شه دیلر، یشش اوچون جدّی کوره شنی نیویارکده کؤرسه بؤلردی.
تون یریمده یریم ساعتچه لیک یه یاو یؤل یوردیک. ینه بایه گی، ینه اؤشه کیر- چیر باسگن کؤچه آدملری. بولر آره سیده روحی خسته، تیلمچی، معیوب، آقساق، بوتون بدنینی نقش و نگارلردن تؤلدیریب تشله گن کوچه ادملری هر قدمده اوچره تیش ممکن. ساچی ساقالی اؤسیب، جولدورل کیئینگن شهرنی ایگللب آلگنده ی. قی بیری یرنی بغیرلب یاتیبتدی، ینه قیسیلریدیر بورقیتیب چیقماقده. إیچیب، تینتیره کلب یورگنلر جوده کؤپ. بولرنینگ اکثریسی قاره تنلی لر، قشّاق آسیا دولتلریدن کیلیب یشب کیله یاتگلری هم بار.
بنالرده رنگمه -رنگ، آسیغلیق کینگ-کینگ اکرنلرده هر خیل اعلان و ینگیلیکلر اوزلوکسیز کؤزه گه تشله نیب توره دی. مونچه آدمنی باشقریش نینگ اؤزی بؤلمه سه کیره ک. آدمدن هر نرسه نی کوتیش ممکن. ایزگولیک، یاووزلیک انسان زواله سیگه قؤشیب قاریلگن نرسه لر، بار حقیقت. ناخوش حادثه لر تیز-تیز یوز بیریب توره دی...

آزادلیک نینگ ناردان مزه سی
--------------------------------
یوریب باره یاتسک، شوندیکّینه کؤچه اوستیده غلطی منظره گه گواه بؤلدیم. ایلکه سیگه گیتره کؤترگن بؤیچنگینه أیگیت همده کیلیشگن قیز اؤرتاغی -إیکّاولان آغیزمه- آغیز اؤپیشیب توریبتدی. بولر-کو، ایندی عادّی. کیتیدن قیزیقراغی باشلنه دی شیکللی، دیب قالدیم. یوزلری آپّاق، قؤللر-او، ایلکه -یغرینلری بلوردیک توله نیب تورگن بیردن قیز یچینه باشله دی. صحنه نازکله شیب باره بیردی. یا توبه انه ایندی شرمنده لیک بؤله دی-یاو!دیدیم اؤزیمچه. قیسته می اؤلگورلر ینه بیران هوسل إیش قیلیب قؤیمیس تغین، دیه اویتگه باتدیم. قره گن قره یپتدی، قره مه گن اؤز إیشی بیلن. هر قه لی أیگیت جاییده قاتیب ایچینمی توریبتدی. خیریت گپ نازک إیشلرگه اؤتمی قالدی. بار یؤغی، بیز اوچره تگن تون پریسی اؤز کیئیمنی المه شدی خلاص. آزادلیک نینگ بو کبی یالانغاچ منظره سی -یو، ناردان طعمینی کؤرمه گن و تاتمه گن یخشی. بونقه سینی هلی کؤرمه گندیم راستی گپ.
تکسیگه قؤل بیردیک، نیوجرسی کیته میز، دیدیک. بیر ساعت دیگنده بو اولکن و نهایتده آباد شهرگه یتیب آلدیک. شهرگه کیریب پوللیک. باریب هوتلده جایلشدیک. شو هوتلده اؤزبیکستانلیک مللتداشلریمیز، انیقراغی تؤی نینگ ایگه سی هم یشب توریبتدی. اولر بیش کیشی، اؤیله نه جک اؤغیل، ایر-خاتین همده قیز- کویا.
آره ده إیکّی کون قالگن. بروکلین، دیگن باشقه بیر شهرگه باریب، او یردن کوینز آتلیق ینه باشقه بیر، شهریده تؤی اؤتکزیلیشی کیره ک. آلدینده گی وقتلی ریجه لر انه شو.
کون اؤرته اویقودن اویغه نیب، نیویارکنی تماشا قیلیب کیلشگه وقت تاپدیک. تونده کؤره آلمه گن منظره نی شهر ترانسپورتیده تماشا قیلیب کیتماقده میز. بیر-بیریدن قیزیق صحنه لر، شدت و غلغه إیچیده یشب تورگن اولکن شهرنینگ کوندوزگی داستانی باشقچه بؤلر ایکن. بو حقیده کیئینگی یازوومیزده سؤز یوریته میز.