تیل و رهبریت 

اؤزبیک تیلی برچه اؤزبیکلرنینگ معنوی ملکیدیر. کیملیگیمیز، اؤزلیگیمیزنینگ کؤزکوسی- حسابلنه دی تیلیمیز. شونینگ اوچون هم تیلنی بایتیش، رواجلنتیریش و اونی اسره ب- اوَیلشگه هر کیم نینگ بیر قدر اولشی بار. برچه گه تیگیشلی بؤلگن بو اولوش اوزلوکسیز و مسولیتگه ائلنماغی کیره ک!
تیل و خلق
----------
اؤزبیک تیلی نینگ اساسی یره تووچیسی اؤزبیک خلقی بؤله دی. اجتماعی آنگ شکلی بؤلمیش تیل اجتماعی علاقه و اره لشو، شونینگدیک انسانلر ارا تورلی مناسبتلر نیگیزیده شکللنه دی. تیل موهوم وغیبی نرسه ایمس. بل که، اجتماعی بارلیق تیلنی یوزه گه کیلتیریب چیقره دی. آدملر کؤرگن، ایشیتگن، تاتگن، هیدله گن، تویگن و اوشلب کؤرگن نرسه لرینی مرکّب روحی جریانلر اؤزه نیده: اته یدی، صفتله یدی، عملگه آشیره دی و اولرگه حس-هیجانده بؤلیشه دی. منه شولرنینگ أیغیندیسی تیلگه ائله نه دی و تیل آدملرنینگ احتیاج و ضرورتلرنی حل ایته دی. تیل دایم اؤسیب، ینگیله نیب و رواجله نیب - توره یدگنان حادثه. قنده ی قتغان و قیرغین برات اوروشلر دورو زمانیده بؤلمه سین؛ تیل اؤسیش و بایشدن سیره تؤخته مه یدی. تیل نینگ إیلدیزی خلقنینگ شعوریدن، اؤزیدن(جانیدن) سو إیچه دی. تیل عمرینینگ توگه شی بار. او معین تیلده سؤزله شووچی خلق نینگ اجتماعی موقعی، تیلیگه اعتباری بیلن باغلیق. براق، تیلنی اته یلب، یؤق قیلیب بؤلمه یدی، براودن تارتیب آلیب هم بؤلمه یدی.

تیل و ایجادکار
----------------
تیل نینگ اینگ کتته حمایه چیسی بو عالم، شاعر و یازووچیلردیر. بولر خلق نینگ سادّه و گؤه ل تیلیگه إیشلاو بیریب، سیر جلا ائلب اونی بایته دیلر. ینگی- ینگی سؤز، بیریکمه و عباره لر، چرایلی سؤز یسه لیشلر، معنا ترقیّاتی انه شو قتلم محنتی عوضیگه حقیقت یوزینی کؤره دی. انه شو عادی سؤزله شوو تیلنی ایجادکارلر علمی، رسمی، پوبلسیتیک میدانگه آلیب چیقیشه دیلر. بولر گؤزه ل شعرلر، کؤرکم حکایه لر، اولکن رومان و درامه لرنی یازیش بیلن اؤز آنه تیلینی أیقیلمس قؤرغانیگه ائله نه دیلر. ایجادکارلر اساس قؤیگن إیشلر تیل نینگ کیئینگی عمرینی کفالتله یدی.

تیل و تیلشناسلر
----------------
آره میزده اؤزبیک تیلینی علمی، نظری اؤرگنووچی قتلم انسانلرهم موجودیرکه، اولرنی تیلشناسلر گروهی دیب اته یمیز. تیلشناسلر اؤزبیک تیلی قانونیتلرینی انیقلب بیره دی. تیل نینگ توزوک-تؤره لرینی آچیقله یدی. تیلشناسلر اؤزبیک تیلی نینگ توزیلیشی، کیلیب چیقیشی، تورکی خلقلر بیلن جینتیگ علاقه سی، دنیا تیللری بیلن مناسبتی، شونینگدیک، تاریخی گرامر، سؤز و لهجه گه عاید ینگی-ینگی معلوماتلرنی عملی إیزلب تاپیشه دیلر. اولر اؤزبیک لغتچیلیگینی اساسلب بیره دیلر و هاکذا. تیلشناسلر معلوم بیر خلق نینگ تیلیده معیار و مودللرنی بیلگیلب بیره دی و خلص إیشلری کؤپ.

