بیتیک - ینه ایسکی درد
سلام حرمتلی اوستاز
کوپدن بیری ویبلاگینیزده کوریمنی قالدینیگز.نیگه مطلب و مقاله لر بیرمی قویدینگیز؟تیلیمیز و ادبیاتیمیز یولیده قیلیب کیله یاتگن سعی-جرکتینگیز دوام ایتیشینی کوتیب قاله من.تیز-تیز یازیب تورینگ.سعی حرکتلرینیگز،یازگنلریز بیزگه درس بوله دی.
اجازه تینگیز بیلن فرصتدن استفاده قیلیب بیر سوال هم بیر ماقچی من.
منه یقیدندن باشلب شبرغان پوهنتونی قاشیده گی اوزبیک تیلی و ادبیاتی دیپارتیمنتی تورکالوژی نامی بیلن اتله دیگان بؤلدی.شو درستمی یاکی ناتوغری بیر جرکتمی؟سیز متخصصلر بونگه جواب بیرسنگیز یخشی بولر ایدی.حرمت بیلن یره ش
سیزگه ساغیچ سلاملر ائته من حرمتلی یره ش بیک
درگیمنی آلیب،یازیب توریشیم إیلینجیده ایکنینگیزنی خطینگیزدن انگلب روحلندیم.بونده ی
تشویقلراوچون منتدارمن.مجازی کلبه ده کؤرینمی قالیشیمیزگه سبب- ینه اؤشه اؤقیش،ایجاد و
ینه اؤشه چؤلاق قلم.کتته راق ایجادی إیش اوستده باش قاتیرماقده ایدیم.انیق راغی،توگللنمی
قالگن رمان إیشینی بیتیریش بیلن آره بؤلدیم.کؤپ أیللردن بیری یازیلیب کیله یاتگن فکرلرنی
تیزیب،سرحساب قیلیشگه وقت صرفلشگه تؤغری کیلدی.ویبلاگده گی بؤشلیقنی هم تؤلدیریشگه
حرکت قیله من.تیلیمیز اؤز موقعینی تاپسین اوچون،اونی بلا-قضالردن آمان سقلش مینینگ یگانه
آرزویم.
قاش قؤیه من،دیب کؤز چیقرمنگ
وامّا سوالینگیزگه کیلسک،کمینه آلدینگی چیقیشلریمده تیلیمیز،اؤزلیگیمیز خطر آستیده
توریبتی،دیه بیر نیچه بار بانگ اورگن ایدیم.بیلگنینگیزدیک،جنگ زده یورتیمیز تورلی -
تومن یات مفکوره لر میدانیگه ائلنگن.بو مفکوره لرنینگ مینگ بیر قیافه سی بار.اولر سیز و
بیزنی منقورتلشتیریش پییگه توشگن.اؤزلیگیمیزنی تارتیب آلماقچیلر.بونگه کؤپراق اؤزیمیز زمین
یره تیب بیرگنمیز."بیز اؤزیمیزنی اؤزبیک ایمس،تورک"-دیه جر سالر ایکنمیز،حالیمیز بوندن ده
بتــتراق بؤلمی ینه نیمه بؤلسین.حاضرگچه بیزنی فارس-تاجیک،اوغان صحنه دن آلیب تشله
ماقچی بؤلگن ایسه، ایندیلیکده،خوددی شو رولنی قرداش،قانداش تورک برادرلریمیز اؤینماقده
کؤرینه دی(باردی تورکلر تامانیدن قیلینگن بؤلسه؟).بو إیش کیم تامانیدن عملگه آشمه سین ظلم
- ظلمده!!
تورکالوژی،اؤزبیک تیلی و ادبیاتی ائری-ائری إیککی مستقل ساحه لردیر.اولرنینگ
اؤرگنیشی موضوعی توبدن فرق قیله دی.بیری إیککینچیسی نینگ إیشی بیلن شغیللنمیدی.ینه ده
انیقراق قیلیب ائته یاتگن بؤلسک،اؤزبیک تیلی و ادبیّاتی اؤزبیک خلقی نینگی تیلی و ادبیاتینی
کؤپ تامانلمه علمی تدقیق ایته دی و اؤرگنه دی.تورکالوژی فنی ایسه تورکی خلقلرنینگ تیلی و
ادبیاتینی یککه یاکی عمومی روشده تیکشیره دی.اولر اؤرته سیده گی یقینلیک و عموملشمه
لر بیلن بیزنی آشنا ایته دی.جوده مرکبب بیر ساحه.(قیزیغی شونده کی تام معناده گی تورکی
شناس عالملرنی تورکی خلقلردن إیزلب تاپیش قیین.تورکالوگلرنینگ بری باشقه مللتلر وکیلی
حسابلنه دیلر.بوساحه نینگ أیریک بیله غانلری اؤزیمیزده(تورکیلرده)سیره ک).
