آسمان تیز- تیز ائنیب، اؤزگریب توریبتدی. اؤشه کونی هوانینگ خـُمی بوزیلگندی؛ سهل اؤتمی قار یاغیب بیردی. تیوره ک-اطراف بیردن آپپاق لباسگه بورکندی. قار کیتیدن قار. باشیده ایله نه یاتگن اونگه اؤخشب، سیپه لب اوردی؛ کیتیدن قیه لب یاغه کیتدی. سؤنگ کوچه یب باریب، چاپقونلی باشله دی. تلویزیونده: «ایرته گچه کؤکره ک بؤیی قار یاغه دی، یؤللر وقتینچه یاپیلیب، ترانسپورت قنتاوی تؤخته دی...»- دیگن بشارت ینگره ب توریبتدی. صناعتلشگن بیر اولکه اوچون هر قنده ی طبعیت إینجیقلیکلری وهیمه سیز کیچر کن. منه کؤپ اؤتمی هرکونگی تیریکچیلیک ینه اؤز مرامیگه توشیب کیتدی. قارنی سیومی بؤله دیمی؟ شونینگ اوچون بو یرلرده قار گؤزه للیک بیلگیسی؛ اوندن قؤرقیش- هدیکسیره ش یؤق. قار طبیعت ساوغه سی، فصل نینگ کؤرک- جمالی. بو یورتلرده قارسیز حیاتده هیچ قنده ی معنا یؤق.
کیچقورون قاره پلاسینی تؤشی دیب توریبتدی. هه دیمی، همّه یاقنی قارانغیلیک قاپلب آله دی. آلدینده هلی اوزاق تون. قیشنینگ اوزون کیچه لری باشگه توشگن آغیر زیل یوکده ی گویا. شونچه لر آغیرکی، اونینگ زلواری کیشی اؤی- خیالنی بوکیب تشله یدی. اویقونی کؤزدن تارتیب آلر، تویغولرنی اوشلمس آرزولرگه باغلب تشلر، روحنی قوتغولر گردابیگه اولاقتیره ر، شو آلیس تونلر توشینگنی حسرت تخته سیگه میخلب قؤیر و نهایت آدمنی دَیدی فکرلر إیچره سرسان- سرگردان قیلیب تشله یدی ایکن. ائنیقسه، اوزاق أیللردن بیری غربت دیاریده یشب کیله یاتگن آدملر اوچون بو دملر نه قدر آغیر کیچه یاتگنینی تصوّر قیلیش قیئین ایمس. سینب کؤریشگه هم حاجت یؤق.
مین بیلگن مدنظر انه شونده یلردن بیری. او سهل کم قیرق أیلدن بیری چیت ایلده یشب کیله دی؛ تینچ زمانلرده اونی تقدیر شو تامانلرگه تارتیب کیلگن. او قهرتان قیشلرده بیر دردکش تاپیب، إیچینی بؤشه تیشنی اؤلگده ی یخشی کؤره دی. مدنظر تاغه اؤزی کؤرگن- کیچیر گن دورلرینی انقلابدن کیئینگی زمانلرگه سالیشتیریب بیلگیسی کیله دی. او کؤرگن آدملر کؤپی اؤلیب کیتگن. قیرق یاشگه کیرگنلردن هیچکیمنی ته نیمه یدی. قیشلاقی نینگ حاضرگی قیافه سی بیلن قیزیقه دی. اوئیده اؤتیرگیسی کیله می، بیر دردله شگنی قؤشنیسینی کیگه باره دیگن بؤلدی. عبدرحیم هم او یشه یاتگن شهرده قؤنیم تاپگن. آلتمیش بیش یاشنی قاره له گن مدنظر یورتداشیگه جیرینگ-جیرینگ قیلیب سیم قاقدی.
- سلام عبدرحم جان، یخشی میسیز اوکم؟
- سلام، رحمت مدنظراکه.
- اویده بؤله سیزمی بو کیچه عبدرحیم جان؟
- هه اؤزیمده بؤله من اکه.
- بیر دردلشگنی قاشیزگه اؤته ی دیب ایدیم.
- کؤز اوستیگه، کیلینگ.
- قارلی تونلرده کؤنگولـله شیشگه نیمه یتیبدی.
- آدمنینگ دردینی آدم آله دی؛ آدم-آدمگه غنیمت،- دیدی عبدرحیم.
