علیشیر نوایی اثرلریگه یازیلگن سؤزلیکلر بیلن ته نیشینگ
علیشیر نوایی اؤز اثرلریده 27000 گه یقین لیکسیک بیرلیکلردن استفاده قیلگن. امّا، کیئینگی معلوماتلرده بو رقم بیر نیچه برابر کؤپ دیه ائتیلماقده. اؤرته عصرلرده نوایی چه لیک کؤپ سؤز قؤللـه گن ایجادکار تاپیلمه سه کیره ک. اولوغ بابامیزنینگ اثرلری نینگ تیلی؛ بیر ته لی تیکیس- روان بیتلرینی حسابگه آلمه گنده، سیز و بیز کوتگندیک سیللیق و آسان ایمس. « لسان الطیر»( « قوشلر تیلی»)، « نظم الجواهر» کبی اثرلری تیلی بیر قدر ساده راق بؤلیشی ممکن. ائنیقسه« خمسه» داستانلری تیلی انچه مرکّب؛ لیریک دیوانلری تیلی هم تیزلیکده هضم بؤله دیگن ایمس. ساچگی/ نثری اثرلری تیلی هم انچه گینه آغیر. ادیب اثرلری نینگ تیلی مرکّب، تفکّری ایسه تیرن لیگی همّه گه عیان. شونینگ اوچون هم تورلی دورلرده شاعر اثرلریگه بغیشلب، قطار سؤزلیکلر وجودگه کیلگن. اوشبو سؤزلیکلر نوایی فکرینی آچیشگه، معنالرنی اؤقووچیگه یتکزیشگه خذمت قیلیب کیلگن. منه بو قوئیده گی سؤزلیکلر بیلن ته نیشینگ:
1. « بدایع اللغت»( « تازه و نادر سؤزلر لغتی»)، طالع ایمانی هروی تامانیدن توزیلگن لغت؛
2. « ابوشقه»(« قری ایرکک»)، بو لغت نینگ توزووچیسی نا انیق؛
3. « لغت نامه فضلالله خانی»، فضلالله خان تامانیدن توزیلگن لغت؛
4. « کیلورنامه»، یعقوب چینگی توزگن لغت؛
5. « سنگلاخ»(« تاشلاق»)، میرزا مهدی خان استرآبادی؛
6. « التمغای ناصری»(« ناصر تمغه سی»)، شیخ محمدصالح اصفهانی؛
7. « مقالید ترکیه»(« تورکچه آچقیچ/ کیلیتی») فتحعلی بن کلبعلی قزوینی سپانلو؛
8. « منتخب اللغات»( « تنلنگن سؤزلیک») یاکه،« لغات شیخ سلیمان افندی بخارایی» نامی بیلن مشهور، شیخ سلیمان اؤزبیک افندی بخارایی توز گن لغت؛
9. « خلاصه عباسی»، محمّد بن عبدالصبور خویی توزگن لغت؛
10. « اللغه علی لسان نوایی»( « نوایی تیلی سؤزلیگی»)توزووچیسی نا معلوم سؤزلیک؛
11. « لغت ِ نوایی»، 1560 میلادی سنه ده اعلی بن محبّی توزگن لغت؛
12. « اللغات نوایی والاستشهادات الچیغتائیه»(« نوایی لغتی و چیغتای تیلی دلیللری») مولفی نا معلوم؛
13. « مباین اللغات»، فتحلی خان قاجار توزگن سؤزلیک؛
14. « لغات اتراکیه»، 1798-إینچی أیلی محمد خاکسار تامانیدن توزیلگن لغت؛
15. « لغات چیغتایی و تورک عثمانی»؛
16. « خمسه با حل اللغات»(« بیشلیکنی سؤزلیک کؤمه گیده توشونیش»)، بو ایضاحلی لغت 1845-1848 أیللرده مولفی نامعلوم شخص تامانیدن توزیلگن. بو لغت علیشیر نوایی اثرلری لغتی نینگ 4- جلدی نینگ آخریگه قؤشیمچه قیلینگن.
