کیلینگ تؤغری یازه یلیک

(۶)

- عرب تیلیدن کیریب کیلگن سؤزلرنی بیر تیزیمگه کیلتیریش ممکن ایمس. چونکی، بونگه شو الفبانینگ اؤزی اذن بیرمه یدی. شونگه قره می ائریم بیلگیلرنی اؤزبیک یازووی تیزیمیدن آلیب تشله سه بؤله دی. اولرنی عربچه قیلیب ائتیش و یازیشگه هیچ قنده ی احتیاج یؤق. مثلن، عرب تیلیدن اؤزبیک تیلیگه اؤتگن«ء»لی سؤزلر همزه سیز یازیش کیره ک بؤله دی.

تأليف، مأخذ، مؤلف، تأکید، رئيس، هيأت (هيئت)، مسؤول، جرأت (جرئت)کبیلر. یعنی، الف نینگ تیپه سیگه«همزه»قؤئیب یازیش هیچ هم شرط ایمس. اولرنی ماخذ، مولف،رییس، تاکید، هیئت، مسول، جرئت شکلیده یازه بیریش لازم. چونکی، همزه(الف ایمس!) عرب تیلیگه خاص حرف بؤلیب، او بؤغیز تاووشینی افاده لش اوچون إیشله یله دی. بوبیلن تیلیمیزنی بیتته آرتیقچه شکلدن تازه له گن بؤلدیک.

- عمومن، اؤزبیک تیلیگه اؤزلشگن سؤزلرنینگ املاسی هم کون ترتیبیده تورماغی ضرور. سان- سناقسیز اتاقلی و تورداش آتلر، علم- فن ساحه لری، علمی اتمه لرنی هرکونی بی ملال إیشله ته بیره میز. اؤزبیک تیلده اؤزلشگن سؤزلرنی تلفظ قیلیش بابیده هم قطعی بیر توتویم موجود ایمس. بونگه إیککی خیل یانده شیلگن:

1. اؤزلشگن سؤزلر(جغرافی اتمه لر) روس تیلی آرقه لی قبول قیلینگن و روسچه تلفظ قیلینه دی و یازیله دی(اؤزبیکستانده). مثلن : شیریلنکه(سیریلنکه)، سیریه (سوریه)، موزنبیک(موزنبیق)، رسّیه (روسیه)، گرمه نیه(آلمان)، شویتسریه(سویس)، افستریه(اتریش) و باشقه لر. بیزنینگچه اوغانستان اؤزبیکلری اوچون بو تلفظ شکلی معقول ایمس.

2. اؤزلشگن سؤزلر اؤزبیکچه تلفظ بیلن یازیله و ائتیله دی. مثلن، قوریه(کوریا)، مصر، پاکستان، عربستان، قازغستان، قیرغیزستان و باشقه لر.

 اؤزلشگن سؤزلر(آتلر)نی اصلیتگه یقین قیلیب، اؤزبیک تیلی تلفظ قالبیگه سالیب ائتیش کیره ک. اتاقلی و تورداش آتلرنی روسچه، عربچه قیلیب ائتمسلیک مقصدگه موافق. مثلن، مسکوه، امیریکه/امریکا، کاناده، سویدن، آسترلیا، مریخ، ایتالیا و باشقه لر. بو سؤزلرده اوچره یاتگن «کا»،«یا» اصلیده«که» و «یه» قیلیب ائتیلسه تیلیمیز ماس کیله دی. اؤزبیک تیلیده سؤزلر ذاتن، تؤلیق و بورّا- بورّا ائتیله دی ؛ تینیق و آهنگدار، یاقیملی جرنگلی یدی.

 دوامی بار

توشونتیریش!

کیئینگی مقاله لرده، بیز نیمه سسببدن ینگی املا مساله سینی إیلگریگه سوره یاتگنیمیزنی توشونتیریشگه حرکت قیله میز. بیزنینگ متنلراساس-اعتباری بیلن لاتین، یاکی کیریل یازووی اساسیده قولیلشتیریلگن. بونینگ اوچون هر بیر اؤزبیکچه سؤزنینگ لاتین، یاکی کیرل یازوویده گی شکلینی بیلماق طلب قیلینه دی. اؤزبیکچه سؤزلرنینگ لاتین یاکی کیریل یازوویده گی شکلینی بیلمه گن کیشی خطا یازه بیره دی. اؤیلب تاپگن قانون- قاعده لری هم خطا بؤلیب قاله بیره دی. کمینه نینک مقاله لریکه فکر فکربیلدیرماقچی عزیزلرگه توصیه میز شوکی، اول مقاله نی یخشی توشونیشگه حرکت قیلینگ، سؤنگ تنقیدی فکر- ملاحظه لرینگیز بیلن بو قلمنی سرفراز ائیله نگ.