نیگه تیلیمیزگه مونچه لر بی فرقمیز؟ نیمگه آنه تیلیمیزنی اونوتیب بارماقده میز؟ تیلیمیزنی کیم حمایه قیله دی؟نیگه اونینگ تلپه سلب جان بیریشگه تماچی بؤلیب قالماقده میز؟ نیمه،بیلیمیمیزقئه نب،آشیب- تاشیب کیتگنیدنمی حرکت قیلمه یپمیز؟ عزیز اؤقوچی، شو سؤراقلرگه اؤزینگیزچه بیر جواب قیلیشگه اورینیب کؤرینگ. مین بو حقده باشقچه راق اؤیلیمن.نظریمده اؤزبیک تیلی بیزگه هیچ قچان اؤرگنیب بؤلمس بیر نرسه گه اؤخشب تویله دی.اونی آسان یاکی،قیئین قبول قیله یاتگن اؤزیمیز بؤله میز.بیزاؤشه قیئین،دیب قبول قیلگن تامانیگه کؤپراق یاپیشیب آلگنمیز.حال بوکی،شو شوری قوریگورعرب یازووی بؤلمه گنده،تیلیمیز کیلیشیب، قؤلیمیز یوریشیب کیترمیدی.اؤزبیک تیلیمیز نینگ کتته قیئینچیلیگی انه شو نرسه بیلن چمبر چس باغلیق،دیب اؤیلیمن.   

   مادامکی،عرب-فارس یازوویدن فایده لنرایکنمیز،بو یقین أیللرده سوادیمیز آشیب،کاسه میزنینگ ته گی آقره دی،دیب ائتیش هلی ایرته.بونده ی بؤلیشیمیزگه بیرنیچه اساسی سبب بار:

1.عرب یازووی اؤزبیکچه سؤزلرنی افاده قیلیشگه عاجز.حتـــّا،عربلر اوچون هم جوده کؤپ ناقولیلیکلرنی کیلتیریب چیقره دی.شونگه قره می،اولر بو یازوودن هیچ پئیت وازکیچمه یدیلر.زیرا،بو نرسه اولر اوچون پارلاق اؤتمیش و مللی قدریتدیر.بیزنینگ مللی یازوویمیز(اورخون بیتیگی)عربلرنیکیگه قره گنده انچه قدیمی-کو!عرب الفباسی تیلیمیز اوچون نابابدیر.چونکی،اؤزبیک تیلیده گی تاووشلرنینگ حاصل بؤلیش اؤرنی،اصولی،مقداری و باشقه خصوصیتلری عربلرنیکیدن توبدن فرق قیله دی.شونینگ اوچون هم عرب تیلیدن اؤزبیک تیلیگه  اؤزلشگن سؤزلر اؤزبیکچه تاووشلرقالیبیگه سالیب ائتیله دی(شونده ی قیلینمه یپتی افسوس).اؤزبیکلر عربچه سؤزلرنی،خوددی عربلرده ی قیلیب ائتیشگه مجبور ایمسلر.اؤزبیکلرنینگ تاووش چیقریش اعضالری عربچه قیلیب ائتیشگه ماسلنمه گن.درواقع،بو نرسه برچه دنیا تیللرگه خاص بؤلگن عمومی قانونیتدیر.بوقانونیت بیر معناده استتندرله شوگه ایریشیش دیمکدیر.معیاری یازیشنی شکللنتیره یاتگنده، عرب تیلیدن آلینگن سؤزلرنینگ هم تلفــّظه جهتدن اؤزگرمس شکلینی قبول قیلیشگه تؤغری کیله دی.شونده هم یازیش بیلن تلفظنی بیر-بیریگه اویغونلشتیریب، بیر خیل قیلیب بؤلمیدی.شونی اونوتمسلیک کیره ککی،یازوو مقدّس بؤله آلمیدی. اوندن واز کیچیش هم ممکن.اونی اؤزگرتیریش،اصلاح قیلیش،کؤپیتیری، قیسقرتیریش هم امکاندن تشری ایمس.

