تیل و ادبیّات
علمی،ادبی،تیلشناسلیک،حکایه،قصّه،درامه،رمان
 

 

کیلینگ تؤغری یازه یلیک

 

5

   - تورکی/صاف اؤزبیکچه سؤزلر«ط»،«ظ»،«ض»،«ص»،«ث»،«ع»،«ذ»، «ة» حرفلری بیلن یازیلمه یدی. سببی شوکی، بو تاووشلر اؤزبیک تیلیگه خاص ایمس. اون پئچه لریمیز بو تاووشلرگه مسالشمه گن. انیقراغی اؤزبیک کیشیسی بو تاووشلرنی ائته آلمه یدی. مثلن، اوطاق ایمس اؤتاق/ یاتاق، طوره ایمس تؤره، طاشتیمور ایمس تاش تیمیر، طاغان ایمس تؤغان، طغا تیمور ایمس تاغه تیمور، طغرا ایمس توغرا، طغرل ایمس توغرل ظغانشاه ایمس تاغانشاه، طوی ایمس تؤی شکلیده یازیللماغی کیره ک.

 بیلیب قؤینگ کی، شو حرفلر قتنشگن سؤزلر عربی سؤزلردیر. مثلن، طعام، ظالم، ضرورت، صمد، ثابت، عقل، ذکات و محاکمة کبی سؤزلر إیشله تیلگن تقدیرده هم، اؤزبیکلر اولرنی«ت»،«ز»،«س»،«الف» شکلیده تلفظ قیله دیلر. کؤره یپسیزمی، تیلیمیزنی بی اؤخشاو شکل و اخلتلر باسیب کیتگن. انه شو سککیز حرفنی اؤزبیک تیلی یازووی سیستیمه سیدن بوتونلی آلیب تشله ماق ضرور.

  - تورکی تیللرده جمله دن اؤزبیک تیلیده «یای مقصوره» موجود ایمس. اؤزبیکچه سؤزلر قنده ی ائتیلسه شونده ی یازیله دی. اؤزلشگن سؤزلر هم.مثلن، عسی، موسی، معنی، مستثنی، حتــّــی کبی سؤزلر اؤزبیک تیلیده عیسا، موسا، معنا، مستثنا و حتــّــا شکلیده یازیله دی.

  - اؤزبیک تیلیگه کیریب کیلگن سؤزلر(اؤزلشگن سؤزلر) همزه«ء» بیلن یازیلمه یدی.

  - اؤزبیک تیلیده تنوین قؤلـله نیلمه یدی. مثلاً ایمس مثلن، ذاتاً ایمس ذاتن،ماهیتاً ایمس ماهیتن و باشقه لر.

  - تشدیدلرنی اؤزبیک تیلیده إیککی شکلده یازیش ممکن. مثلن، تشبـّـث، پششه، آپـّاق، تفککر/ تفکــّـر.

  - اؤزبیک تیلیده «یا»لشگن حرفلر همیشه گی دیک، "یو"، "یه"، "یا" شکلیده یازیله بیره دی. یالشگن حرفلرنینگ ینه بیر توری بارکی، «ای»/«ay»دیب ائتیله دی.  سؤزنینگ باشیده ، اؤرته سیده و آخریده کیلیشی ممکن. حاضرگچه یازیلیب کیله یاتگن متنلرده بو بیلگی افاده لنمی کیلر ایدی. کپیوتیر امکاناتیدن فایده له نیب اونی بیر همزه بیلن عکس ایتتیرسه بؤله دی. مثلن، ائتماق، پئیت، ائریم، ائرا، ائتیم تئیریلماق و باشقه لر. سؤزنینگ آخریده عادّی«ی» حرفی یازیله دی.

 

 

 

ارسال در تاريخ 2012/7/5 توسط ایشانج
.: Weblog Themes By Blog Skin :.

اسلایدر