ایشیک تق- تقله دی. عبدرحیم باریب ایشیگ آچیب مهماننی کوتیب آلدی. هلی کؤرپه چه گه چؤککه له مسدن عبدرحیم تلویزیون تاووشینی پسه یتیردی. إیککه له سی قویوق حال-احوال سؤره شدی. صحبت قوره باشله دیلر. گورینگلر قیزیگن سری قیزیب باره ر ایدی. مدنظر تاغه کؤزلرینی پیر- پیرله تیب، قاشلرینی چیمیرگنچه، چیننی پیاله ده گی کؤک چاینی هوپلرکن، عبدرحیمگه تیکیدی و سؤز قاتدی.
- بیله من، اؤشه معشوم اؤتمیشدن سؤز آچیش نه قدر آغیر إیش. مین انقلابدن آلدین تشقریگه چیقیب بویاققه کیلگن ایدیم. یخشی ایسله ی آلمه سنگیز کیره ک او زمانلرنی. یتتی- سککیز یاشلرده ایدینگیز. مین مکتب کتابداری ایدیم. آدملرنی خرافات پرستلیکدن تیئینیشگه چقیره ردیم. معناسینی بیلمه گن نرسه لرنی طوطی قوشده ی سیره ب یوریشدن کؤره، دنیاوی، انیق بیلیملرنی ایگلله نگ. نسیه حلوا اوچون نقد شپه لاقدن اجره لمنگ، دیر ایدیم باله لرگه. تسبیح، آفتابه و عصا بیلن خداگه ته نیب بؤلمه یدی. علم بیلن تنگریگه قاووشیش، ایریشیش ممکن، دیب ایدیم اؤشنده. تیکینخورلرگه ملالرگه یاقمه دی گپیم. درّاو پیشانمگه تمغه سینی باسه قالدیلر. هر قنده ی نامنی قؤئیش اولر اوچون آپ- آسان ایکن... شو باعث سیغمی قالدیم شهریمده. منه اؤشندن بیری شو یرده قؤنیم تاپگنمن اوکه.
مهمان ائتگنلرینی جان قولاغی بیلن تینگلرکن، عبدرحیم سؤز رشته سینی قؤلگه آلدی، و یوزلریگه کولگو یوگیرگن بیر احوالده گپیره کیتدی.
- کؤنگیلینگیز چؤکمه سین تاغه، سیزنی کؤپچیلیک هنوز هم یخشی نام بیلن ایسله شه دی. سیز ائتگن اؤگیتلرگه عمل قیلینسه شو کونلرگه توشرمیدیک؟
چقور خورسینرکن، مدنظرتاغه کفتینی ایه گیگه تیره ب، چوقور اؤیگه تالدی. یوره کدن کؤچیب سؤزیگه دوام بیردی.
- وطن دیگنی بیر درد، تاتلی بیرآغریق بؤلرکن اوکه. بو درد و آغریق باریب- باریب سینینگ قانیگه قؤشیلیب، جانینگه یوغریلیب کیترکن. یوره گنینگ بیر تاری وطن دیگن بیر نرسه گه آسیغلیق توره رکن. شکور، مین دنیانینگ اینگ یخشی دملرینی چیت ایلده اؤتکزدیم. حیاتدن فیض- برکت تاپتدیم. اؤغیل-قیز آرتیردیم. کؤنگیلنی بیر کتته دردنامه دیسه نگیز، بو کتابنینگ اینگ یارقین و اینگ ایسده قالرلی صحیفه سی، فصل و بابی هم شو وطن ایکن. دنیادن تاپگنیم شو بؤلدی اوکه. شونینگ اوچون وطن نینگ یخشیسینی هم، یامانینی هم ایشیتگینگ کیله بیره دی. وطن یوزیده گرد،غبارنی اریته من دیسن-او... نه علاج
- مینینگ وطن حقیده گی تصوّریم عمومن باشقه چه. بیزیب من شو طندن. بیزنینگ هم اولوشیمیز بارمی بو یورتده؟ بنده گه بنده بؤلیب یشه سک. ای اؤرگیلیب کیته ی، شویم وطن بؤلدیمی؟ نیمه سینی گپیره ی سیزگه. اؤلیککه ائتیشدن اؤیله یاتگن وطنیمیز بار. ینه نیمه سینی سؤره یسیز میندن،- دیدی عبدرحیم مدنظر تاغه گه قره ب.
