تیل و ادبیّات
علمی،ادبی،تیلشناسلیک،حکایه،قصّه،درامه،رمان

 

بیرینچی قؤنغیراق


- زنگ باسیب اؤتیره بیره سیزمی آته خان؟بوندن قیرق-ایللیک أیل آلدینگی حیاتدن سؤیلنگ! باله لیگینگیز،مکتب دیگنلریدیک. بیز ژورنالیستلرگه قیزیقده بَری-بیر،- دیدی قؤلیده میکره فون کؤتگن أیگینچه. یاشی آلتمیشنی اوریب قؤیگن آته خان برماقلری إیله مـَنگلینی قه شی یاتیب گپگه کیردی :

- آه باله لیگیم!شور اؤتمیشیم! نیمه دن باشلب نیمه بیلن توگتسم ایکن اؤشه آنلرنی؟ گپیره ی دیسم اؤز قؤلیم بیلن یره مگه توز سیپه یاتگن بؤله من.باری-عذاب،عقوبت. روحیم سینیب،پرچه لنگن کونلردن بیر شینگلیلینی حکایه قیلسم قیلیبمن-ده. یتتی- سکــّیز یاشده ایدیم چمه سی.کیچه گیدیک ایسیمده،همّه سی خاطره مده میخله نیب توریبدی.کؤز آلدیمگه کیلتیرسم،اؤشنده آتم-آنم،آپم،اکه لریم مینی«ارزنده میز» کتته بیر حیات سیناویگه برداشلی بؤلسین،- دیه شیکیللی راسه کلتکلشگن.بؤلر-بؤلمسده پؤله قاووندیک قیلیب بیری قؤئیب،بیری اوره بیرگن. یوزیم شپه لاق،تــَرسکیلردن شفتالودیک قیزیب کیتر،بورنیم قانب،باشیم یاریلب،قؤلیم چیقیشی- سینیشی عادتی حالگه ائله نیب قالگندی.مشتکـّینه باله ایسمده،کلتک-تیاققه اؤرگنیب قالیب من. حقیمنی المه گن کونیم،کیفیلرگه اؤخشب،بیر نرسه یتمه گندیک،یــتیمگه قیچیتمه کیره ردی.آخری باریب،جسمانی قیناقلر هم تاثر قیلمس،بیراق،دؤق- پؤپیسه دن اؤلگودیک قؤرقه دیگن بؤلیب قالدیم.

    شولرگه قره می،راستینی ائته ین توزوکـّینه شوخ و بوزمه کار باله بؤلگنمن.کؤپ شوملیکلر قیلگنمن: قیش اوچون غملب قؤئیلگن کؤزه لردن بیلکلریمنی شیمه ریب،شینــّی اؤغیرلب،آغیز- بورنیمنی شیره گه باتیریب یردیم.کؤرپه لر أیغیلگن سیر صندیقدن قؤلیمنی تیقیب مه یز اؤغیرلب،نیفه مگه اوریب،کؤچه گه زینغیر ایدیم.اویدن اؤمرگنلریمنی اؤرتاغلریم بیلن بؤلیشیب یر ایدیم.تینیب-تینچیمی چومچیق،مینه قوش باله سینی توته ین،دیب قؤللریمنی غارلرگه سوققـــن کونلریم کؤپ بؤلگن. بیرکونی اویمیزنینگ دیوارینی تیشیب،قؤشینی نینگ حاولیسیگه اؤتیب قالگنیمده آیاغیمدن إیت قاپیب آلگندی.هردایم کؤچه باله لری بیلن آلیشیب،کویلگیمنی أیرتیب اویمگه أیغلب قئتردیم...