2.اؤزبیکچه سؤزلرنی فارسیلشتیریش،یعنی،اؤز سؤزلریمیززگه یات توس بیریش  حاللری هم اوچره ب توره دی.فارس تیلی نینگ اؤزبیک تیلیگه منفی تاثری،عرب تیلی تاثریدن قالیشمه یدی.عرب تیلیدن اؤزبیک تیلیگه سان- سناقسیز سؤزلر کیریب کیلگن بؤلسه،فارس- دری تیلیدن سؤزلردن تشقری تیّاربیریکمه لر،اضافه، ترجمه قیلیب گپ توزیش اوجیگه چیققن.فارسی اؤیلب اؤزبیکچه گپیریش عادّی حالگه ائله نیب قالکن.مللتداشلریمیزاؤز تیلی نینگ قدری،قیمتینی یرگه اوروش حسابیگه فارس-دری تیلینی اولوغلش بیلن آواره.بیزنینگ یورتیمیزده،فارس- دری تیلی شیرین،اؤیناقی و آسان،دیگن نا تؤغری فکر یوره دی.اصلیده بونده ی ایمس، فارس تیلی دنیانینگ اینگ قیئین و قاعده سیز تیللری سیره سیگه کیره دی. بیزتاجیکلر بیلن یانمه-یان یشه گنیمیز،بوتون معامله مناسبتلریمیز،مکتب،معارف، نشرات،رسمی إیش یوریتیش شو تیلده بؤلگنی اوچون بیزگه شونده ی تویله دی. امّا،بیرختایلیک،جاپانلیک،روس،کریس،انگس،فرانسوز، ویتناملیک وباشقه لراوچون بونده یایمس.باشقه تاماندن بوتیلیده مینگ أیلدن بیری تؤختاوسیز متن یره تیلیب کیلینماقده.فارس تیلی آرقه سیده نهایتده اولکن یازمه تیکست یاتیبدی.شونده ایکن،فارس-دری تیلی بیزاوچون إیککینچی درجه لی معلومات آلیش منبعی بؤلماغی لازم. بوتیلده شعرلر،کتابلر یازیب عمرینی اؤتکزه یاتگن تیلداشلریمیز قتتیق ینگلیشماقده لر.بلکی،عقلی قابلیتینی شو یؤلده صرفلب،اؤز تیللریگه مهرسیز بؤلیب قالگندیرلر.فارس- دری تیلیده میرزالیک،منشی لیک دردگه تیگمه یدی. «کل اوّل اؤزباشینی داواله ماغی کیره ک»-گپ بار خلقیمیزده.اؤز تیلینگ اؤلوم یاقه سیگه کیلیب قالگن بؤلسه-یو،اؤزگه تیلده بلبلده ی سیره ب تورسنگ(؟).

تیلیمیز،مدنیتیمیز تاریخیده بیرگینه نوایی اؤز آنه تیلی اوچون اینگ کؤپ جان کویدیرگن ضیالیسی ایدی.اوآنه تیلینی ملامت تاشیدن حمایه قیلیشگه قتتیق کوره شدی و اؤزیدن اؤلمس میراث قادیردی.اؤزبیک تیلینی  شرفله دی وکؤکلرگه کؤتردی. بوحرکت اصلیده،نوایی دن تؤرت- بیش عصرآلدین باشلنگن ایدی.

     خؤش، بیز 21-عصر اؤزبیک لری آنه تیلیمیزنینگ حقینی ادا قیلیش یؤلیده حصّه قؤشه یپمیزمی؟ یؤق افسوس!اؤکسوکلر بؤلسینکی،مللت آیدینلی لری دیگن نامنی آقلی آلمه یپمیز.بیز اوچون اؤز تیلیمیز یات تیللردن کؤره هم یاتراق بؤلیب قالگن. بوتون دنیا تجربه سیده کؤریش ممکن کی،رواجلنگن برچه تیللر،اؤشه تیل ایجادکارلری نینگ اولکن ایجادی،پیشانه تیری عوضیگه ترقی تاپگن.