- یؤق عبدرحیم جان اوکم، عیب وطنده ایمس. او سیز و بیزگه اؤخشه گن انسانلرنی وایه گه یتگزگن تبرّک توپراق. همّه میزنینگ باله لیگیمیز، یاشلیگیمز، یخشی- یامان کونلریمیز اؤشه یرده مهرلنگن...او یردن ابدی جای آلیشیمیز، قؤلیمیزده ایمس.
- شونی ایسله سم اؤپکم آغزیمگه کیله دی. یوره گیم آرقمگه تارتیب کیته دی، روحیم سینیب، إیچیمگه تؤکیلیب توشه دی،- دیدی عبدرحیم صحبتگه قؤشیلیب.
- میلی، شولر یوره ک زنگینی آلرکن. وطندن گپیرینگ، وطندن عبدارحیم جان. خیال مینی اؤشه توپراق باسیب یاتگن، کؤچه- کوی، قیشلاق- محلله لریمگه آلیب قاچه دی. باله لر بیلن تونلری کؤجیم، یشین یشین اؤینه گنیم؛ اریققه اؤمگن تشلب سوو إیچگنلریم، خیویچلردن تای یه سب مینیب یؤرتگنلریم؛ کؤچه چنگیتیب تؤپ، چیللک اؤینه گنلریم؛ تینگقورلر بیر بؤلیشیب سای-ادیرلردن لاله قیزغلداقلر تیرگنیم، جؤره له شیب بؤئینگه قؤنغیراق تاقیب،«شیر کیلدی» اؤینه گنلریم، بَری- بَری کؤز اؤنگیمدن اؤته بیره دی. ائنیقسه، قیزلر دورسیده توریب«یار- یار» ، «نای- نای» ائتیملریدن قولاقلریم آرام آلگنی؛ «زبیاجان»، «آچیل قمیش» داستانلرینی بیریلیب ایشتگنیم یادیمگه کیله بیره دی. قیسی تیل بیلن ائته ی، آنمنینگ الـله لری همان قولاقلریم آستیده جرنگله یدی... گپیرینگ اوکم اؤشه وطندن سؤزلب بیرینگ عبداحیم جان،- دیدی کؤپدن بیری چیت ایللرده إیچی زیل آلیب کیتگن مدنظر تاغه گپیده داوم ایتیب.
وطن دیگنده جهلی چیقیب،غیجینی کیله یاتگن عبدرحیم نینگ هیچ هم گپیرگیسی یؤق. المینی ینگیله گیسی کیله مه یپتی. بیر بهانه بؤلسه تیلگه کیریشی هیچ گپ ایمس. گپنینگ چؤغی یتمی توریتدی.
- یوره ک بیتله مسه قیئین اکه؛ قؤینگ سهل اینگیلراق گپلردن سؤز قاته یلیک. شولر بیلن هم دردینگیزنی آلسه بؤله دی تاغه؛ یازیله سیز بیله من.
شو پئیت عبدرحیم اؤریندن تؤره سالیب، آشخانه گه باردی. موزلتگیچدن اوچ- تؤرته شور بادرینگ، میوه - چیوه، بیر بشقاب یگولیکلرنی بیر شیشه ودکه بیلن کؤتریب کیلدی و دستورخوان یائیب عراقدن قدحلرگه قوقوللـه تیب قویه باشله دی. آوقات تیار بؤلگونچه قیتته- قیتته آله باشله دیلر.
- آلینگ اوکه یخشی کونلر اوچون إیچه ی یلیک. کیلنگ اچچیق دردلرنی اچچیق سوو بیلن کیسه یلیک. توشونسنگیز بو دملر هم غنیمت،- دیدی مدنظرتاغه. چیق-چیق اوریشتیریلدی قدحلر.
- منه بو باشقه گپ. ائتمه یسیزمی آته ام، سیره ته یاگنی بار دیب. کؤتردیک بؤمه سه یم. آدملرگه ایزگولیکلر تیلب إیچه یلیک، عالم باشیدن تینچلیک اریمه سین،-دیدی عبدالرحیم. مدنظر تاغه هم شرابنی یوتر یوتمس سؤزلرنی تصدیقله گن بؤلیب باش إیرغه دی.
خیره چیراق نورلری آستیده، رمانتیک بیرفضا حکم سورماقده. تلویزیون ایکره نیده قیسی دیر اولکه نینگ قارلی منظره لری کؤرسه تیلماقده ایدی. موزلرنی یاریب بلیق آوله یاتگنلر صحنه سی توگب، گیتیدن ابدی قارلیکلر ته گیدن هیبتلی ائیقلر تشقریگه چیقه یاتگندی. شو آپپاق ائیق باله سینی آچیق هوا بغریده سیلب، سیپه لب اولرنی محافظت ه یاتگنی کؤرسه تیلدی.