 ینه،اؤشه اچـّیقینه جزاگه روپره کیله من...عایله مده گیلر لردن ائمیقه من؛هدیک سیره یمن.اولر یخشیلب کؤزیمنینگ اؤتینی آلیشگن-ده.قنچه لر قوویب قرغه مه سین آنمنی قتتیق سیوه رایدیم. إینچیغلیگیم توتیب،بیزاوته له نیب أیغلشگه توشه من،خیققیللشلریم هیچکیمگه یاقمسدی.اینتیکیب خؤرسینیب،کؤز یاشی قیلگنیمده،آنم باشیمنی سیلر،یناقلریمدن اؤپر و قیناق مهری تؤله قوچاغیگه باسردی مینی.اورسه یم،سؤکسه یم،حیاتده بیرگینه سوینچیغیم،تیرگه گیم شوگینه آنم ایدی.آنمنینگ بو آوویتیق مهری تنیمده گی برچه آغریق،قیناقلر زنگینی یوویب کیته ردی.

      انیق ایسیمده.هر أیلی مکتبگه باله یازدیریلر ایدی.کتته حیات"سیناویگه"مینی الــله قچان عایله م تیارلب قؤیگن.قنده ی بؤلرکن،نیمه قیلینرکن او یرده ،دیه کؤپ قیزیقه من.باله لرنینگ تبراق کؤتریب مکتبگه باریب- کیلیشینی آبدان کوزه ته من.مکتب حقیده تؤله راق تصوّرگه ایگه بؤله ین،دیب اولرنینگ آغزینی پایلب گپ آله من. بیری اؤقیتوچیم مینی توزله دی،إیککینچیسی باپلب سـَوه له دی،دیسه إوچینچیسی قویروقلری تیلینگنیدن ،ینه باشقه سی "سر معلم قولاغیمدن چؤزدی"،دیردی،ینه بیراوی باشقه هنگامه لردن سؤز آچردیلر... بولرنی ایشیتیب-آق،ساووق تیر باسیب، ایت-جانیم جونجیکردی...

      معلومات تؤپلب آلدیم اؤزیمچه.مکتب دیگنی اؤیله گنیمدیک ایمس چیقدی. مکتب دیگنده ،درّاو،اؤقیتمس،تربیه بیرمس،قیناققه ساله دیگن،جزا بیره دیگن بیر جای مییه مده گوده لندی.بونیسی  هم اویمگه اوخشر ایکن،دیب اؤیلردیم.قولاغیمگه یخشی جرنگلمه یاتگن بؤلدی قورغور بو سؤز.همّه دن قؤرقینچیلسی ملا آلدیده اؤقیش ایدی. بونیسینی-کو،اؤز کؤزیم بیلن کؤپ بار کؤرگنمن،جوده-جوده اینچلی وقلتیس...ملا دیگنی کؤزینگه قؤرغاشین قویه دی؛روحینگنی قوریتیب،منقورتگه ائنتیره دی قؤیه دی.قیگه بارمه ین تیپکی،ترسکی- شو جزا.سویه گیم قاتمه گن ایسه -ده،دنیانی فقطکینه عذابدن عبارت دیب توشینگنمن.دنیاگه کیلدینگمی،قیناقلرنی تاتیب اؤتیشگه محکوم سن ،دیب توشیندیم دنیانی.انگله دیمکی،عذاب-شکنجه عایله دن باشله نیب،مکتبده کمال تاپتیره رکن. بونده ی مکتبلرنینگ اچچیق میوه سی اؤله راق«بیز»ناشدلر جمعیتگه تقدیم ایتیلرکنمیز...

