ائـتیــب ساوومس تــرانه سین- سین،

آلیـــب قــورومس خِزانه سین- سین.

                                    نوایی

سیس نینگ او تامانی 

 شاعرویازووچی

 بؤلماقچی ایمسدیم.

 باشیمگه آغیربیریوک توشگنیدن،

 إیچیمده اچچیق واؤلدیرگوچی درد یانگنیدن،

 بؤغزیمده مونگ(۱) - قیغولرتیقیلگنیدن،

 آخری،

 سؤزگه پناه کیلتیردیم!

 کؤزیمده تاووشلر کؤکرگنیدن،

 ا َســاو(۲)اؤیلرمییه مده تؤلغنگیدن،

 تویغولرآقیمیگه تؤزویم(۳)،توروش(۴) بیره آلمسدن،

 آخری سیریمنی سؤزلرگه آچتدیم.

 کؤزیمنی ،

 سؤزنینگ ساکن یاغدولریگه چیقه دیم.

 قیته توغیلیشنی ساغینگنیمدن،

 اؤزیمنی بیرقیته تایه ین!-

  دیه،

   سؤزگه

         سؤزگه

  سؤزگه

 سؤزگه تاپشیردیم .

 اونینگ یشیل تؤزغاق(۵)تؤلقینلریگه

 اؤزیمنی آتدیم.

 سؤزگه سیغیندیم!

 حسلریمنی ساکن صدالریگه باغله دیم...

 سوروگیدن اجره لگن چؤپان-چؤلیق(۶)کبی،

 باشیمنی قلمگه توتدیم.

 ایندی،

 اؤی،درد،آغریقلریم،

 تامــــــــــــــــــیزغی بؤلیب،

 قلــــــــم یوره گیــــــــگه تامچیله ماقده.

 بوبــیتـــیکدن(۷) أیلک وسؤنگگی سؤزلریمنی ائتماقچیمن قئـــته دن.

 قایه تاشلربغریدن-اونیب چیقماقچیمن قئته دن.

 ...یالغیز

 سؤزوقـــــلم بیلن 

 یه شه مـــاقچمن!

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

۱.غم

۲.سرکش،اؤجر،قــَیسر

۳.صبر،چیدم

۴.طاقت،برداش

۵.ساچیلگن

۶.دشت آدمی

۷.بو یرده قلم معناسیده

۸. تیک تاغ

 
 مودراق(۱)کؤزلر

 اؤســانــدیک!(۲)

 هردایـــم

 بیرتورکویلشدن،

 حیات- تیوره ککه بیرخیل باقیشدن،

 قاقشال(۳) قافیه لراشکنجه سیدن،

 اؤساندیک!

 سیللیق سؤزلرگه توتقون(۴) بؤلیشدن،

 یات اؤلچاولرگه قوللیکدن،

 اؤساندیک!

 قولاقلریمیزگه قؤرغاشین کبی

 قویئلگن قوروق وآهاری کیتگن آهنگلردن،

 اؤساندیک!

 أیرتیق وجانسیز تصویرلردن،

 تاتسیز،یراقسیز،یلتیراق اؤیلردن،

 اؤساندیک!

 روحنی غیجیملاوچی یالغانلردن،

 آپـــّاق ماموق(۵)،دیب - قاره کیگیزنی ساتیشدن

 اؤساندیک.

 سَرقیت(۶)،إیسلیقینی(۷) قوتلوغ ،- دیه،

 تاپینیش(۸)،چؤقنیش(۹) وسیغینیشلردن(۱۰)

 اؤساندیک.

 غریب ویلانغاچ سیوگیدن،

 صنعتسیزاؤپیچلرنی(۱۱) قومسشدن(۱۲)،

 بی ثمر،توتقیچ بیرمس آرزولرنی

 إینــتـیقیب،

 کوتیب یششدن،

 اؤساندیک - بیزدیک اخر!

۱. اویقو حالتیده گی

۲. بیزدیک،بیزاربؤلدیک

۳. قوریب سویک بؤلیب قالگن

۴. اسیر،بند زندان

۵ . پخته

۶. ته گیده قالگن،بیرآودن قالگن طعام  

۷. اؤوه دی،إیسله نیب کیگن نرسه

۸. باش اورماق،سجده قیلماق

۹. سیغینماق

۱۰. پناه ایلتماق

۱۱. بؤسه،اؤپیش

۱۲. بیریلیب ساغینیش

ایوریلیش

قچـــان تـــوغــیلرکـن بیــلیم- شــعریت؟

قچـــــان یره تیلرقــــؤشــیــق وصنـعت؟

تـــــیل،اؤزلیـــگـــیدن آه یاتــلـشگـــنیم!

