شیرین نینگ سیوگی- ساغینچگه بیله نگن مکتوبی
« فرهاد و شیرین» داستانی اساسیده
تؤرتینچی قسم
--------------
چیرای یوزلی شیرین نینگ سیوگی مکتوبینی آچیب، اؤقیشگه دوام ایته میز. اهمیت قره تگن بؤلسنگیز، بوندن سهل کم آلتی یوز أیل بورون بونده ی گؤزه ل، حیاتی، سیوگی خطی علیشیر نوایی قلمی بیلن یازیلماقده. نوایی انسان دردینی، غم و غصّه سی، محبّتنی هم جانلی تصویرله یدی. اؤرته عصرلرده دینی تعصّب خاتین- قیزلر باشیگه قانلی قمچیسینی یله نگلب تورگن بیر چاغده، اولوغ نوایی رومانتیک داستان قالیبیده اؤز قهرمانی شیرینّی شو ترتیبده تیلگه کیریته دی، سؤزله ته دی. اصلیده مکتوبینی اؤقیدیگه نیمیز شیرین محبّتگه تشنه قالگن نوایی دوری خاتین-قیزلریدن بیری ایمسمی ایکین؟ شاعر کؤز قره شیچه، مظلوم خاتین- قیزلر دلیده هم سیوگی دیگن ملامت چؤغی النگه آلمه یدیمیکن داستان بهانه؟ بو مکتوب اصلیده، اؤز سیویکلی سیگه هیچ قچان عشق اظهار قیله آلمه گن، سیوگیسینی تیلگه آلیشی قطعن منع قیلینگن بیر قیزنینگ لطیف تویغو-یو، محبّت ترانه سی ایمسمی؟
هه راست، نوایی دنیاوی شاعر. قئناق زمنینیگ نفسیگه کؤنگلینی توتگن، سیزگیلرینی شو تفتگه تیگیزیب تورگن سؤز صنعتکاریدیر. داستانلریده هم گؤزل غزللریده هم او انسان ایچکی کیچینمه لری، یششگه إیستک- إیلینجلرینی یارقین رنگلرده تصویرلب بیرگن. سیز هم مکتوبگه هاووچلب تؤکیب سالینگن اوشبو درُ - مرجانلرنی اوشلب، سیرمب کؤرمه یسیزمی؟
بیر إیش بلقیس لیقّه بؤلسه مانع،
سلیمانغه پَری هم کیلدی تابع.
معناسی:
مینینگ بلقیس بؤلیشیمگه بیران إیش تؤسیقنلیک قیله دیگن بؤلسه، سلیمانگه حور و پریلر هم بؤیئن ایگّکن- کو!( سیوگی تؤسیق و چیگره بیلمه یدی دیماقیچی).
اگر بلقیس بؤلماق یؤقسه حدّیم،
پریلیقدین خود اؤلمس قیلسه ردّیم.
معناسی:
اگر بلقیس بؤلیشگه حدّیم سیغمه سه، اخر میندن پریلیک سؤره لسه، رد قیلیشگه حدّیم یؤق-کو.
نی بؤلغای ایردی چرخ ظلم پیشه،
مینی سیندین جدا قیلمی همیشه.
معناسی:
نیمه بؤلردی ظلمنی اؤزی نینگ دایمی إیشی قیلیب آلگن فلک، مینی سیندن هیچ قچان جدا قیلمه سه ایدی.
خرامینگ چاغی یؤلداش اؤلسم ایردی،
سکونینگ وقتی قؤلداش اؤلسم ایردی.
معناسی:
یوره ر چاغینگده سینگه همراه، یؤلداش بؤلسم، بیر یرده توره ر بؤلسنگ سینگه قؤلداش بؤلسم ایدی، قؤلینگدن اوشلب، سینینگ ته ینچیغینگ بؤلسه یدیم.
قویاش ینگلیغ بؤلوب کوندوز قرینینگ،
بؤلوب تون سایه ینگلیغ همنشین نینگ.
معناسی:
کوندوز کونلری قویاشدیک یانینگده تورسم، کیچه لری سایه کبی سین بیلن بیرگه بؤلسم.
تیکان کیرسه کفینغه کینه سیدین،
چیقارسم ایردی کپریک إیگنه سیدین.