3.اؤزیدن بیگانه له شیش و یاتسیره ش هم تیلیمیزگه اؤز سلبی تاثرینی اؤتکزمی قؤیمه یپتی.تیلیمیزدن کوچ آله یاتگن اؤزلیگیمیزنی ایسدن چیقریب قؤیدیک شیکیللی.اؤزیمیزنی باشقه لردن پست توته میز.سفره میزده هیچ نرسه میز یؤق، دیب ناتؤغری اؤیله یمز.اصلینی الگنده،تیلیمزغریب،قشـّاق ایمس،عیب اؤزیمیزده، اؤزیمیز معنوی غریبمیز.اؤزبیک تیلی حقیده گی تصوّریمیز بَری یوزه کی. بیلگنلریمیزهم نهایتده آز. اؤزبیک تیلیده کمیده یوزته رمان،مینگته حکایه،قصّه و ینه کؤپلب علمی-عامه باب کتابلرنی اؤقیمی توریب،بو تیل نینگ کوچ-قدرتینی حس قیلیب بؤلمیدیمی اخر.

اؤزبیک تیلی نینگ سؤز بایلگینی انه شو منبعلرده مجسّمدیر.اؤزینی کم سیتیب، باشقه لرنی کؤکــلرگه کؤتریب،ایجاد بیلن شغلله نیش بی ثمربیرحرکت. اؤزبیک تیلی نینگ چیکسیز امکانیتلریدن بهره مند بؤلیش نینگ إیککینچی بیر منبعی هم  بارلیگینی اونوتمسلیک کیره ک.اوهم بؤلسه،اؤزبیکستان ریسپوبلیکه سیدن کیچه- کوندوز ینگره ب تورگن رادیو- تیلویزویون ایشیتتیریشی و کؤرسه تولری دیر. اونی اوزلوکسیز ایشیتیب و کؤریب باریش طلب قیلینه دی.تیکنالوژی عصریده هر پئیت میسّر بؤلیب تورگن بونرسه نی هیچ قچان کؤزدن قاچیرمسلیک کیره ک.

4.هرکیم اؤز بیلگنیچه یازیب،اؤز باشیمچه إیش توتیشلر،سواد چیقریشیمیزگه آغیر ضربه بؤلیب توشماقده.«هر باشده بیر خیال دیگنده یک»-اپتیدن تیل قانون- قاعده لرینی تن آلمسلیکـّه اؤخشه گن بیراحوال حکم سورماقده تیلیمیزاقلیمده.یؤقسه،تیلنی معیارلشتیریش بؤئیچه کانکریت قانون-قاعده نی أیشلب چیقیش ممکن.همّه گپ شونده کی،اونی کیم تن آله دی،کیم إیشگه ساله دی؟

   بیزنینگ اساسی مشکیلیمیز تؤرته«أ- أیل،إ- إیش،ای- ایرکین،ی-یتتی»وإیککته «او-اوچ،اؤ- اؤزبیک»تاووشلریدیر.شو تاووشلرنی سؤزنینگ باشیده،اؤرته سیده و سؤزنینگ آخریگه قؤئیب تؤغری اؤقیش کیره ک بؤله دی.بو تاووشلردن تشقری هم عرب یازووی بیلن باغلیق معمّالر یؤق ایمس. باشقه یازووگه اؤتیشگه بیزگه اذن بیریلمه گن ایکن،عرب یازوینی انچه إیخچم حالگه کیلتیریب، قؤلی لشتیریش ممکن،دیب اؤیله یمن.مهمی،آنه تیلیمیزده یازیش و اؤقیشگه بیزده اشتیاق بؤلسه بس.