     إیچیمده قؤرقو،وهمه إین-اویه قوریب آلگن.بیله من بوگون-ایرته روی خط گه توشیشیم بار.مینی هم مکتبگه سودره ب باره دیلر بیرکون.اؤلیب قوتیلمه سم،تیریکلیکده قوتیلیش یؤق اوندن.کیچه-کوندوز شونی اؤیله یمن.هر قدمده تینگقورلریم «آرقه نگه پوستک باغلب باره سن»،دیه یاتگنده ی گویا.خیالگه باته من.اؤرتاقلریم تصویرله گن صحنه لر أیلان-چـَیان بؤلیب ایسمگه بیر- بیر توشه دی.خیالیمده کیم،قنده ی سـَوه له گنینی ایسله مسدن،قؤلیمده مامیق(پخته) بیلن سریاغ توتیگن حالده آنمنینگ یانیگه باریب«یره مگه ملهم قؤینگ آنه جان دیمن!».خیالیمده کلتک ضربیدن ایتیم مامه تلاق بؤلیب کیتگن.ته نمدن قانلر سیریقیب چیقه یاتگنده ی گویا. اکه لریم،اویده گیلر بیلیب-بیلمی خیمچه لر جاییگه تیگمه سین دیمن...سینگیلچم هلی مکتبگه بارگنینگچه یؤق- کو،نه مونچه خونابسن دیگودیک بؤله دی.آنم بؤلسه ینگی نینگ اوچی بیلن یوزیمنی ایرتیب،«قؤلی سینسین اؤشه معلمینگنی الهی!»-دیه قرغشگه توشه دی.هوشیمده هم توشیمده هم شو احوال. بیزیللب أیغله گنیمنی بیره رته سی کؤریب مینی یوپترمیکین،آوترمیکن،دردیمنی آلرمیکن،دیه اؤیلب قاله من.اؤزیمگه :«سین هلی گودک سن-کو،منه شونده ی  پیشیب،تاوله نیشینگ کیره ک،حیات شو ایکن!»-دیمن إیچیمده.کؤپ باره اؤزیمگه:«نیمه مین بو دنیاگه فقط کلتک یئش اوچون توغیلگنمنی؟»- دیه سوال هم بیرگنمن.جوابی بوگونگچه یؤق. بونی کتته حیات سیناوی دیدیلر!اونگه مکتب جواب بیریشی کیره ک.

کونلردن بیر کونی خانه میزنینگ بیر چیتیده چرخ أیگیریب اؤتیرگن آنه منینگ بؤینیگه ایرکه له نیب آسیلیبمن.آنم بؤلسه :

- هرنی،بوأیل رویخطدن توشدینگ بالم،- دیدی.اؤشه لحظه إیلک بار یوزیمگه کولگی یوگیرگنده ی بؤلدی.کولر کون هم کیلرکن؛چقور بیرنفس آلیب تین آلی دیسم،دروازه نینگ ایشیگی تق-تقله دی. یوره گیم شیر ایتدی.جان هاوچلب بیردن سامان خانه گه یوگوره باریب بیکیندیم.سامان نینگ اچیق توتونی اؤپکه منی ضبط ایتیب،دوماغیمگه اؤرنه شیب ایکن،تؤستدن یؤتل توتیب کیت-کیتدن قوخ- قوخلب یؤتلدیم. بیر پئیت ایلکمده ساووق بیر قؤل اؤرمه له یاتکنده بؤلدی.خوددی،غارگه توتون هیده ب تولکینی توتگنده قیلیب،ایلکمدن کیمدیر کؤتردی.ساچیم،کیئیمیم اوستیگه قؤنگن چنگ و سامان په خــَللرینی سیئریشگه هم اولگورمه دیم.نا ته نیش کیمسه«قه یاقه قاچه سن ترّانچه!»- دیب حاولیگه سودره ب آلیب چیقدی مینی.آتم اویده ایمس ایدی.آنم قنچه داد – وای قیلمه سین،قئده سن مکتب،دیه احمد چپ- راست(ملازم)زریلله تیب دمیگه سالدی مینی.معلوم بؤلشیچه مین اؤشه أیلی مکتبگه یازیلگن ایکنمن. باریشیم مکتب نینگ آچیلیش کونیگه تؤغری کیلیبدی.مینی احمد چپ- راست تؤغری اداره گه آلیب باردی.اونده گچه جرنگلب بیرینچی قؤنغیراق چه لیندی.اداره ده مین بیلن هیچکیم حساب-کتاب قیلیب هم اؤتیرمه دی.کتته میدانلیکده باله لر صف تارتیب تیزیلشگندی.باله لرنی صنفلرگه بؤلیب آلیشماقده ایدی.اؤشنده کؤز ته گیدن سیکن اطرافنی بیر- بیر کوزه تدیم. قؤلیده خمچه کؤترگنلر انیق معلملر ایدی.اؤقیتوچیلر خوددی،مال،قؤی،پاده نی هیده یاتگنده ی باله لرنی اویاقه بویاقه سورویب ایلتیشردی.قولاقدن چؤزیش،آغزیده کاووش تیشله تیش،برماقلری آره سیده قلم سالیب قیسیب جزالشلرنی کؤزیم بیلن کؤردیم. بَری اؤیله گنلریم راست چیقدی.