معناسی:
فلک نینگ اؤچه کیشیدن آیاغینگ کفتیگه تیکن کیره دیگن بؤلسه، اونی مین کیپریکلریمنی إیگنه قیلیب، چیقریب تشله سم.
ایاغ سون سنگ بؤلوب غمدین خراشینگ،
مدام اؤلسه ایدی قؤینیمده باشینگ.
معناسی:
قیغوریب آیاغ اوزه تگه نینگده آزار تاپیب، آیاغینگ تیرنه لسه، آرام آلیشینگ اوچون دایم باشینگ مینینگ قؤینیمده بؤلیشینی إیسته یمن.
کؤروب خار و خس اؤرنونگده، نهانی،
ساچیم بیرله سوپورسم ایردی آنی.
معناسی:
مبادا، خس و تیکن بدنینگّه سنچیلسه، اولرنی هیچ کیمگه بیلدیرمی، ساچیم بیلن سوپوریب تشله سم ایدی.
چو بیلسم گرد دین کؤنگولونگده قیغو،
یر اوزره اشکدین سیپسم ایدی سوو.
معناسی:
باردی، بیرگینه گرد طفیلی کؤنگلینگده سیقیلیش پیدا بؤلسه، اؤشه گردنی یاتقزیش اوچون کؤز یاشلریمنی یرگه سوو قیلیب سیپمس می ایدیم.
باشینگغه توشسه محنت شام ِ جاوید،
یوز آچیب زر ایتسم ایردی خورشید.
معناسی:
اگر باشینگه توشگن عذاب و عقوبت سینی منگو شامیگه چولغه ماقچی بؤلسه، یوزلریمنی آچیب، بو قویاش بیلن قارانغولیکنی یاریتمس میدیم.
اگرجانینغه قصد ایتسه اوزون کون،
ساچیم یتکورسه ایردی عنبرین تون.
معناسی:
اگر اوزون کونلر جانینگّه قصد قیلر بؤلسه، مین ساچیمنی تؤزغیتیب، عنبر هیدلی تونلرنی سینگه یتکیرسم، دیئمن.
یوزوینگنی آلماسام ایردی اینگنیمدین،
اریتسم ایردی اشکیمنی ینگیمدین.
معناسی:
یناغینگّه/یوزینگّه باسیلگن یوزیمنی سیره ائیرمه سم-ده، اینگیم بیلن کؤز یاشلریمنی اریتیب تورسم.
جنون تعوذیغه کؤرگنده مایل،
قؤل ایتسم ایردی بؤینینگغه حمایل.
معناسی:
عشقیمده مجنون بؤلگه نینگ اوچون تومارنی قومسب قالگوده ی بؤلسه، قؤللریمنی بؤئینگنگه حمایل قیلیب آسیشنی آرزوله یمن.
تیلر بؤلسنگ یوزونگ کؤرمکّه کؤزگو،
یوزوم یوزونگّه توتسم ایردی اؤترو.
معناسی:
یوزینگنی کؤرماقچی بؤلیب، کؤزگو سؤره سنگ، یوزیمنی یوزینگه اؤترو/ یوزمه-یوز توتیب تورسم.
سو إیستب توشسه اؤتلوغ کؤنگلونگه جوش،
لبیمدین توتسم ایردی چشمۀ نوش.
معناسی:
اؤرتنگن یوره گینگ قئنب، چنقه یدگن بؤلسه، لبلریمنی حیات بولاغی قیلیب، لبلرینگّه توتسم ایدی.
دمادم ائله بان همدم لیغینگنی،
کیچه-کوندوز قیلیب محرم لیغینگنی.
معناسی:
هردایم سین بیلن بیرگه بؤلسم دیئمن، کیچه - کوندوز جانینگ- جانیمگه قؤشیلگن محرمیم بؤلیشنگنی إیسته یمن.
تونونگده شمع مجلس بؤلسم ایردی،
کون اؤلسه یار و مونس بؤلسم ایردی.
تونلری مجلسینگنی یاریتووچی شمع بؤلسم، کونلری ایسه، یار و مونسینگ بؤلیب یورسم ایدی کاشکی.
مقاله نینگ دوامی بار>>>>>