شراب قوئیلگن شیشه قدحلر ینه جرینگلله تیب اوریشتیریلدی. صحبت قیزیب کیتسین اوچون ینه اوچ- تؤرت قدح کیتمه - کیت کؤتریلدی. صحبتلر بارگن سری قیزیب بارماقده ایدی. تشقریده قار چؤککن ایسه ده، خانه ده قوناقلیک حکمران. اوی دیوارلریدن کولگو یاغیله گنده ی ایدی اؤشه دملرده. عراق شیشه سینی آخرله تمی توریب، إیکاولان بیر آز آتم ام لشیشدی، تؤیب- تؤیب أیغله شدیلر هم. افتیدن اوزاق چؤزیله یاتگنگه اؤخشه یپتی صحبت.
- وطندن گپرینگ اوکه. اؤشه انقلاب باشیده گی گورینگلردن آلینگ،- دیدی مدنظرتاغه.
اوزاق سوکیتگه کیتگن عبدرحیم کرسیلله تیب تیشله گن شور بادرینگنی یوتدی-ده، برماقلری آره سیده گی سیگریتینی تارته یاتیب سؤزگه کیردی :
- بؤلمی کیتسین ایدی، انقلاب بؤلدی یو، ایل- یورتدن آمانلیک کؤتریلدی. اؤرته ده هیچ نرسه یؤق، همّه بیر- بیرینینگ دشمنیگه ائلندی قالدی. کؤچه- کویده اوچره تگن آدملرینگ خوددی، آوگه چیققن میرگنگه اؤخشب، «منه اؤچ آلیشنینگ پئیتی یتتدی»- دیگنده ی، بیر- بیرینینگ آرقه سیدن توشگن. انقلاب آدملرگه یاووزلیک ایشیگینی لنگ آچیب تشله گن بؤلدی. نیچچه یوز أیلدن بیری گزه ک آلیب یاتگن عللت و یره لر اوستی آچیلدی. إیشانه سیزمی؟ قویاش قیر- ادیرلر آرتیگه باتیشی بیلن تونگی ساکینلیک بوزیله ردی. موشوک سیچقاننی بؤغیزلب آلگندیک، هر کیم کؤز آستیگه آلگن آدمینی کؤرپه سیدن سوغوریب، آلیب کیته بیرگن زمانلرایدی. او یاغینی سیز سؤره منگ، مین ائتمی اکه!
- ینه نیمه لر یوز بیردی اؤشه أیللری؟- سؤره دی مدنظرتاغه.
یوزلری تره نگ تارتگن، شراب کیفی بشره سیگه تاشگن عبدرحیم، واقعه لرنی بیر- بیریگه اولب گپیره کیتدی. باشله گن جمله سینی اداغله می، باریب تلویزوننی آوازینی غیپپه اؤچیردی. تیلی ایکرنده الـله قیسی یورت نینگ بی پایان دله لری، سؤلیم طبعیتی، تورلی- تومن حیوانات، طرفه قوشلری، بای و کؤمکؤک اؤرمانلری نمایش قیلینماقده ایدی. عبدرحیم کؤزلرینی تلویزیوندن اؤزه ر- اوزمس کیلگن جائیدن سؤزینی دوام ایتتیردی.
- اؤشه پئیتلری، بیله سیزمی تاغه؟ ایرته لب تانگ آتیشی بیلن محلله، قیشلاقلرده ساووق خبر، دؤ- دؤ گپلر. کؤریبسیزکی، کمپیرلر کؤرگن توشلرنینگ بَری راست چیققن. کیملردیر آلیب کیتیلگن، کیملردیر آتیب کیتیلگن. آوچیلر نشانگه آلگن آدمینی تاپه آلمسه، خرمانینی کویدیریب کیتشگن؛ مال- حالی بؤلسه اولرنی سوریب کیتگنلر. شوم خبردن باشقه نرسه نی ایشیتمه یسن کیشی. اؤشه کیزلری قره ب سیزکی،«داد اؤغلیم، داد آته سی، ایندی قی گه باره من!!»- دیب باش-باشیگه اوریب کؤچه گه چیققن خاتین خلچدن کؤپ نرسه یؤق. خلص، هر تونی کیمنینگدیر تاماغیدن بؤغیب آلیب کیته بیره دیلر. اوشلب آلیب کیتیلگنلرنینگ کؤپیسی دام- دره کسیز یؤق قیلینه دی. باردی، بیرارته سینینگ إیسی چیقیب قالسه، ته پپه- تیــّار دلیل تاپیب قؤئیشگن اولر. نیمه ایمش؟ «فلانی کافر ایمش!». خدانینگ نامیدن گپیره یاتگن نادان کیمسه لرگه«بونده ی قیلمه نگلر گناه بؤله دی، بو إیشینگیز یخشیلیککه آلیب بارمیدی»- دیب کؤرینگ چی؟ درّاو نریگه دنیاگه روانه قیله دی قؤیه دی. اؤزی الفگه شرمنده تؤپاری آدمنینگ فتواسی اته ین عرشی اعلی دن توشیریلگنده ی. بویروقلر بجریلیشی کیره ک و شرط بؤلیب قالگن زمانلر ایدی.
