نوایی عبدالرحمن جامی قاشیده قنده ی کتابلرنی اؤقیگن؟

علیشیر نوایی و جامی اؤرته سیده گی مناسبتلر جوده صمیمی، قیزیق و هرتامانلمه بؤلیب، بو علاقه لر إیکّی بویوک ذات قلمی بیلن اولرنینگ مهم اثرلرده قید ایتیب کیتیلگن. اوشبو اؤز اؤزا باغلیقلیک مناسبتلری آره سیده استاد شاگردلیک رابطه سی علیحده اؤرین توته دی. نوایی جامی آلدیده اؤز دورینینگ تورلی فن و بیلیم ساحه لریدن سباق آلگنینی فخرو افتخار بیلن تیلگه آه دی. اولوغ متفکّر اؤزینینگ« خمسه المتحرین»اثریده مولانا جامی آلدیده اؤقیگن کتابلری سناغینی قویئده گیچه کؤسه تیب بیره دی. متنده گی ایضاح و توشونتیریش بیزنیکی(إیشانچ.تؤره)ایندی سیز عزیزلرنی اوشبو کتابلر بیلن ته نیشتیریب چیقه میز.
کتابدن کؤچیرمه:
« اول رسایل و کتب تعددیدین کیم، بو فقیر الر خدمتیده تعلیم و استفاده یوزیدین اؤقیب مین(1).
اوّل الر بیتیگن« قافیه» رساله سیدورکیم، انینگدیک مختصر بوفنده هیچ کیم بیلمه یدور(2).
ینه« معمّا»نینگ إیکّینچی رساله سیدورکیم، «حلیت الحلل»دین سؤنگره راق بیتیلبدور(3).
ینه هم الرنینگ« عروض»رساله سیدور.
ینه« لوایح»دورکیم، صوفیه مشایخ اصطلحاخیده بیتیلیبدورکیم، انداق رساله هیچ راقم نینگ قلمیدین و هیچ قلم نینگ رقمیدین تحریر تاپمه یدور.
ینه« لوامیع»دور هم بو اصطلاحده کیم، هر لمعه سی نینگ پرتوی سالیکّه حرمان قارنغو تونده هدایت شمعی نینگ آثاریدور، بلکه عنایت مشعلی نینگ انواری.
ینه« شرح رباعیات»دور، هم بو اصطلاحده کیم فنا طریقیده ماسوالله اعضاسیغه تؤرت تکبیر اورماق انینگ متولی سیدین میسّردور.
ینه هم بو اصطلاحده« اشعه»دورکیم، تلالویدین خیره کؤزلرگه آچوغلوق و قویاش نینگ شعشه سیدین تیره کؤنگوللرغه یاروغلوغ یتیشور.
ینه« نفحات الانس»دورکیم، آشنالیغ نسایمی انس روضه سیدین جان مشامیغه کیتورور و کلفت شمالی قدس گلشنیدین روح دماغیغه یتکورور.
ینه بیری« شواهد النبوت»مقابله قیلیبتورکیم، الفاظی ایمان جویباری اشجارین یقین انهاری بیله سیراب و معنایسی أیقّان اشجاری اسمارین تحقیق سحابی اطماری بیله شهد ِناب ایتر.
ینه بعضی مشایخ...رسایلیدین: خواجه محمّد پارسا...نینگ« قدسیه»سیدورکیم حضرتی قطب اولیا بهالدین نقشبند رحمت الله نینگ فردوس آئیین مجلسلریده اول حضرت نینگ موجز بیان تیللریغه اؤتگن حقایق و معانی بعضی خلفا کیم، جمع قیلورلر ایرمیش خواجه محمّدی مذکور انغه معانی بیتیبدورلر و طالبلر اوچون انینگ دقتلری ایهامین واضیع ایتبدورلر.
ینه حضرت شیخ المشایخ فخرالملت والدین عراقی نینگ« لمعات»تیدورکیم حضرت مخدوم اول کتابنی بو فقیرغه سبق ائتورده ائتور ایردیلرکیم،« بوکتابی نادان و بی اندام طورلیغ و ناهموار روشلیق ایل نینگ کؤپراق مشغوللوق قیلغانی خواص اهلیده بدم نام قیلغان ایرمیش کیم، بعضی اؤقومس ایرمیشلر. بو جهتدین بو کتاب نینگ خوبلوقلری یشورون قالغان ایرمیش». اسرو اظهاری خوشحاللیق و سرور قیلورلر ایردی، شرح بیتمگیگه دغی بو إیش باعث بؤلدی. اوشبو انینگ تاریخیده بسدور.