ایپکین،ایوریلیشگه قؤلینــــگنی اوزه ت.

یره شمس بــوایلــگه ایگیــلیش،ســـینماق،

اوزون أیـــــللرإیـــچره بؤشلـیقده تورماق.

بویی بوکیـــلیب- ده،روح-آنگی قــشــّاق،

تــــوشونـــمی،یالــچمی ساکـــن اؤتـیرماق.

شونی بیل اؤزینگگه-اؤزینگ سن توتقون،

ساچــــیلـگن،بؤلیـنگن،یولـــینگن آلامان،

تیبره نه سن زؤرغـــه  قــــوتــــیله آلمی،

تؤرینگگه اؤره لــــیب اؤرگمچیک سمان. 

شونـــچه لرقـــار انغی،ساوقمی اوینگ؟

یاریتـــــــه آلمــیــــدی روحینــــگــنی آلاو،

اؤت،چــَقین،النــگه،یالــــین،أیــلـــــدیریم.

یالقین،یشین،اوچقون اؤکسیک بــــــیرقه لاو.

ســــاوچی،یـــلاووچـــلرقـــالــدی قیــلرده؟

مـَنگلی دیــب بیــتگنی بیر- قاره قــَـنشــَر!

ای سین مینیگ ایلداش ،زمـــانـداشـــیم!

یشـیل قــیرغــاقـــلردن کیلــــتیرگــین خبر.

قونــــاق قـــؤنغــیراقــــلرچالــیندی جانیم،

سین همـــــان اوخله یسن تــون قوچاغیده.

قؤیـــــنیمده قویاش نینــگ زرکاکــــللری،

مین-ده!کوته من اؤشـــه تانگ چـاغیـــده.

 ایپکین- شمال نینگ اورولیشی،یؤنه لیشی،ایسه یاتگن شمال تاثری

 ایوریلیش- ائلنماق، اؤگریلماق

 قــشــّاق - کمبغل،غریب

 یالــچمی - یترلی درجه ده تامین لنمه گن،کونی اؤتمس

 توتــــقون - اسیر

 آلامان - خلق

 غلام محمّد میمنه گی مزاری باشیده

      نقــّاش آته!

     مخمس

بیراجازه تـــــــلرادب،ساغــینچ سلامیم  بـیــلدیره ی،

غایـــبانه قبرینگ اوزره مونــگ (۱)نوالردن قــوره ی!

اوشبواؤزبیکنامه نی قاشینگده بیر- بیر یازغیره ی(۲)،

 زارائــــتیب سؤزلریم،جانـــــیم باریـــچه قیچـــقیره ی.  

دردسیز،بیتگن سؤقیر(۳)کؤزلــرینی تاکی یاغـدیـــــره ی.

کیـپریگینگ یالقـین(۴)ساچــیب صنعـتنی قیلدینگ ابتدا،

جان تامیب برماقلرینگدن اون(۵)سالیب،قیلدی دی ندا:

بوهـــنرگه باش ایگـــــیب،منگو قیـــــــلینگلر التـجا!

چونکی،هــــربیررنگیـــده سیرلی توگیــلگـن انــــتـها،

سورمه ینگلیغ حسلرینگنی إیککی کؤزیمگه سوره ی.

 بیربــؤلی لیک اؤزبیـگیم دیب،ایلگه کیم آچسه قوچاغ،

ایـــتـلریگه(۶)توزتیقیب،بغریگه قـؤیـگی ینـگــی داغ،

پاره-پاره یورتــنی قــَـشقیرلر(۷)ته لب،قیــلدی اداغ،

تیل کیتیب،داستان کیتیب،ارمان کیتیب-ده(۸)،کیتدی باغ.

آنــه تورکستان یوزین مین قیسی کؤزگـوده(۹)کــؤره ی.