هیجانیدن هنسیره قاپ- قاره تیرگه توشگن عبدرحیم چؤنته گیدن قؤل رومالینی چیقریب یوزینی اریتدی- ده، کیلگن جائیدن ینه سؤزینی دوام ایتتیردی.
- چومچوق پیر ایتسه، یوره ک شیر ایته یاتگن آنلرنی ایسله شدن عذابی بؤلمسه کیره ک اکه. آدملر آره سیده« همّه گپ شو باش یلانغاچلرده؛ گؤری کویسین اؤشه تره کینی»- دیگن سؤزلر تیز- تیز قولاقلرگه چیله نیب توریبتدی...
- ائتیشسیزدن بو، زامبر- اری اویه سینی قؤزغه گن ایکنلر- ده، بچچه غرلر. تینچ یورگن آدملر شونده ی قیلیب، بیر- بیریگه داریدی دینگ. بیله سیزمی عبدرحیم جان، سوادسیز آدملر سوریک گله گه اؤخشه یدی. آلدینگیلرد بیری جرگه تشله سه کیتیده گیلر هم آرقه سیدن اؤشه توبسیزلیککه اؤزلرینی تشله ی بیره دی. آخریده کؤریب سیزکی، بَری اوچیب اؤلگن- دیدی مدنظر تاغه گورینگنی ایشیته یاتیب،- مَیلی اوکه ائته بیر چه، سؤزلرینگ نینگ توزوکراق، یاقیملی جایی چیقیب قالر.
صحبتداشلردقتینی تلویزیون اؤزیگه قره تدی. شونده چیکسیز اؤرمان اوستیدن هیلیکوپتر پرواز قیله یپتدی. نق امازون اورمانی ایدی. تیپه دن توریب، یه ی لاولرده گی حیوانلر حیاتیدن فلم تؤلدیریلماقده ایدی. اؤرمان سلطانی بؤلمیش ارسلان یاوایی بوقه لرگه تشلنماقده. پیللر، یاوایی هوکیزلر جان وهیمه سیده اؤزلرینی دریاگه اوره ر، حالیدن تایگنلری ارسلانگه یم بؤلماقده. بی آزار کیئیکلرنی ایسه یولبرسلر، سیرتلانلر دمیگه قوویب سالگن. قاچیب قاله آلمه گنی خام تلاش قیلینه یاتگندی. خلص، اؤرمانده اؤرمان قانونی حکمران. قیسیدیر حیوان اؤزیدن کم زورراغینی بؤغیزلب یئیش بیلن آواره. عبدرحیم تیلی بیلن انقلاب زمانینی حکایه قیلسه، برماقلری بیلن تلویزنده ایکرنیده نمایش قیلینه یاتگن قؤرقینچلی صحنه لرگه اشاره قیلیب توریبتدی عبدرحیم.
- قالگنینی ایشیتینگ اکه. مین گپیره یاتگن داستان نینگ هلی بیری کیتی کیتی کؤرینه یاتگن نرسه ایمس. عصرلرنی قریته یاتگن داستان بولر. مَیلی، بیتته سینی ائته قاله ی. اؤشه کیچه سی آتلیقلر کیلیشیب، جؤره اکه نینگ اؤغلی حق بیردینی آلیب کیتشدی. دام- دره کسیز کیتدی باله. آته- آنه سی نینگ دادی فلککه چیقدی. بارمه گن، باش اورمه گن ایشیگی قالمه دی. عایله ده بیر اؤغیل ایدی- ده اؤزی. فرزند داغی یامان بؤلرکن،- دیدی او.
