فیسبوک آره لب توره رکنمن، بیر جـَجّگینه یازووگه کؤزیم توشتی. محمّد حسن تؤلقین تامانیدن قؤئیلگن اوشبو بیتیکده:
اودیریختیرمه:
اودیریقتیرمه :
اودیریغتیرمه:
سینگری بیر فعلنینگ هر خیل ائتیلیشی کؤرسه تیلیب، او حقیده قیسقچه گینه معلومات بیریب اؤتیله دی. حسن جان تؤلقن ایسلتگن فعلگه کؤزیم إیلینرکن، بی اختیار باله لیگیمده ایشیتگن شو سؤز لاپ ایتیب ایسیمگه کیلدی. قیشلاغیمده ایشیتگن سؤزیم منه 50 أیل اؤتیب همان خاطره مدن اؤچمه گن ایکن. بو سؤزگه اؤز جاییده ایضاح بیرسم هم بؤلردی؛ یؤق، باشقه لر هم فایده لنسین دیه حسن تؤلقین ایسله گن سؤزگه اؤز صفحه مده ایضاح بیریشنی لازم کؤردیم.
حسن جان تؤلقین تاکیدله گنیدیک بوسؤز اؤزبیک تیلی نینگ ایضاحلی لغتیگه کیرمه گن. باشقه سؤزلیکلرده هم اوچره تمه دیم. فیلالوگیک ساحه میزدن فایده له نیب، اونی علاجی باریچه توشونتیریشگه کیریشه میز. خوش بو سؤزنینگ اصلی قنده ی بؤلگن؟
فاریاب شیوه لریگه خاص، نهایتده کم إیشله تیله دیگن مذکور سؤزنینگ باش شکلی« اؤتیریقماق/O'tiriqmoq»- دیب ائتیلگن. باش شکلی دیئشیمگه باعث، ائریملر بونی« مصدر»- دیب ناتؤغری توشنه دیلر. اؤزبیک تیلیده مصدر یؤق! « اؤتیریقماق» بیر نرسه گه اره لشمی، اوستیدن اؤتیب کیتیش، اؤشه گپدن اؤزینی آلیب قاچیش، بیله توریب، اته ئین اؤشه نرسه- حادثه گه اهمیت بیرمسلیک کبی معنالرنی انگله ته دی. معلوم موضونی چلغیتیب یوباریشگه ائتیله دی.
« اؤتیریقماق» فعلی نینگ اؤزه گی « اؤت/ o'tt»> اؤتماق- بیر نقطه دن باشقه بیر نقطه گه حرکت قیل، گذشت قیل دیگن معنانی انگله ته دی. « اؤت» سؤزیدن کیئین کیلوووچی افیکسلر: اؤت+ ی( آرتیریلگن تاووش)+ ریق+ ماق بؤلیب، بیر- بیریگه توتشگنلر. حاضرگی کونده « اؤتیریقماق» شونده یلیگیچه توشونیله دی، اونگه یوقاریده گی شکلده مورفیملرگه اجره تیب قره لمه یدی.
« اوتیریقتیردی» فعل نینگ بیرینچی شخص بیرلیکده گی شکلی، ائریم فعل نسبتلریدن تشقری شو فعلنینگ باشقه کتگوریه لرینی هم اؤز إیچیگه آله دی. « اؤتیریقمه» ایسه فعل نینگ انکار شکلی سنه له دی. « اؤتیریقتیرماق» ایسه شو فعلنینگ آرتیرمه نسبتی دیر.
بو سؤزگه تیل شناسلیک نینگ تورلی ترماقلریدن قره ش ممکن. خلاصه قیلیب شونی ائتگن « اؤتیریقرماق» فعلی لهجه سؤزلری گروهیگه کیره دی. بونده ی سؤزلر تورلی لهجه لردن کؤپ اوچره یدی. عادتده، بو سؤزلر لهجه لغتلری اؤله راق علیحده سؤزلیکنی تشکیل ایته یلر.
اودیریختیرمه:
اودیریقتیرمه :
اودیریغتیرمه:
قیلیب تلفظ قیلیشلر ایسه شیوه گه خاص حالت.
بیر سؤزنینگ توصیفی
-------------------------------------
