تیل و ادبیّات
علمی،ادبی،تیلشناسلیک،حکایه،قصّه،درامه،رمان
 

    لاله

شونداق روپه ره مده قایه - قیرّه دار تاشلی،تیک و به هیبت.اوستیده هیلپیره ب تورگن الوان رنگ،افسانه وی لاله گه همّه اؤزینی اوره دی.آسمان قیزغیش،قاره و آق- آله چیپار بولوتدن کویلک کیئگن.نه تون ونه کون،الـله قندۀ اره لش پلله. پستدن قره گنده بولرنینگ همّه سی جانلرگه قوتقو ساله ره ک یوکسک قایه نینگ تیپه سیده تیبره نه یاتگن گلنینگ آرتیده محتشم منظره یره تگن.نظریمده آسمان نینگ اینگ عالی آرزوسی اوشلگندی-بیزه نگن کؤیی(احوال)لاله نینگ اطرافیده پروانه.توبده نیمه گپ؟آدملر قنچه سی قایه گه تیرمه شیب،سحرلی چیچک سری کؤتریله یاتگن،قنچه لری قولب،یوزلرچه میتر پستده قالگن تاشلرگه اوریلیب پرچه لنگن.مسافه نینگ حـتـّا اؤرته سیگچه هلی هیچ ذات یته آلمه گن.اخر مونده شونچه لر اوچمه لر موجود ایدیکی،باشقه تیکلیکلردن ایسان- آمان آشگن سناقلی کیشیلر هم عینی شو اوچمه لرده حیات بیلن وداعلشه یاتگندی.لیکین،عجبا،شولرنی کؤریب تورگن بنی انسان،تیک قایه نی ضبط ایتیب لاله گه باریش امکانیتیدن نه قدر اوزاق ایکنلیگیگه باشقه لرنینگ قسمتی-له مینگ بار،میلیون بار اقرار بؤلگن،بؤله یاتگن آدمزاد نیچون اؤز هوایی آرزوسیدن واز کیچمه یدی؟.. نیچون کؤره-بیله اؤزینی چیقیب بؤلمس جهنـّمگه آته دی؟تغین اوندن ساغ آمان اؤتیشگه امیدوار بؤله دی؟..شولرنی سؤره ب بیله ین،دیه بیر-بیریگه گــَل بیرمی یاپیشه یاتگنلرگه یقینلشه من. بیراوی به هیبت خرسنگگه آیاغینی ایندی قؤئیشی بیلن ایلکه سیدن تارتیب اؤزیمگه قره تدیم-ده،سواللرگه کؤمیب تشله دیم.او ایسه هیچ نیمه دیمه دی،فقط استهزالی جیلمه یدی-ده،کؤرستگیچ برماغی إیله لاله گه اشاره قیلدی.سؤنگ تاشگه تیرمه شیب،چومالی دیک غیمیلله گنچه تاباره إیلگریلب کیته یاتگن اله مان إیچیگه سینگیب یؤقا لدی.مین بؤلسم یؤقاریگه قره ب سناقسیز آدملردن،اولرنینگ بی ترتیب حرکتلریدن اؤزگه هیچ واقعه نی کؤرمه دیم.کیئن قایه دن اندک اوزاقلشدیم-ده،تکرار باقدیم :

 لاله!..یادیمگه بی اختیار کعبه و اونینگ إیلینج بیلن چهار تاماندن آشیقیب- کؤپچیب کیله یاتگن میلیون-میلیون آدملر صورتی توشدی.لاله مثل قویاش ایدی یو ،قالگنلر یؤلداش-اونینگ اطرافیده پروانه ...ملاحظه لریم پیشیب یتمی یاق اولردن واز کیچدیم: اخر لاله مینی... فقط مینی إیمله یاتیر!قالگنلردن یوز اؤگیرگنگه اؤخشه یدی،اخر مینگه گینه اعتبار بیره یاتیر! آه ! او مونچه لر جاذبه لی بؤلمسه،یوره گیمگه مونچه لر تؤلیب تاشمسه!..شونچه آدمنینگ آره سیدن مینی سه یلب آلدیمی،دیمک،آلدیگه شکست یتمی یوکسله آلیشیمنی  بیله دی و مین بو إیشنینگ اوده"عهده"سیدن چیقه من!موندۀ امکانیت هر کیمگه هم نصیب ایته ویرمیدی،فایده له نیب قالیش ضرور.ای ه،مونچه لر بختلی بؤلمسم!..

