سؤزلیک حقیده سؤز
>>>>>>>>>>>

 افغانستانده اؤزبیکچه لغت/سؤزلیک دیگنده یالغیزگینه اؤزبیک تیلیده گی سؤزلر یاکه تورکی نیگیزلی لغتلر تؤپله نیب، فرهنگ توزیله دی، دیگن نا تؤغری توشونچه بار. اصلیده سؤزلیکلرگه اؤز سؤز و اؤزلشگن سؤزلر، اینگ کوچلی لغتشناس عالملر تامانیدن متنلر اساسیده تنله نیب، علمی محاکمه دن اؤتگندن سؤنگ فرهنگلرگه آلیب کیریله دی. هر بیر سؤزنینگ تؤغری و کؤچمه معنالری قیسی یازووچی تامانیدن، قی بیر اثرده قید ایتیلگنی کؤرسه تیله دی. سؤزلر کؤزلرنی یوموب، توکل قیلیب معنا قیلینمه یدی.
 بیز اؤزبیک میز، آنه تیلیمیزده اوچره یاتگن سؤزلرنینگ برچه سی نینگ معناسینی بیله میز دیماق مطلقا خطادیر. بیز آنه تیلیمیزده جیلله قورسه سؤزنینگ بار- یاغی، إیکّی -اوچته معناسینی بیلرمیز احتمال. حال بوکه، اؤزبیک تیلیده معین بیر سؤزنینگ 40( اوندن هم کؤپ بؤلیشی ممکن)دن آشیق معناسی بار. 
 سؤزنینگ معنالری انسانلر ارا مناسبتلر طفیلی یوزه گه کیله دی. انسانی مناسبتلری دیگنده، برچه اجتماعی و ایندویوال علاقه لرنی اؤز إیچیگه آله دی. او سیاست، اقتصاد، اجتماعیات، ایکالوژی، فلکولور، کسب هنر، صنعت و مدنیت، علم-فن نینگ برچه ساحه لرنی اؤزیده قمره ب آله دی. سؤز هم فکر سینگری چیکسیز، چؤنگ و چقوردیر. سؤز و فکرنی خلق و متفکّر شاعر و یازووچیلر وجودگه کیلتیره دی. قیل قلم عالم و یازووچیلر سؤزلرنی شو مناسبتلر إیچیدن سؤغوریب آلیب، اونی معامله گه کیریته دی. سؤزلر اثرلرگه کؤچه دی. تیلشناس لغتچیلر أیللر دوامیده مهم کتاب، جریده، علمی- بدیعی اثرلردن قیدیریشگه توشه دی. إیزله نیب، تاپیلگن سؤزلر علمی تعریف و ایضاحدن اؤتیب، الفبا ترتیبیگه کیلتیریلیب، فرهنگ شکلینی اؤزیگه آله دی.
 مثال اوچون ائته دیگن بؤلسه سک، یریم عصردن سؤنگ افغانستان اؤزبیکلری نینگ تیلچی لغت شناسلری سؤزلیک توزماقچی بؤلسه لر خودّی شو یوقاریده ایسله تیلگن قاعده گه عمل قیلیشلری کیره ک بؤله دی. افغانستاده گی هر قنده ی تیلدن آلینگن سؤزلر، چیت تیلدن اؤزلشگن سؤزلرنینگ بری تنله نیشی، علمی تعریف و ایضاحدن سؤنگ فرهنگّه کیریتیلیشی شرط. بولر سیز سؤزلیک نینگ معناسی یؤق.
 بولردن هم مهم راق سؤزلیک توزیش اوچون جوده کتته متن میدانی بؤلیشی لازم. مینلب حکایه، یوزلب قصّه، بیر نیچه اؤنلب رمانلر یازیلماغی کیره ک. فرهنگلر بناسی ذاتن انه شو متن میدانیده قوریله دی.
 سؤزلیکلرنینگ توری جوده کؤپ. علم-فن نینگ ساحه و ترماقلری قره ب اؤیلی بیرینگ قنچه فرهنگ بؤلیشینی. مینگ- مینگلب سؤزلر گروهلرگه اجره تیلیب، معین ساحه لغتیگه کیریتیله دی. لغتشناسلر هر ساحه دن خبردار بؤلیشی نه قدر اهمیتلی ایکنی تصوّر قیلیشی قئین ایمس. 
 مساله نینگ اینگ قیئین جایی شونده که، اؤزبیک سؤزلرینینگ گرمه تیک مقامی تورغون ایمس. اولر سؤز تورکوملری بوئیچه کؤچیب یوره دی. فعل، آت، صفت، روش، یاردمیچی( کؤمکچی، باغلاووچی، یوکلمه، مدل)سؤزلرنینگ قیسی تورکومگه کیریشینی انیقلش مشکل مساله. سؤز تورکومی متن طلبیگه کؤره جایی نی المشتیره بیره دی. شونینگ اوچون هم سؤزلیک آلدیدن گرمه تیک کؤرستگیچلر بیریله دی.
 سؤزلرنینگ تؤغری یازیلیشی و تؤغری تلفظ قیلینیشی جوده مهم. آنه تیلیمیزده گی ائتیب، ایشیتیب یورگن سؤزلریمیزنینگ قی یردن بیله میزکه، اولر قنده ی ائتیله و یازیله دی؟ بو نگه تیلشناسلیک نینگ باشقه ساحه لری اره لشه دی. مثلن، بوندن 30 أیل اؤزبیک تیلی نینگ ایضاحلی لغتیگه« کــَوله ماق»سؤزی کیریتیلگندی. یقینده گینه اوشبو سؤز تؤغریله نیب، « کاوله ماق»شکلیده یازیله باشندی. شوسؤزنینگ ادبی شکلینی بیلمسدن توریب یازه بیریش تؤغری ایمس. نیرسه، بشقه، توشینچ و باشقه خطا سؤزلر فیسبوکده تؤلیب تاشیب یاتیبتی.
 بو قیسقه گینه صحبتنی قاغذگه توشیریشدن مقصد سؤزلرگه نسبتن مسولیتلی بؤلیشینی اوقتیریش ایدی. کیمنی قره منگ لغت توزیش بیلن آواره. اؤزبیک تیلینی بیلمه سه هم لغت توزه من، دیب یورگووچیلر کؤپ. إیشنی اینگ آغیریدن باشلش ایندی بیزگه عادت توسینی آلیب بؤلگن. یخشیراغی اؤزبیکستانده چاپ قیلینگن تؤغری و معتبر فرهنگلردن استفاده قیله بیریش فایده دن باشقه نرسه ایمس. سؤزلر قاچیب کیتمه یدی، سؤزلیکلرهم توزیلر...آمان بؤلسک.