- تغین نیمه بؤلدی، بیدره ک کیتدیمی؟ یاکی تیریک بؤلسه، اونی تاپیشگه هیچ یاردم بیرمه دیمی؟- سؤره دی مدنظرتاغه.
- آخری دره گی چیقتدی. حق بیردینی کتته تاشگه، کمیته گه آلیب کیتیشگن ایکن. جؤره اکه اؤشه جایگه باریب هم کیلدی. لیکن اؤغلیدن خبر تاپمی قه یتدی. عقلیدن آزه ی دیب قالدی بیچاره لر.
- کمیته گه آقساقاللردن یوبارسه بؤلمس می ایدی شفاعت سؤره ب؟- دیدی مدنظرتاغه.
- کتته- کیچیک صمد ابجیرنی إیشگه سالیشدی،- جواب قیلدی عبدرحیم.
- هه! اؤشه صمد جیرننی ائته سنمی؟
هه- ده، اؤشه نی ائته من.
- چَیانگه اؤخشب، حاضر یتمیشنی قاره لگندیر او چال. اؤته چققان، پی یک، جوده ایپچیل، إیلان نینگ یاغینی یله گن آدم ایکن اکه.
- هه، بیز اونی صمد مزه نگ، دیب چقیره ر ایدیک اؤشه زمانلری.
- هی، اؤشه نی گپیره یپمن. آلتمیش یاشیده یولغونده ی یلیب، إیشنی بجریب قئتدی. بو یاشده تکه دیک سکره ب تورگن آدمنی کؤریب حیران قاله سیز. راسه چه ئیر آدم ایکن. او توشمه گور بیتته شرط بیلن جؤره تاغه نینگ اؤغیلی حق بیردینی باریب عینی کتته تاشدن آلیب قئتدی. او بلانینیگ بلاسی ایکن. کمیته ده گیلرنی نیمه بیلن کؤندیرگه نینی بیلمه دیک.
تون یریمدن آشدی. شمال ضربیدن دیره زه شیشه لریگه کیلیب اوریله یاتگن قار پرچه لری چیپس یاپیشیب قالگنینی کؤریش ممکن ایدی. تشقریده گی اوئیلگن قارلرنینگ آپپاق رنگی خانه نی تره تیب توریبتدی. دیره زه شیشه لری موز باغله گن. شو پئیت کوچه لرنی تازه له یاتگن ماشینلرنینگ غیر- غیرله گن آوازی صحبت نینگ بیلیگه تیپه دی. آمازون اؤرمانلریده گی حیوانات عالمی زنگاری ایکرنده گوده لنماقده. اؤرمان یته گیده، یاوای تاوقلر اؤز جؤجه لری بیلن جوغیرله شیب دان- دون تیریب یئه یاتگندی. شو پئیت تینیق آسمان اوزره شونقار آوچی قوش پیدا بؤله باشله دی. اؤت- اؤلنلر آره لب یورگن تاووقلر بیردن خیل- خیل بؤلیشیب، اؤزلرینی پناه گه آلیشدی. آوچی شونقار یوکسکلیکدن تاوقلر تؤده سیگه تشلندی. اؤلجه سینی آله آلمه گچ، آوچی شونقار یشین تیزلیکیده ینه کؤککه کؤتریلدی. آنه تاووقلر ایسه قوت- قوتله شیب، باله لرینی قناتی آستیگه آلیشدی. آوچی شونقار بیر نیچه بار اؤلجه نی چنگلیگه إیلینتیرماقچی بؤلدی-یو، علاجینی قیله آلمه دی. سیرگگ تارتگن آنه تاوقلر جؤجه لرینی اجل قیرغیسیدن زورغه سقلب قالیشگه موفق بؤلدیلر. آوچی شونقار نینگ بات- بات اورینیشلری نتیجه سیز قالدی. عبدرحیم نینگ کؤرگن- کیچیرگنلری اؤرمانده گی تله تؤپلریگه اؤخشب کیته دی. او مدنظر تاغه نینگ دقتینی زنگاری ایکرنگه بوردی. تاغه بؤلسه، حق بیردی نینگ تقدیری بیلن قیزقه یاتیر. شرط و نتیجه نی بیلماققه آشقه یپتی.