آتیلیب باریب آیاغیمنی هلیگی خرسنگگه قؤگندیم،کیمدیر ایلکمدن تارتیب اؤزیگه قره تدی.قئریلیب باقسم،قندۀ دیر أیگیتچه.الـله قچان أیلگریلب کیتگن آدمگه مین بیرگن سوالنی  ایندی او مینگه بیره ردی.أیگیتچه گه بیر مدت تیکیلیب قالدیم،اونی اؤزیمنینگ-لاله حضوریگه تکلیف ایتیلگن بختیارنینگ قرشیسیده بی نهایه غریب و افتاده کؤردیم.بیر لحظه اچیندیم اونگه. بیراق لام- میم دیمه دیم.قندۀ معناده جیلمه یدی -ده،یوکسکلیککه –لاله گه ایما قیلگنچه  یؤلیمده دوام ایتدیم.  

کؤتریلیش آغیر ایدی.بعضن قؤل و آیاق قؤئیگنی غدیر- بودیر تاشلر،اؤیدیم –چوقور جایلر بؤلسه،بعضن اونیسی  و نه بونیسی تاپیله قاله دی.شونده بوتون بارلیغیمنی بوتون سیللیق تاشلرگه بیریب سیرپنه من- ده،تهلیکه لی مسافه نی باسیب اؤتگچ،آرقه گه کؤز تشلب،دحشتگه توشه من.لیکین کؤنگلیمده لاله نینگ یادی،اونینگ مینگه،فقط مینگه کؤرستگن التفاتی...بونی خیالیمگه کیلتیرسم،اؤزیمنی هر قندۀ دوزخگه تشلشگه تیار کؤره من. بیر پئیت چمه سی إیککی قولاچ آلدینراقد،تیرمه شیب کیله یاتگن آدم داد سالیب،قؤل و آیاقلرینی کپه لک قناتلریدیک هیلپیره تگنچه توبنگه – تومنلیک و بولوتلر قعریگه توشیب کیته دی.إیچیمده نیمه دیر شو ایتدی.«نخواتکی،بو سینگه سباق بؤلمسه،نادان؟نخواتکی،یتیب باره من،دیب اؤیله سنگ؟اخیر منزلگه هلی اوزاق...شونچه لرکی،حتــّا کؤزلریمنینگ نوری یتمه یدی اونگه!».

پریشانلیگیمدن فایده له نیب،کیمدیر ایلکمگه آیاق قؤیدی-ده،قؤلینی تیپه راقده گی تاشگه میخله دی.تورتکیدن آیاغیم إیلینیب تورگن تاش کؤچدی و سیرپه لنگن کؤیی(احواده) پستگه کیته باشله دیم-الوداع!-خیالیمگه کیلگن سؤزنینگ طعمیدن تؤیدیم،سَسیگچه ایشیتدیم...لیکین خداگه شکور،قؤللریم قی یرده دیر ینه بیر تاشگه إیلیندی-ده،مینی مقرر هلاکتدن قوتقریب قالدی.قوئیده ایسه مینینگ آیاغیمدن کؤچگن تاشگه تاش و آدم إیله شیب،دحشتلی واقعه صادر بؤله یاتگندی...کؤزیمنی چیرت یومدیم.قنچه کیشیلرنینگ اوال(وبال)بؤلیشینی قلبیم سیزدی.ایندی نیمه بؤله دی؟بیر زوم ا وّلیگه خاطر جمعلیک ایندی قیده بار؟ لاله نینگ آلیدیگه قی یوز بیلن باره من مین ایندی؟

