نوایی حکمتلری

 

(بیر مینگ اؤگیت)
551
آئین قناعت توت عزّت تیلر ایرسنگ کیم،
ایرمیش طعمه اهلیدین هر کیم ذلیل ایرمیش.
552
عالم اسبابیدین اؤت گر إسته سنگ کؤنگولنی جمع،
کیم، پریشانلیغدین اؤزگه یتمس اول اسبابدین.
553
عالم اسبابی اوچون غم یمه گیل،
ارزیمس مونچه غه عالم گویا.
554
عالم اهلیدین یتیشمس غیر زخم،
ای جراحتلیغ کؤنگول ، بو سؤزگه بوت(إینان).
555
عالم اهلیدین وفا محتاجی بؤلمه کیم، الر،
هم چیکرلر بو متاع ِ بی بهاغه احتیاج.
556
عالم اهلیدین توقع ائله مَک عهد و وفا،
زهردین حیوان سویی بؤلغی تولا ائه مَک.
557
عاقبت یرگه کیره رسن گر خود،
بؤلسه کؤک اطلسی رخشینگ اوزه جول.
558
عاشق اؤزین کیم دیسه، عاشق ایمس،
برچه کیشی عشقده صادق ایمس.
559
عاشقی کیم، کؤرگی اول بیر قتله هر کون یارینی،
تینگریسیگه ائله دیگ، مینگ قتله شکر اظهارینی.
560
سخاوت آدمیغه بدندورو همّت انگه روحو همّ اهلیدین عالمگه یوزمیگ فتوح.
561
سؤزکه، فصاحت زیوریدین مزین ایمستدور، انگه چینلق زیور بسدور.
562
سؤ إیچرهکه، یالغان ایرور ناپسند،
چو نظم ایتّیلر، قیلدی دانا پسند.
563
صبر بیله کؤپ باغلیق إیش آچیلور، إیشده آشقّان کؤپ تایئلور، کؤپ تایئلغان کؤپ أیقیلور. إیشده آشوقّان یاش اؤلغان إیشیدور،صبر بیله إیش قیلگوچی تجربه لیغ اولوغ یاشلیغ کیشی إیشیدور.
564
صیّادنینگ بلیقّه شصت سالماغی نفس مدّعاسی اوچون دور و بیلق نینگ هم قرماقّه گرفتار بؤلماغی جوع بلاسی اوچون.
565
سهو و خطا بشریت لازمیدور. خطا و سهونی انگلب متنبه بؤلغان، سعادتمند آدمیدور.
566
صلاح و فساد تخمینی کیم ایکتی کیم، اؤمه دی.
567
سفر وادیسیده مسافر ایاغیگه درد و بلا تیکنلری کؤپ سانچیلور،لیکن هر تیکندین مقصود گلی آچیلور.
568
سوونینگ مزه سی سوو موز بیله آش نینگ مزه سی توز بیله، آدم یخشیلیغی سؤز بیله.
569
توپراق و بلچیقدین قوریلگن اویی سوودن، یاغاچ و قمیش اوینی اؤتدن، بؤزدن یسلغان اوینی بؤراندن، کؤز اوینی توپراقدن، کؤنگول اوینی ایسه خدادن بؤلک برچه نرسه دن سقلش کیره ک. 
 570
صبح اویقوسین اول که، ائلر ترک،
رزق و روزین اؤزیگه تؤش کؤرگی.
اول که، غفلتدین ایتتی نوم صبوح،
بو شرفنی مرض که توش کؤرگی.
 571
آئین قناعت توت عزّت تیلر ایرسنگ کیم،
ایرمیش طعمه اهلیدین هر کیم ذلیل ایرمیش.
572
عالم اسبابیدین اؤت گر إسته سنگ کؤنگولنی جمع،
کیم، پریشانلیغدین اؤزگه یتمس اول اسبابدین.
573
عالم اسبابی اوچون غم یمه گیل،
ارزیمس مونچه غه عالم گویا.
574
عالم اهلیدین یتیشمس غیر زخم،
ای جراحتلیغ کؤنگول، بو سؤزگه بوت(إینان).