- شرط دیدینگمی اوکه؟ نیمه شرط عوضیگه بو إیشنی قیلدی او قوریب کیتگور. عبدرحیم بؤلگن واقعه نی ائتیب کیتدی:
- جؤره تاغه نینگ بیتته تؤققیز یاشر قیزینی خاتین قیلیب آلیش حسابیگه إیشنی بجردی قؤئیدی ابجیر. کؤپنینگ آلدیدن اؤتدی، دعا- فاتحه بؤلدی. سؤزیده توریب، حق بیردینی آته- آنه سیگه آلیب کیلیب تاپشیردی. قیزچه نی خاتین قیلگنی اؤزی بیلن آلیب کیتدی قیشلاغیگه. خوددی، بیر موشوکنی آلیب کیتگنده ی قیلیب.
- موشتومدیککینه قیزچه نی- یه؟- سؤره دی عبدنظرتاغه تعجب بیلن.
- إشانه بیرینگ. قیزنینگ اسمی آی جمال ایدی. تقدیرگه تن بیریب آته- آنه سی تاپشیریشگه مجبور بؤلیشدی. آی جمال آسماننی باشیگه کؤتریب، تاووشینی بلند چیقرگنچه داد سالیب أیغله دی. «بیگانه آدم بیلن کیتمی من. خاله امگه، عمّه لریمگه ائتینگلر، مینی آلیب قالیشیسن! آته- آنه ام نینگ إیشینی قیله من. ایشیگینی سوپوره من. اولرگه چای- پای قیلیب بیره من. مینی اوئلریدن هیده شمه سین، آتم- آنه امگه ائتینگلر. مینی بو ارواحگه کاپ- کتته آدمگه اوزه تمه سینلر.!!!»- دیه یالباردی. قنچه یه لینسه هم فایده بیرمه دی.
- یؤغ یی؟ إیشانگیم کیلمه یپتی. تؤقیز یاشر کودکنی یه؟! نخوات آته- آنه دیگن ذات یوره گینینگ بیر بؤله گینی حیوان صفت بیر انسان آلدیگه تشله سه- یه؟ بو نه کؤرگولیک؟!
- سیز بار پئتلرده(انقلابدن آلدین) هم سککیز- تؤققیز یاشلی کؤدکلرنی چیرقیره تیب، کیکسه آدملرگه بیریش حاللری اوچره توره ردی. ایسله سنگیز کیره ک اؤشه کیزلرنی. انقلابده کو! قیزلرنی اؤسگنی قؤئمسدن غؤره مرگ قیلیب ایرگه بیریب یوبارش اورچیب، اوجیگه چیقتدی. فقط جؤره اکه نینگ قیزی ایمس، بونده یلردن مینگلرچه سی بوکبی شوم تقدیرگه مبتلا قیلینگن. تینگداشیگه ایمس، کیکسه آدملرگه سککیز، تؤققیز یاشر قیزلرنی إیککینچی، اوچینچی حتاکی، تؤرتینچی خاتین قیلیب بیریش حاللری هم اوچره ب توره دی.
- بو إیشلرنی ناچارلیکدن قیلیشه دی اولر، بؤمه سه وجدان عذابی، فرزند داغی انساننی قئنه یدی - کو اخر! شونده ی ایمسمی؟
- بونده ی قلتیس إیشلرنی قیله یاتگن آدملرنینگ قؤلیده فتواسی بار. یؤق دیب کؤرسین چی؟...
- بو همّه نینگ باشیگه کیلگن سودامی اوکه؟
- یؤق. اونده ی دیب بؤلمه یدی. بای- بدولت نینگ قیزی قیرققه کیرسه هم آته سینینگ اوئیده توره ویره دی. کمبغل، بیچاره، کس و کوی بؤلمه گن؛ قناتیگه آله دیگن حمایه چیسی بؤلمه گنلرگینه، اؤز قیزیلریدن اجره لیشه دی. آدملر باشیگه کیلگن هر قنده ی بلاگه شو گؤده ک قیزلرینی کؤنده لنگ توتیب، جان سقلب یششگه مجبورلر... ایشیتگندیرسیز، قدیم زمانلرده طبیعی آفتلر آلدینی آلیش اوچون آدملر اینگ سیویکلی قیزلرینی خدا نامیگه قربان قیلیشرکن، تاکیم بلا- آفتلر تؤخته سین دیب. تیریکله ین سیلگه آقیزرکن. آدملرگه بونده ی تویغولر حس-تویغولرنی بیر کیم بیرگن؟ انه شونیسینی بیلماق مهم.