اونگه یتیشگنیمدن هم کؤنگلومنینگ بیر چیتینی بیگناه آدملرنینگ یادی کیمیریب توره دی کو،اخیر! امّا مین ا ته ئلب قیلمه دیم،بونینگ اوستیگه مینی اناوی متهم(ناپاک آدم)إیته ریب یوباردی.اصل گنهکار-او،اصلا مین ا یمس!-آقلاو قیدیریب کیته من.تؤیب-تویب.سؤنگ متهمگه قره دیم:او-ده مینی کوزه تیب إیرجه یب تورگن ایکن.کؤزیم کؤزیگه توشیشی بیلن مزه خ(اوستیدن کولیش)قیله باشله دی.توبه،عمریده بیراوگه دشمنلیک قیلمه گن و اؤزیگه کیمسه نی رقیب حسابلمه گن آدم بؤلسم،نیمه إیسته یدی بو؟«رقیبیم» تاش آته باشله دی-یا قدرتینگدن،بو تغین نیمه سی؟اؤیله گونیمچه بؤلمی،بیتته سی یوزیمگه کیلیب تیگدی،کؤزیمدن نق اؤت چیقیب کیتدی.آغریق الم شو درجه ده کوچلی بؤلدی کی،بی اختیار ائقیردیم:«ای خدا،شو لعنتینی جزاله مسنگ راضی ایمسمن!..».

نیمه گه یامان نیت قیلدیم،بیراونینگ باله سیگه اؤلیم تیله دیم؟-اؤزیمنی کیچیرمیمن.مینیگ بیراز گناهلریمی ایندیگیسی آلدیده بیر پول ایکن.نیگه شوندۀ؟ اخیر بایه آیاغیم آستیدن کؤچگن تاشدن یوزلرچه آدم نابود بؤلدی،ایندی بیرگینه،او هم بؤلسه،الـله قندۀ حیوان صفت ...ملاحظه لر کؤنگلومگه تسکین بیره آلمیدی.فقط اؤرتنه من.نیگه دیر اؤزیمنی شرقیره ب تورگن سووگه آتگیم،اونده تؤیب- تؤیب چؤمیلگیم کیله دی. بو باره ده «رقیبیم»اؤپریلیب کیتگن تاشنی چنگلله گنچه پستلرده قالگن تومنلیکلر توبیگه توشیب غرق بؤلگندی.

انچه گچه حرکتسیز قاله من.نهایت،وقت اؤز إیشینی قیله دی.یادیمگه ینه لاله،اونینگ چارلشلری،وعده لری توشه دی. یوره گیم تکرار هپریقه دی.ینه حیاتگه،قوانچگه تلپینیوچی قدرت بوتون بارلیغیمنی بند ایته یاتگنی و مینینگ اونگه بؤی سونیشدن،ایگه سی نینگ کیتیدن کیتگن إیتدیک آرقه سیدن ایرگشیشدن کؤره اؤزگه علاجیم یؤقلیگینی چقو رانگله دیم.قیلمیشیم،اونینگ اضطرابی باره- باره قلبیمنی ترک ایتدی.فقط یادیگینه احیان- احیان کؤنگلیمنی غش قیله دی.    

 ایندی مینیگ بوتون فکرو دردیم لاله!غلطی آغریق اره لش سوینچ بیلن اونگه تلپینه من.نیمه لر خیالگه کیلمه یدی،دیسیز اؤز باطینیمده گی تویغو کوچینی سلماقله گنده.لیکن آرزومگه ایریشگنده نصیب ایته دیگن حضورینینگ قیاسینی هیچ تاپه آلمیدیگنگه اؤخشه یمن.اخیر شونینگ اوچون یؤلگه چیقمه دیممی؟دیمک آلغه و ینه الغه!..

نهایت،ینه تیک قایه! بیریمگه النگله یمن: قومورسقه دیک یاپریلیب کیله یاتگنلردن نیچه گینه سی قالیبتدی.«قسمت!»-ساووق ملاحظه یوریته منبیر پسدن کیئین اؤیلریمگه چیک قؤیه من-ده،چؤققینی اشغال ایتیشگه یغشله یمن اؤزیمنی.

