مولانا گدایی
اؤزبیک ممتاز شعریتی نینگ استعدادلی نماینده لریدندیر.گدایی تخمین، 1403یاکی 1404 میلادی أیللر آره سیده توغیلیب،15-عصرنینگ آخرلریگچه یشب ایجاد ایتگن. ادیب تیموریلر خانه دانی نینگ وکیللریدن بؤلگن. شاعرعمری نینگ کؤپ قسمی هراتده اؤته دی. گدایی 90 أیلدن کؤپراق عمر کؤرگن. مولانا گدایی حقیده گی معلوماتلراونچه لیک کؤپ ایمس. کیکسه زمانداشی بؤلگن بو زبردست شاعر حقیده علیشیر نوایی اؤزی نینگ «مجالس النایس»اثریده شونده ی یازه دی:
«مولانا گدایی تورکی گویدور. بلکی مشاهیریدیندور. بابر میرزا(ابوالقاسم بابر)زمانیده شعری شهرت تاپتی،بیرنوع ائتور واونینگ مشهور مطلعلرییدن بیری بودورکیم :
آه کیــــم دیوانه کؤنگلــوم مبتلا بؤلــدی ینه،
بو کؤنگولنینگ إیلگیدین جانغه بلا بؤلدی ینه.
مولانانینگ یاشی تؤقساندین اؤتوبدور. بو مطلع انینگدورکیم کیم :
دلربا،سینسیز تیریکــلیک بیـــر بلایی جان ایـــــمیش،
کیم،انینگ دردی قاشیده یوز اؤلوم حیران ایمش».(1)
گداییدن بیزگه فقط گینه اونینگ بیر دیوانی یتیب کیلگن. دیواندن همّه سی بؤلیب 230 ته غزل ، بیر قصیده،بیر مستزاد،بیش ته تؤرتلیک اؤرین آلگن. گدایی دیوانی نینگ حجمی 2974 بیتنی تشکیل بیره دی.
مولانا گدایی اؤن بیشینچی عصراؤزبیک دنیاوی ادبیّاتنی نهایت عشقی روحده ترنّم ایتگن شاعردیر. اونینگ شعریلری بدیعی تاماندن پیشیق،لطیف حسلرگه یوغوریلگنلیگی بیلن کؤزگه تشله نیب توره دی.
گدایی سؤزلریدن نمونه :
بــُت سیمینبریم بیزنی اونوتمه ،
دوداغی شکّریم بیزنی اونوتمه.
فلککه یتتی آهیمنینگ توتونی،
ایا مه پیکریم بیزنی اونـــوتمه.
چو تاراج ائله دینگ،جان وکؤنگولنی،
کؤزی غارتگریم ،بـــیزنی اونـــوتمه.
سیور جانیم،بیگیم ،خانیم ،امیدیم،
عزیزیم، دلبریم ، بیزنی اونوتمه.
گدا قانین جفا بیرله چو تؤکنینگ،
قیراقی،کافریم ، بیزنی اونوتمه.
***
یارب، مینی اول سرو خراماندین ائیرمه،
اول کؤزلری نرگس،گل خنداندین ائیرمه.
بو بخـت پریشانـــغه،ایــا کــوکب طالع،
رحم ائله ،داغی اول گل خنداندین ائیرمه.
ای چرخ ستمگر،مینی سرگشته نی،زنهار،
رحم ائـــله، داغی اول مه تاباندین ائیرمه.
بو بـنده غه جور جـــفاکی قیــــلورسین،
قیلغیل، ولی اول خسرو خوباندین ائیرمه.
گرخسته گدا قانینه ناحــــق کیرر اؤلسنگ،
جانیندین ائیورغیل، ولی جاناندین ائیرمه.(1)
۱.علیشیر نوایی ،مکمّل اثرلر تؤپلمی،مجالس النفایس،۱۰۶بیت،تاشکینت-۱۹۹۷.
۲. ...گدایی ،حیات وفاسی ،۱۹۸۸،تاشکینت.