مینی اؤقیتووچی  ابراهیم خانگه تاپشریشدی.سؤنگ باله لر بیلن گله له شیب صنفگه باردیک.تبراقلریمزنی یرگه تشلب،چنگگه باتیب،اؤقیشلرنی باشلب یور باردیک.اؤقیتوچیمیز بیزنی قؤرقیتیش مقصدیده بیر سیدره خمچه لب اؤتدی.

ابراهیم خان قؤلیگه بؤرنی آلیب،تخته گه شونده ی دیب یازدی :

- «الف»کلتککه اؤخشیدی،

- «ج»تؤغه ناققه،- دیدی.

 بو ته نیش إیککی سؤزنی ایشیتیب،یوره گیم زیریلّب کیتدی.اؤن إیککی أیل تیاق یب مکتبنی بیتیریش نینگ اؤزی بؤله دیمی؟ آدمنی حیوان قیله یاتگن شرقی،اسلامی ومللی تربیه کونلری هلی آلدینده ایدی.

ایندی،بیر آرتگه نظر ساله من.    

«باله لیگیم پاشه لیگیم»- دیگن مقالنی ایشیتگنیمدن بویان انگله دیمکی،کؤنگلیمنی چؤلغب آلگن بی غبار حس- تویغولریم کیرلنگن؛حیات غنچه لری ایاوسیز تاپتلگن،تیپیب غیجیملنگن و ایرته سؤندیریلگن؛میندن برچه آرزو-إیستکلرنی تارتیب آلیشگن.حیاتیم نینگ إیلدیزلری قؤپاریلگن،إیپلری  اوزیلگن،مین توغیلمسدن-آق،بخت قرا بؤلگن ایکن من.شونده ی مکتب،اؤتمیشگه توپ اورگیم کیله دی.عایله ده،کؤچه ده خورلندینگمی؟انسانی مهر- محبـّّـتدن ماسوا ایتیلدینگمی؟ بیلگین کی،اولربیرکون إیرینگ،زرداب بؤلیب یره لر توبیدن تشقریگه آتیلیب چیقه دی.کیین هیچ نرسه بیلن داوالب بؤلمیدی.  

ینه آرتگه قره ب باقه من.بو یره لرنی اؤشنده اؤین-کولگو،مهر-محبــّت،الــله-تبسّم بیلن دوالش ممکن ایدی-کو.هیچکیمگه ائتیب بؤلمس بو دردنی قؤغیرچاق آلیب بیریش،اوینچاقلرگه آشنا قیلیش،قؤللردن توتیب ایرکه لب اؤینه تیشلر بیلن درمان ایتسه بؤلمس می ایدی؟ایرتکلر ائتیب،الـله لرتینگله تیب،شیرین اویقو آغوشیده بو درددن قوتیلیش ممکن ایدی-کو،اخر!...

*********************************************

 إیککینچی قؤنغیراق ناملی مستقل حکایه نی نوبتده گی سانده اؤقشینگیز ممکن.

 


 

ارسال در تاريخ 2010/10/8 توسط ایشانج
.: Weblog Themes By Blog Skin :.

اسلایدر