تیل و ضیالیلر
-------------
« آیدینلی» سؤزینی بیز مدرن توشونچه دن اجره تیب، بو اؤرینده سوادخوان و بیرار ساحه یتکچیسی صفتیده إیشله تماقده میز. زیرا، افغانستان اؤزبیکلری آره سیده ضیالیلر جوده-جوده سیره ک بؤلسه کیره ک! یؤق درجه ده. ضیالی کیشی تنقیدی تفکّر ایگه سی بؤلیشه دی. برچه نرسه- و حادثه لرگه شبهه و شکاکلیلک بیلن یانده شه دی. مقدسات نینگ چوریک دیوارلرینی قؤپاریب تشله یدی. شخصگه سیغینیش، خرافتاتگه بیریلش، اؤتمیش پرستلیک ذاتن، آیدینلیک توشونچه سیگه ضدیر. ضیالی کیشی دنیاوی قدریتلر، مدرن حیات ارزشلری ارداقلب، دموکراسی، انسان عاملینی معتبر انگلب، صنعت، علم - فنگه کینگ قوچاق آچیب، قوناق حیاتنی اولوغله یدی. انسانلر ارا همکارلیک، همدملیک، شادلیک و لذتنی قدرله یدی. چینه کم ضیالی خاتین- قیزلر حق- حقوقیلرینی اعتراف ایته دی... 
عمومن آلگنده، ضیالیلرنینگ تیل انکشافی اوچون خذمتلری آز ایمس. افسوسکه، افغانستانده اؤزبیک تیلی اینگ کتّه ضربه لرنی اؤز سوادخوان روشنفکرلریدن کؤرگن. بو طایفه آدملر شهریله شیب، یا تیللرینی تمام إیله یؤقاتیب بؤلگن یاکه، آنه تیلینی بی قیاس درجه ده بوزیب یوبارگنلر. بیرمللت نینگ تیلیگه، بالیگیگه، عمریگه هم انقراض کیلتیرووچی انه شو« ضیالیلر!» بؤلیشه دی. اولرمسولیتدن تیز- تیز ایلکه بؤشه ته دی بولر...هر کیم نینگ ناغاره سیگه اؤینه ی بیره دیلر.
کیزی کیلگنده شونی هم اونیتمسلیک کیره ک که، ژورنالیتلر، ناشرلر، اؤقووتوچیلرلرنینگ هم آنه تیلی رواجیگه قؤشه یاتگن حصّه لری بغایت یوکسکدیر.

تیل و رهبریت
---------------
کانکریت افغانستان اؤزبیکلری مثالیده گپیرماقچی بؤلسک، وضعیت اؤته اینچلی! تؤقّوزته ولایتده اؤزبیکلر یشه یدیگن بؤلسه، وزیر، وکیل، معین، ریس، والی، حاکم و باشقه کتـه و کیچیک عملدارلر انه شو ولایتلرده استقامت قیلووچی اؤزبیک جماعه سیدن سیله نه دی، تعینلنه دی. اوّلا، شونده ی منصبدارلر اؤز آنه تیلینی یخیشی بیله دیلرمی؟ اولر تؤغری یازیش و تؤغری گپیریشنی عهده لی آله دیلرمی؟ یؤق افسوس!
خوش ایندی، بونده ی رهبرلرنی بیز اؤزبیک خلقی نینگ نماینده سی دیه آله میمیزمی؟ یؤق اصلا! جسمی اؤخشه سه هم؛ فکری، روح و روانی اؤزبیکنی کی ایمس.
شو حرمتلی رهبر و عملدارلر بیچاره اؤزبیک خلقی نینگ حسابیدن شو منصب و عملگه کؤتریلمه دیمی؟! بولرنی تؤیدیریب، یدیریب، إیچیریب، حرمت و عزّتگه کؤمگن کیم بؤله دی؟ سؤزسیزکه جفاکش اؤزبیک خلقی بؤله دی. شونچه مرتبه لرگه کؤتریلیب، پول و دولت، مال و ملک آرتیرگن رهبر و عملدارلر نیمه گه اؤز مللی بورچینی ادا قیلمسنلر؟! آنه تیلیدیک عزیز بایلیگیگه بی پسند بؤلیشسین؟ شونده یلر رهبر بؤلیشگه حقلیمیلر؟ یؤق اصلا! یوقاریده سنب اؤتگه نیمیز منصبدارلر اؤز اؤرینلرینی اؤزبیک خلقی نینگ تؤغری سؤز، فدایی، تیلی و ادبیّاتینی یخشی بیله دیگنلرگه بؤشه تیب بیرشلری شرط. اؤزبیک تیلی و ادبیّاتینی یخشی بیله دیگنالرگه یؤل آچیب، اولردن قتّیق حمایه قیلینماغی ضرور. اؤزبیک تیلینی یخشی بیلگن سوادلی کیشی سیاست قیلسین، وزیر، وکیل، سناتور، ریس، معین و باشقه لر بؤلیب، اؤزبیک خلقینی یارله قب، یالچیتسین...
نیمه دیب اؤیله سیز، بؤی وبستی، قدّی-قامتیگه قره بمی؟ کؤکی، حسن و جمالیگه قره ب حرمتلی رهبرلر بونده ی کتّه- کتّه منصبلرگه ایریشدیلرمی؟ یؤق البتّه. اؤزبیک نینگ مدنیتی و معنویتی، تیل و ادبیّاتینی، عمومی آلگنده معنویتینی حمایه قیلسین دیه، منصبدارلر یوکسک عمللرگه کؤتریلگن.
هر بیر ضیالی اؤزبیک آلدیده اؤزبیک تیلینی بیلمسلیک کتّه قصور و عیب سنه لسین. معنوی معیبو آدملرگه مجلس تؤریدن اؤرین بیریلمه سین. فاضللر، اؤزلیگی، کیملیگینی بیلگن و سیوگن آیدینلی لر اؤزبیگ خلقی نینگ تقدیرینی اؤز قؤلگه آلسین.
اؤزبیک ضیالیلری آره سیده ساتقین، شورای نظار ده ی جنایتکار گروهنی حمایه قیلووچی ضیالیلر هم بار افسوس. عبدالله، قانونی، ربانی و اؤزبیک نینگ اینگ اشدی دشمنی عطاگه هم ظباق بؤلگنلر بارکه، اولر مللتیمیزنینگ فاجعه سیدیر. بولرنی اؤزبیک دیب ائتیشدن عار قیله دی کیشی. اولر حقیده بوگون گپیریش موردی ایمس.