آمازون اؤرمانی اوزره آوچی شونقار تینیمسیز پروازده. آنه تاووقلر ایسه جوجه لرینی قناتلری آستیگه آلیش بیلن آواره. ایکرن بیتیده بالارده ی کیله یاتگن کتته بؤغمه إیلان تؤلغه نه یپتی. کؤپ اؤتمی ایندی توغیلگن کیئیک باله سیگه تشله نیب، حمله قیلدی إیلان. قوره له ی گینه کیئیکچه نی غیققیلله تیب تاماغیدن آلرکن، بؤغمه إیلان دَب بیریب اونینگ باشینی غه جیشگه اؤتدی. سیکین- سینکن باشیدن تیشلب یوته باشله دی. بؤغمه إیلان بایه گی جه جیگینه کیئیک باله سینی جیغیلدانیگه تارتیب یوتدی قؤیدی.
آی جمال خاتینلیککه آلیب کیتیلگن بؤلسه، اوندن بیری کؤپ زمانلر اؤتیب کیتدی. مدنظرتاغه فاجعه لی درامه نینگ ته گیگه یتمه قچی بؤلیب توریبتدی چمه سی.
- خوش، جؤره اکه نینگ قیزیدن نیمه خبر؟ شو چال بیلن یشب کیتدیمی قؤششه قه ریب آخرگچه؟
- اؤن أیلدن کیئین قیشلاققه بارسم صمد ابجیرنی اوچره تیب قالدیم،- دیدی عبدرحیم،- اؤشه سیز بیلن صمد، ساقلی آقرگن ایسه- ده، دیرکیللب توریبتدی. بؤرتیب چیققن کوره ک دیک آلد تیشلری توشگن. یوزلریگه اجین تؤرینی یائگن. اؤشه اؤزیسز بیلگن صمد جیرن- ده خلص. إیلیگی قاقیب آلینگن سویکده ی تقیرده ب توریبتدی. هه، ائتماقچی، مین سؤره دیم اوندن إیککینچی خاتینیگیز، جؤره تاغه نینگ قیزیدن باله کؤردینگیزمی، باله لر نیچته - دیب. ائتیشیچه، صمد ابجیر حجگه کیتگنده بیچاره نامراد قیز اؤن إیککی یاشیده عالمدن اؤتگن ایکن. همّه سینی ائتیب بیردی. « سویه گی بوت ایمس ایکن، اؤلیب کیتدی»- دیب جواب قیلدی صمد ابجیر. یوزیده، إیچیده اچینیش، افسوسله نیش، اؤکینیش علامتینی هیچ هم سیزمه دیم. دوزخنینگ کاساوی دیک سیرره یب یوریبتدی حاضرگچه. آی جمالنینگ تقدیری چومچوق باله سی نینگ اؤلگنچه لیک ارزیمس واقعه ایدی صمد اوچون.
بو واقعه نی آخریگچه ایشیترکن، عبدنظر تاغه کؤزلری غیلقه یاشگه تؤلدی. « ایخ، توف اوردیم مونداق حیاتگه، بونده ی وحشیانه إیشلرگه قرشی کوره شمه گن انسانلرگه-ده، توف اوردیم!»- دیدی موشتینی یرگه سیلته دی. تاماغی أیغیگه تؤلیب تورگن بیر احوالده عبدرحیمگه قره ب:
- عذر اوکه، وطن حقیده سؤره شدن شرمنده من آلدینگده. بو واقعه نی ایشیتیب إیچ-بغریم ایزیلدی،سینینگ هم کؤنگلینگ بوزیلدی ایسکی واقعه گپیره بیریب. باشقه موضوعودن سؤز اچسک بؤلمس میدی،- دیدی او.
بو حکایه سؤنگیگه کیلیب، ساووق توننی کونگه اوله گن درداشلر اؤزلرینی وقتینچه لیک کیف صفاقوچاغیگه آتیدیلر. بو وقتینچه لیگ چاره ایدی. بیراق، وطنلریده قنچه دن- قنچه سان- سانقسیز قیزگینه لر خزان بؤلماقده. ب هارده تؤکیلگن بو خزان یپراقلرینی کیملردیر باسیب، ینچیب اؤتر، کیملردیر یاقیب هم یوباره ر و ینه اللـه قیسی آدملر بو لطیف جنسنی خورلش و یرگه اوریش اوچون یره تگندن "مقدس" حجّتلر کیلتیریب إیشینی قیه بیره ر. زمان ایرککلر بویروغیگه باش ایگیب ائله نیشگه محکوم بؤلیب قاله دی می؟