بوآ ره ده غایت سیره کله شیب قالگن آدملر هم بیرین – سیرین قولب،آسمان نینگ بغریدن اوزیلیب- اوچیب الـله قیسی بورچکلرگه غرق بؤلگن یولدوزلردیک إیته دیلر. بو تؤسیقدن اؤتیش آدم باله سینینگ قؤلیدن کیله دیمی-إیککیلنه من بیر زوم.لیکین وادریغ! قاره قرشیسیده مینگینه.دیمک،لاله نینگ وعده سی حق! یوره گیمنینگ دؤک-دؤکلری قؤل و آیاقلریمگه کوچ عطا ایته دی.بوتون بارلیغیم یلتیراق،سیرپنچیق بو هم یتمه گندیک الفدیک تیک قایه لرگه قؤل و آیاق بؤلیب یاپیشه دی. بیران یوموشگه اؤزیمنی مونچه لر فدا قیلمه گندیم. بارگن سری چومالیگه ائله نیب کیته من گویا.تیر سودیک آقه دی. بعضن قلتیس وضعیت بؤلگنده یوره گیمنی وهم باسه دی یو،ایندی اؤلسم هم یؤلیمدن قئتمسلیگیمنی،مونگه لاله نینگ یادی اذن بیرمسلیگینی انیق بیله من. اؤرگمچیک بؤلیب یؤرمه لیمن.شو داواننی آشسم بس،مرّه مینیکی!انسان باله سینینگ یادیگه کیلمه گن بخت مینگه یارله قه یدی!نفسیم بؤغزیمگه تیقیلیب اینتیکه من... وا عجب،نخواتکی،دنیاده شوندۀ سعادت بؤلسه و مینگه نصیب ایتسه!..  
شیرین خیاللر یخشی یو،لیکین مقصدگه باریشمگه خلخیت بیره باشله یدیلر،مشقــّـتیم آرته دی.اؤزیمنی قؤلگه آله من-ده،آرزولرگه خرجلنه یاتگن کوچیمنی- ده،داواننی آشیشگه بیره من.ایندی عقل و هوشیم،تن و جانیم- بوتون بوتون بارلیغیم بیرله شه دیلر و مین قئنه لیب بؤلسه- ده،خوفلی چؤققینی آشیب اؤته من! هئیهات،غالبمن!الحمدالله!سیوینچیمدن ضبظ ایتیلگن قایه اوستیده تؤخته یمی آسمانگه سکره یمن...توش کؤره من.نهایت چرچب،اؤشه یرده تاشلرنی قوچاقلب اوخله یمن...توش کؤره من.توشیمگه هم شو داوان،اونینگ مشققتلری کیریبتدی.مین تکرار اونی قؤلگه کیریتیبمن.امّا آشیب اؤتگچ،نی کؤز بیلن کؤره ین کی،یوقاریده ینه آدمزادنینگ اؤتیشینی خیال هم قیلیب بؤلمه یدیگن سان-سناقسیز تیک قایه لرکیتمه –کیتلیگی صولت تؤکیب توریبتدی.«داد!»دیه بقیرگنچه اویغه نیب کیته من،یوره گیم بیتله میدی.نیگه دیر توبنلرده سوزیب یورگن بولوتلرنی کوزه ته من  زمیننی،شاوقین سورانلی تورموش تشویشلرینی،آدملرنی قومسه یمن. بیراق ایندی آرتگه یؤل یؤقلیگینی همّه نرسه دن کؤره چقورراق انگله یمن.کؤکره گیمده آغریق توره دی. په ئپسله یمن،تیمیرسکله نه من. لیکین بری بیر یوکسککه قره شگه ،او یرده گی حقیقتنی بیلشگه محکوم ایتیلگنیمنی اونیته آلمیمن.هه،توککل قیلیش پئیتی کیلگندی:یا حیات یا ممات! نهایت اؤزیمده نیکی قورب بار – برچه سینی تؤپله یمن-ده،کؤززمنی یومگن قوئی باشیمنی یوقاریگه تامان کؤتره من. یا رزّاق!هپریقیب نق تاماغیمگه کیلیب تیقلرکن،کؤزیمنی آچه من...

 

 

ارسال در تاريخ 2011/1/28 توسط ایشانج
.: Weblog Themes By Blog Skin :.

اسلایدر