575
عالم اهلیدین وفا محتاجی بؤلمه کیم، الر،
هم چیکرلر بو متاع ِ بی بهاغه احتیاج.
576
عالم اهلیدین توقع ائله مَک عهد و وفا،
زهردین حیوان سویی بؤلغی تولا ائله مَک.
577
عاقبت یرگه کیره رسن گر خود،
بؤلسه کؤک اطلسی رخشینگ اوزه جول.
578
عاشق اؤزین کیم دیسه، عاشق ایمس،
برچه کیشی عشقده صادق ایمس.
579
عاشقی کیم، کؤرگی اول بیر قتله هر کون یارینی،
580
سخاوت آدمیغه بدندور و همّت انگه روح و همّت اهلیدین عالمده یوزمینگ فتوح.
 581
سؤزکه، فصاحت زیوریدین مزیّن ایمسدور، انگه چینلیق زیوری بسدور.
582
سؤز إیچره که، یالغان ایرور ناپسند،
چو نظم ایتّیلر قیلدی دانا پسند.
583
صبر بیله کؤپ باغلیغ إیش آچیلور، إیشده آشوقّان کؤپ تاییلور، کؤپ تاییلغان
کؤپ أیقیلور. إیشده آشوقماق یاش اؤغلان إیشیدور، صبر بیله إیش قیلگوچی
تجربه لیغ اولوغ یاشلیغ کیشی إیشیدور.
584
صیّادنینگ بلیقّه شصت سالماغی نفس مدّعاسی اوچوندور و بلیق نینگ قرماقّه گرفتار بؤلماغی بجوع بلاسی اوچون.
585
سهو و خطا بشریت لازمیدور. خطا و سهونی انگلب متنبّه بؤلغان، سعادتمند آدمیدور.
586
صلاح و فساد تخمین کیم ایکتی کیم، اؤرمه دی.
587
سفر وادیسیده مسافر ایاغیغه دردو بلا تیکنلری کؤپ سانچیلور، لیکین هر تیکندین مقصود گلی آچیلور.
588
سوونینگ مزه سی موزبیله، آش نینگ مزه سی توز بیله، آدم یخیشلیغی سؤز بیله.
589
توپراق و بلچیقیدن قوریلگن اوینی سوودن، یاغاچ و قمیش اوینی اؤتدن، بؤزدن
یسلگن اوینی بؤراندن، کؤز اوینی توپراقدن، کؤنگول اوینی ایسه خدادن بؤلک
برچه نرسه دن سقلش کیره ک.
 590
صبح اویقوسین اول که، ائلر ترک،
رزق و روزین اؤزیگه تؤش کؤرگی.
اول که، غفلتدین ایتّی نوم صبوح،
  بو شرفنی مگرکه توش کؤرگی.
591
سفر قیلمه غان آرام فراغتین قیدین بیلسون و غربت چیکمه گن وطنده کام رفاهیتینی نی نوع معلوم قیلسون؟
592
صدق إیچره قچان که چیقسه آتی ایرنینگ،
فاش اؤلسه صداقتیده صفاتی ایرنینگ.
خوشراق که، طویل اؤلسه حیاتی ایرنینگ-
کیم، صدقیدین- اؤدورور نجاتی ایرنینگ.
593
صبر ار چه کیشیگه رنج افزون ائلر،
آخر کیشی فالینی همایون ائلر.
صبرینگ نیچه کیم کؤنگولنی محزون ائلر،
هم صبر سینی ظفرغه مقرون ائلر.
594
ساقیا، چون إیچکومیزدور عاقبت جام اجل،
باده توت اندین بورون کیم، بیزنی اؤلتورگی خمار.
595
سعادت اهلی ایدی اول أیگیت که، ائله مه دی،
یوزینی دود إیله تیره شعلۀ شهوت.
 596
سؤز بیله نفع اؤلمسه ایل پیشه سی،
یخشی کیره کؤنگلوده اندیشه سی.
597
سفله نشانه سی شرارتدورور،
شعله غه بالطبع حرارتدورور.
598
سؤزی حسابسیز- اؤزی حسابسیز.
599
سهو إیله یالغان دیمک ایرمس حساب،
بیلگچ انی چونکه قیلور اجتناب.