ینه حضرت خواجه عبیدالله نینگ...آته لری اشارتی بیله بیتیلگن رساله لریدور، هم فقر و فنا طریقیده کیم، آز اؤغیلگه بو دولت میسّر بؤلوب ایرکین کیم آته امری بیله بونوع شایسته خدمت قیلمیش بؤلغی و انداق پسندیده امر بجا کیلتورمیش بؤلغی. 
ینه مقرب حضرت باری خواجه عبدالله انصاری...نینگ« الهی نامه»سیدورکیم، انینگ وصفیده قلم تیلی عاجز و لال و قلمزن خامه سی الکن و شکسته مقالدور. 
ینه« خمسه» بلکه« هفت اورنگ»کؤپره گین مقابله دستوری بیله الر اؤقیغنده قولاق توتیلیدور یا قولاق توتقوچیلر مددی اوچون الر مجلیسده اؤقولوبدور. 
ینه دغی بعضی رسایل بار، اگرچه سبق دستوری بیله یا مقابله قانونی بیله الر خدمتیده اؤقیلمیدور، امّا مشکل محللری الردین سؤرولیب، تحقیق قیلیلیبتور.
------------------------------------------
1.رساله- کیچیک هجمده گی بتیکلر، جزوه، کیچیک اثر؛
2.« قافیه»( إیزیدن باریش، تیزیلیش، ایرگه شیش)- ممتاز ادبیّاتده « قافیه علمی» اؤله راق اؤرگه نیلیب کیلینگن ادبی توشونچه. شعریتده بیتلرنینگ آخریده آهنگداش سؤزلرنینگ و سؤز بیریکمه لرینینگ اونلی و یاکه اونداشلر ترتیبیده إیزچیل تیزیلیب تکرله نیب کیلیشیگه ائتیله دی؛
2.« معمّا»- ادبی ژانر، مصرع یاکه بیتلر إیچیگه سؤز اؤینی قیلیب، توگیب، یشیریلیب کیتگن، اسم، رقم و توشونچه لرنی افاده ایتووچی شعری ژانر؛
3.«حـِلیت الحلل»(« تحلیللر بیزه گی») جامی نینگ فارس عرب تیلیده یازیلگن معما ژانریگه عاید مهم اثری؛
4.« عروض» شعری اؤلچاوگه نظریه سیگه عاید مهم کتاب؛
5.« لوایح» - 30 لایحه دن عبارت تصوّف اساسلریگه عاید اثر؛
7.« لوامع»- بو اثرده همزیه ابن فارض دیگن شاعرنینگ قصیده سی شرحلنگن؛
8.« شرح رباعیات»- جامی اؤزینینگ عرفانگه عاید رباعلرینی شرحله گن؛
9.« اشعه» تؤلیق نامی« اشعة المعات» شیخ فخرالدین عراقی اثری بؤلمیش المعات شرحی. بو اثرینی جامی علیشیر نوایی گه بغیشله یدی.
10.« نفحات الانس»- جامی نینگ صوفی و مشایخلر حقیده گی کتابی؛
11.« شواهد النبوت» نوایی نینگ التماسیگه کؤره یازیلگن اثر، اونده اسلام پیغمبری محمد و اونینگ صحابه/یؤلداشلری نینگ حیاتیگه عاید تؤقیمه معلوماتلر عکس ایتگن؛
12.« قدسیه» یاکه« الحاشیه القدسیّه» فارسی و عربی تیلده یازیلگن کتاب، طریقتچیلردن بؤلمیش شیخ خئاجه پارسا سؤلری شرحلنگن؛
13.« لمعات»- جامی نینگ شو نامده یازیلگن تصوّفگه عاید باشقه بیر اثری؛
14.« خواجه عبیدالله رساله سی»- طریقت پیشوالریدن سنه لگن خواجه عبیدالله رساله سی شرح قیلینگ اثر؛
15.« الهی نامه»- خواجه عبداله انصاری نینگ تصوفی اثری؛
16.« خمسه»- ( هفت اورنگ ترکیبیده گی بیش داستان)
17.« هفت اورنگ» سلسلةالذهب، سلامان و ابسال، تحفة‌الاحرار، سبحة‌الابرار، یوسف و زلیخا، لیلی و مجنون
خردنامه اسکندری.