پرده آرتیده گی محبّت یاکه، نوایی کیمنیدیر سیوگنمی؟
>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>
بیرینچی قسم

مبالغه سیز اولوغ نوایی شعریتی نینگ کتته قسمی سیوگی- محبّت موضوعسینی اؤز إیچیگه قمره ب آله دی. هر بیر مصرعسیدن شاعرنینگ عشقّه یوغریلگن لطیف روحی کیچینمه لری یو، حس- تویغولری یاغیلیب توره دی. جانیم، ماهیم، سیوگیلیم، گؤزه لیم، یاریم، گلیم، جانانیم، معشوقه م، محبوبه م سینگری کؤپلب مجازی ابرزلرنی شاعر شعریتیده جوده کؤپ باره اوچره ته میز. بو مجازی سیوگی قهرمانلری توصیفی، تصویری نهایتده یارقین بؤیاقلرده کؤزلرنی قمشتیرگودیک جلوه لنه دی. 
قیزیق، نواییدیک بویوک شاعر و ادیب شخصیت شونچه عمل- منصبی، مال- ملکی، نفوذ و استعدادی و اولکن معنویتی بؤله توریب، بابر ائتگندیک:
« علیشیربیک...اؤغیل و قیز و اهل و عیالی یؤق، عالمنی طوری فرد و جریده اؤتکردی»( « بابرنامه»)- دیگن خبری کیشینی قیزیقتیرمی قؤئیمه یدی. نوایی نینگ اؤزی ایسه، بیراونی سیوگنی، کیم بیلن دیر اوئیله نگنی، اوئیلنمه گنی حقیده هیچ قنده معلومات یازیب قالدیرمه گن. اوز شخصی حیاتیگه عاید نرسه لرنی یوزه گه چیقرمی، اولرنی سؤز و سطرلر بغریده توگیب، یشریب کیتگن. تیلگه آلینگن مساله بوئیچه، شاعر اثرلری علیحده بیرمه - بیر کؤزدن کیچیریلسه، اؤکینیش، ساغینچ، سیوگی و ایما- اشاره لر بیلن بیان ایتیلگن جوده کؤپ شعرلرگه دوچ کیلیشی ممکن. بو خصوصده قوئیراقده سؤز یوریته میز. 
شونگه قره می نوایی دوریده، اوندن کیئین حتی بوگونگی زمانیمیزده هم مذکور مساله نینگ اهمیتی پَسَیگنیچه یؤق. اؤتمیشده یازیب قالدیریلگنی کبی، بوگونگچه شو باره ده انچه - مونچه إیشلر قیلیب کیلینماقده. موضوعگه قیزیقّن کیشی اؤزبیکستان منبعلریدن بو حقده قیزیقدن - قیزیق معلوماتلرنی اؤقیشلری ممکن.
کمینه باشقه بیر یؤسونده مساله گه کؤز سالماقچیمن. و امّا بوندن آلدین:

نوایی اثرلریده خاتین- قیزلر اسمی

شرق مسلمان مملکتلریده« الهی حُکملرگه اساسن؟»خاتین- قیزلرگه تابو صفتیده قره ب کیلینگن، بوگونگه دور همان یاپیق لیگچه قالیب کیلماقده. عجبلنرلی جایی شونده که، مسلمان ایرککلر اوچون عیاللر بیهشتگه کیریش واسطه سیدیر. گناه نینگ قویوق توتونلری خاتین - قیزلر باشی اوزره قویون کبی ائله نیب سوزگوچیدیر. قورق اعتقادلرگه کؤره، اگر خاتینلر ساچی نینگ بیر تاله سی کؤرینیب قالگودیک بؤلسه، الله اؤز عرشیدن پشتگه دؤمه لب توشه دی گویا! کؤپ نرسه لر قطاری،      عیاللرنینگ آتینی توتیش گناه حسابلنگن، حاضر هم بو نرسه کؤپلب یاپیق اسلامی اؤلکه لرده موجود. بیراق، نوایی حکمران عنعنه نی سیندیریب، اؤزی نینگ« نسایم المجبّت» اثریده 35 صوفی عیالنی ،« مجالس النفایس»ده ایسه ائریم بیدیلی و مهری تخلصی بیلن شعر یازگن خاتینلرنی کیلتیره دی. شونینگدیک، لیلی، شیرین دلارام...کبی داستانی عیالرنی، حسین بایقرا خاتینی خدیچه بیگم( سلطان ابو سعید نینگ بیوه سی)همده مریم، بلقیس، خدیجه، فاطمه سینگری ائریم دینی میفالوگیک عیال شخصلرنی هم تیلگه آله دی.
بولر آره سیده« فرهاد و شیرین» اثریده اؤن شاعر، رقاصه، صنعتکار، نقاش، فیلسوف، تاریخی، موسیقی دان قیزلرنی شعری قهرمان صفتیده داستانیگه آلیب کیره دی:

کیلیب هر قیسی بیر فضل إیچره ماهر،
مهارت شیوه سی هر بیرده ظاهر.
........ 
........                                                                                               ........  

دلارام و دل آرای یو دل آسا،
گل اندام و سمن بوی یو سمن سا.

پریچهر و پریزاد و پریوش،
پری پیکر زهی اؤن اسم دلکش.

سؤنگّی کیلتیریلگن اؤنته اسم حیاتی، انیق- تینیقلیگی بیلن دقتگه سزاواردیر. بوآتلردن قی بیری نوایی نینگ محبوبه سی نینگ اسمی بؤلگه نی بیزگه قارانغو. بل که، سیویکلی سی نینگ اسمی تورکی/ اؤزبیکچه بؤلگن ایسه احتمالدن خالی ایمس.

نوایی یقینلری نینگ نامی

- نوایی آته سی نینگ اسمی غیاث الدّین کیچکینه بهادر( « تاریخ رشیدی»نینگ مولفی، بابرنینگ خاله وچّه سی عبدالرحیم دؤغلات اؤز اثریده نوایی نینگ آته سینی اویغور بخشیلریدن دیب یازگن. بو معلوماتنی باشقه هیچ قی یرده اوچره تمیمیز. اؤزبیک عالملر بو اویدیرمه یالغاننی اساس سیز، دیه رد ایته دیلر )؛
- آنه سی نینگ اسمی؟معلوم ایمس؛
- آنه سی نینگ اسمی؟معلوم ایمس؛
- شیخ بهلول نوایی نینگ کتته آغه سی/ اکه سی؛
- درویش علی بیک( بلخ و خوارزم حاکمی)نینگ اوکه سی؛
- شاعر میر سعید کابلی( سلطان ابوسعید تامانیدن اؤلدیریلگن) نوایی نینگ تاغه سی؛
- شاعر غریبی نواییگ تاغه سی 
- آفاق بیگیم نوایی نینگ ینگه سی، درویش علی نینگ خاتینی؛
- امیر کمالدّین نوایی نینگ جیه نی( توتینگن فرزندی)- شیخ بهلول نینگ اؤغلی؛
- قیزیقرلی معمّالر یازگن شاعر میر ابراهیم کمالدّین نینگ اؤغلی، نوایی نینگ جیه نیگه اؤغیل سنه له دی، اکه سی یشخ بهلول نینگ نیبره سی؛
- دولت بخت خدیچه بیگیم و حسین بایقرا تامانیدن نوایی نینگ حجره سیگه سینش اوچون یوباریلگن نهایتده گؤزل چؤری/ کنیز( بوحیله گه نوایی معنالی جواب بیره دی، جنسی تامانلمه ساغلام انسان ایکه نینی... بیلدیره دی).
کؤریب تورگه نینگیزدیک مذکور اسملر آره سیده نوایی سیوگن قیزنینگ نامی قید ایتیلمه گن.
دوامینی اؤقینگ>>>>
ائریم معتبر بؤلمه گن یازمه لرده نوایی إیکّی مرته نتیجه سیز سیوگی و محبّت دردیگه مبتلا بؤلگن....