 600
سؤزدین اؤلوکنینگ تنیده روح پاک،
روح دَغی تن ارا سؤزدین هلاک.
 601
سؤزکه، جان گلشنیده کیلدی نسیم،
بل کؤنگول بحری إیچره دُرو یمین.
 602
سؤزدورکه، نشان بیرور اؤلیکّه جاندین،
سؤزدورکه، بیرور جانغه جبر جانادین.
انسانّی سؤز ائله دی جدا حیواندین،
بیل کیم، گهر شریفراق یؤق آندین.
 603
صاحب همّت مفلسلیق  بیله پست بؤلمس، همّت سیز گنج تاپمسه، بیئیکلرگه همدست بؤلمس.
 604
سجده گدا آللیده ایرمس کرم،
بیل که، کرمدور انگه بیرسنگ درم.
 605
سؤز قتّیغی ایل کؤنگلینی آزار ائلر،
یومشاغی کؤنگوللرنی گرفتار ائلر.
 606
سو بیرله اؤت ارا ضدیت اؤلدی چون ازلی،
اگر حیات سویی دورکه، اؤتقه آفت ایرور.
 607
تاپقه نینی ساچتی ایل اوزره سهاب،
کیم حق انی ائله دی گردون جناب.
 608
تا ریجه چیکمسه یریگه باغبان،
باغ همان زیبده، جنگل همان.
 610
تالپینسه، چیقر غریق یُمکن،
تالپینمه سه، اؤلمه غی نی ممکن.
 611
تاپسه کیشی بادیه إیچره زلال،
آلتون ایاق قی ده و، سینغان سفال.
 612
تاپسنگ نیچه شه لر اوزره شاهلیک،
فقر اهلیغه ائله خاک رهلیق.
 613
طعام که، اول موجب کام ایرور،
که اؤت رنجینی تارتمس، خام ایرور.
 614
تامّل بیله کام پیدا بؤلور،
تامّل بیله غوره حلوا بؤلور.
 615
تدریج إیله طفل اؤلور خردمند،
ساکنلیک إیله قمیش بؤلور قند.
 616
توکّل بیله کیمسه انسان ایرور،
سؤزی یؤق بهایمگه نی ان ایرور.
 617
طلب یؤلیده قیل شتابنده لیک،
که جوینده گه کیلدی یابنده لیک.
 618
تشنه لب اؤلمه بحر یانیده،
قیلمه شیون طرب مکانیده.
 619
تشنه گه بیر فیض، ای ابر کرم کیم، یؤق سینگه،
گر سونی یوز قتله دریادین آلیب، دریاغه ساچ.
 620
توضع یخشی، امّا یخشیراقدور،
اگر آنی دب ایتسه اهل دولت.
 621
تخیل ارا برچه بیر نوع ایمس،
حدیثین إیکی کیمسه بیر نوع ایمس.
 622
تیلبه اؤزین اؤتکه سالسه ناگاه،
کویمک إیشیدین قچاندور آگاه.
 623
تیلینگ بیرله کؤنگلینگنی بیر تورت.
 624
طفل أیلان نقشیغه مایلدورور،
زهرینی بیلمس که، هلایلدورور.
 625
طفل هیجا بیرله اؤقور چون سواد،
قیل اؤقورین زیر و زبر اعتماد.
 626
تیلنچی و گدا، کؤپراغی بی غیرت و بی حیا، کوندوز کیزمکلری ابرام بیله
ایلدین آلماق، اوچون و کیچه کیلیب، اؤغریلرگه ایل جهازیگه کؤز سالماق
اوچون...
 627
تیل إیلدمیدین غرامت حاصل،
یوز نوع ملامت و ندامت حاصل.
 628
تیلگه اختیارسیز- ایلگه اعتبارسیز.
 629

طرفه زمان اهلیگه بیز مبتلا،
کیم یؤق الر آلدیده چیندیک بلا.
 630
توشسه قدح ارا بؤلور مور،
تدبیر کیره چیقرگه، یؤق زور.
631
توتکیل انینگ حرمتی إیچره ضرور،
قاعدۀ نکتۀ خیرالامور.