تصویر اینتیرنیتدن آلیندی
تورکی مشایخلر سلسله سیدن
(۳)
سلیمان باقیرغانی
تورکی متصوّف و شاعر.سلیمان باقیرغانی حاضرگی اؤزبیکستانگه
قره شلیخوارزم نینگ هزار اسپ قشلاغیده دنیاگه کیلگن . شیخ نینگ
توغیلگن ییلی انیق ایمس. تصوّف نینگ تنیقلی نماینده سی باقیرغانی
اؤزی نینگ پیری احمد یسّوی طریقتیگه ایزداشلیک قیلیب وعمرینینگ
آخریگچه شوطریقت دوامچیسی بؤلیب قاله دی . دانشمندلیک خصلتلری
بیلن آراسته شاعر، ایل آره سیده حکیم آته نامی بیلن هم مشهور بؤلگن .
احمد یسّوی نینگ شاگردی همده مریدی بؤلگن باقیرغانی شاعرلیک استعداد
بیلن ، تورکستان پیری نظریگه توشگن . سلیمان باقیرغانی شعری قابلیتینی
دستلب پیری و اوستادی خواجه احمد یسّوی طریقتینی ترغیب قیلیشدن باشله یدی.
سؤنگره ،او کینگ معناده ،اسلامی شریعت، طریقت، قانون- قاعده لرینی
اؤز اثریده انعکاس بیره دی . باقیرغانی نینگ تصوّفی قره ش لریده ،
الله نی تنیش اولوغ معرفت ، یوکسک محبت بو- تنگریگه محبت دیب،
توشونیله دی . باقیرغانی نینگ شعرلری«باقیر غانی کتابی» نامی بیلن
ییتیب کیلگندیر. بوندن تشقری،باقیرغانی نینگ تصوفی روحده گی
«آخرزمان» و«بی بی مریم» داستانلری هم بار. باقیرغانی شعرلری
احمد یسّوی شعرلریگه اؤخشب خلقانه تیل بیلن ترنم ایتیلگن .
(«اؤزبیکستان مللی انسکلو پیدیه سی » 193- بیت)
علیشیر نوایی اؤزی نینگ «نسایم المحبت» کتابیده حکیم آته
( سلیمان باقیرغانی) نی تورکی مشایخلر سلسله سیدن سنه ب ،
او حقیده جمله دن شونده ی یازه دی:« (باقیرغانی یاغمیرده اؤتیننی
تؤنیگه چیرمه ب،هول قیلمسدن آلیب کیلگنی اوچون یسّوی تیلیدن سؤزله یدی.)
ای فرزند ، حکیمانه ایش قیلدینگ و الارغه بو لقب آندین قالغاندور .
وحکیم آته غه حکمت تیلی گویا بؤلوبتور.انداق کی،انینگ فوایدی التراک
آره سیده مشهوردور. اول جمله دین بیری بو دور کیم:
تیک تورغان بوته دور،
بارغانلارنی بوته دور.
بارغانلر کیلمس بؤلدی،
مگر منزل آندا دور »
(«نسایم المحبت» 420 – بیت)
حکیم آته نینگ شعرلری قدیمگی تورکی-اؤزبیکچه شعرلرنینگ اینگ گؤزه ل
نمونه لرینی اؤزیده مجسّم ایتگندیر.
شاعر وادیب سلیمان باقیرغانی
تخمین 1186 میلادی ییلده وفات ایته دی .
* * *
عاشیق بؤلوب،درگاهسیگه،چؤمسم،باتسم،
محبت پرده سینی کیجی آتسم.
اؤزدین کیچیب محبّتده سیزیب یؤرسم،
صوفی بؤلیب ،حضرت تبا بارگیم کیلؤر.
ذ.ایشانچ