گپ شونده کی،اؤزبیک تیلی و ادبیاتی همده تورکالوژی علمیدن زرّه چه بؤلسین
خبرسیزاؤزبیک کیشیلری "بیز تورک"دیگن دعوا بیلن چیقه باشله گنلر.تؤغری،عمومی قیلیب
باشقه لرگه ته نیشتیریش معناسیده،تاریخن بیزنی تورک،دیب اته گنلر.امّا،بیز بوگونگی عصرده
یشه یپمیز.بیز ترماقله شیب مستقل خلق،تیل بؤلیب شکللندیک-کو.بوگونگی کونده بیزنینگ اؤز
نامیمیز و اؤز تیلیمیز بار.اونی بیزدن تارتیب آلیشگه هیچ کیمنینگ حقی یؤق.جیزه کی و سنه
می سککیز،دیب یورگن وطنداشلرگه،شو ساحه نینگ کیچیک بیر طلبه سی صفتیده شونی
معلوم قیلماقچیمیزکی،اوغانستانده تورک قرداشلریمیز یشه مه یدیلر؛بنابرین تورک تیلیده سؤزله
شوچیلر هم یؤق.قاله ویرسه اؤزبیک و تورک تیللری ائری-ائری مستقل تیللردیر.عمومی و
مشترک سؤزلرنی حسابگه آلمه گنده بو تیل وکیللری بیر-بیرلرینی ترجمانسیز توشینه آلمه
دیلر.بو بیر حقیقت.کمینه تاشکینت دولت اونویرسیتیسیده تورکالوژی کورسینی
اؤقیگنمن.تورکی تیللر طبعیتی و خصوصیتلریدن خبردار آدم صفتیده تورک تیلینی یترلی
توشونمسلیگیمنی اعتراف قیله من.تورکچه متنلرنی اؤزبیکچه لشتیره یاتگنده سؤزلیکلرنی تیتیش
و ینه کؤپ قوراللردن فایده له نیشگه تؤغری کیله دی.بونرسه نی رسمی ملاقاتلرده هم کؤرگن
بؤلشینگیز ممکن.بوتیللر علحیده -علحیده مستقل تیللر ایکنیگه علمی دلیللر کؤپ.ضرور بؤلسه
اولردن هم سؤز آچیش نیتیده میز.
بیر اؤیلب کؤرینگ اخر!
اؤزبیک تیلی و ادبیاتینی قنده ی قیلیب"تورکالوژی"کورسیگه المشتیریش وائلنتیریش
ممکن؟ بو عقلگه سیغمه گن نرسه.سیز اؤزینگیز اؤزبیک بؤله توریب،اؤزبیکچه نی
بیلمسلیگینگیز،بو-سیزنینگ فاجعه نگیز،اؤزبیک تیلی نینگ ایمس.سیز تورکچه نی چله-چولپه
اؤرگنیب،اصل تیلمیز،دیب اونی کؤر-کورانه اوشلب آلگنینگیزنی قنده ی توشونیش ممکن؟
کمینه سیزگه تورکچه نی اؤقیمنگ،سیومنگ،دیماقچی ایمس من(سیوگنینگیزده هم بیزچه لیک
سیوه آلمه سنگیز کیره ک).تورک تیلینی هم اؤرگنینگ،سیوینگ،حرمت قیلینگ،بیراق،بو
إیشینگیز اؤزبیک تیلینی قربان قیلیش عوضیگه بؤلمه سین-ده!!!تورکیه دیک
قدرتلی،پوتانسیالی یؤقاری،بای و رواجلنگن قرداش دولتگه قوشیش بیزگه فقط کان
بائلیک.شونده هم اؤزبیک مللتینی،تیلینی تانمسدن(انکارقیلمسلیک)بؤلگنی معقول بو إیشلریمیز.
همّه نرسه اوغنستانلیک اؤزبیک ضیالیلرگه باریب تقه له دی.اولر قؤلنی-قؤلگه بیریب
بونده ی تهلکه لی و خطرناک إیشلرنینگ آلدینی آلماقلری لازم.بیزگه تورکالوژی هم کیره ک.بو
علمنی اؤرگنیشگه هرقچان اؤزیمیزده احتیاج سیزه میر.اؤزبیک تیلی و ادبیاتی یانیده
تورکالوژی دیپارتیمیتی آچیلگنی یخشی ایمسمی؟ منه بونی بی غرض همکارلیک دیسه بؤله
دی.شونده هم اؤزبیک تیلینی بیلمی توریب،تورکالوژی ساحه سینی اؤزلشتیریب بؤلمه یدی.
تکرار ائته من بوساحه ده متخصص تاپیش نینگ اؤزی بیر معمّا.
اگر تورکی تیللر بیر«تورک»بؤلگنیده منه بو ملاقات اوچون ترجمان کیره ک بؤلمسایدی.
قره نگ:
http://www.youtube.com/watch?v=GfN8lgQFVR4
بواتاقلی ادیب چنگیز ائتماتوف بیلن تورکیه لیک قرداشلریمیز اؤرته سیده بؤلیب اؤتگن
اوچره شو ایدی.
بیز آلتای بابا تیلیدن اونیب،اؤسیب چیققن مللت و تیللر ایگه لری میز.فقط شونی اونوتمه سک
بؤلگنی.