تولپاریم(۱۰)مودرب(1۱)أیـقیلدی،اؤتمیــشیـم بؤلدی زوال،

کیمنی کؤرمنگ بیر- بیریگه خام تلاش،یاوز(1۲)،ملال،

تؤقـــــــسان آلتی اورغوغنی تینگ توتـیش اصلا محال،

ســـــوت بیلن کیرگن قیلیـق،جاندن اریلماغی(1۳)سوال؟

قیــــــسی بیر کهنه مزاراوستـیـده أیـغـلب اؤلــتوره ی؟

بوشکــــــایت نامه نی کیم قنــــــچه ائتسم کم دیــدیـــــم،

سؤزتوغیلمس،آنــــــگ یوکـــــسلمس بلا،پی هم دیدیم!

بارلیغیینگنی مللتیم،توشوکونلیگــــــیمدن(1۴)غم دیـدیم،

کیچیراؤغلانیـــــنگنی،گرشمشاد قــــــــدینـگ خم دیـدیم،

چین قلمکشــــــدیک فکرکینگــــــلیکلریده آت سوره ی.

  ۱.غم

۲.بیان قیلماق،حکایه قیلماق،                                                                                                 

۳.بیتیب کیتگن کؤز،بوتاو،                                                                                                        

۴.یانه یاتگن نرسه دن کؤتریلوچی اؤت ،النگه،                                                                              

۵.تاووش،سیس،                                                                                                                    

۶.گوشت،                                                                                                                             

۷.بؤری،                                                                                                                             

۸.هم،                                                                                                                              

۹.کؤزگو،                                                                                                                            

۱۰.ذاتلی آت،                                                                                                                       

۱۱.بی خاسدن أیقیلیب توشماق،                                                                                           

1۲.دشمن،یات، بیگانه،                                                                                                          

1۳.تازه بؤلماق،اریتماق واریق سؤزی بیلن اؤزه کداش،                                                                   

1۴.مأیوسلیک،ناامیدلیک،                                                                                                                                     

 نوایی غزلیگه مخمس                     

 کؤزآچیـب بارلیقـده تا  اؤزیمنی  بـیدار إیسته دیم،

 اوشبوحالت بیرله ممکن بؤلسه  دیدار إیـسته دیم،

 بوتاپیلمس تویغونی کؤنگومده کؤپ بارإیسته دیم،

 قان یوتوب عمری جهان اهلیده بیر یارإیــسته دیم،

  لیکین اول کمره ک تاپیلدی،گرچه بسیارإیسته دیم.

  هرکیشینی  بیلمه ین اؤزیمگه توتدیم  محـــترم،

  روحنی یالغان شرپه لرگه باغله گندیم بیش وکم،

  حق دیدیم بؤلدی خطا ،دنیانی تاپــدیم بی  صنم،

   کیمگه کیم جانیم فدا ائلب ساغیـــندیم دم- بدم،

    ایرمس ایردی یارلیقده چون وفادار إیسته دیم.

  اؤزنی انگلرایل نینگ دایم مهریگه بؤلدیم گدا،

  بوتیلــکلر دردیــدن تـــابــاره  بؤلــدوم  ماسوا،

  نی توزه لماقدن خبرنی ده سونیشگه مبــــــتلا ،

   بیلمه دیم عالم ایلــیــده یِؤقـــتورورمطـــــلق وفا،

    وه که عمری اولچه یؤقتورساغینیب یارإیسته دیم.

  آدمی زاد دین چیقـــیرهرنی بلا،حــــیرت کؤرینگ!

  کیمگه قند بیرگن حیات وکیمگه دورکلفت کؤرینگ!

  دیدیلردنیانی بیرکم،قالگنــــین حـــسرت کؤریـــنگ!

     اول که تاپیلمس بشرجنسیده وه غفلت کؤرونگ،

      کیم پری خیــلیده میـن دیوانه ی زارإیســـته دیم.

  تیلکه کؤنگول پاره لرنی قیته قــاش ایتمک نی تانگ،

  بیتسه کونلرعـشقـــدین اونگه  تلاش ایتمک نی تانگ،

  قاره کون باشگه توشربؤلسه،قویاش ایتماک نی تانگ،

    سیرّاشکیمنی کؤنگول کؤزبیرله فاش ایتمک نی تانگ،

     قلــب تردامنــنی میـــن صاحــــب اسرار إیـــسـته دیـــم.

  مسجدو منبرنی کؤردیم جزبوزوقـلوق تاپمه دیم،

  نمگه چؤککن اول کراماتده قوروقلوق تاپمه دیم،

  مُلله،آخوندلرتـــوبن ایردی اولوغلـوق تاپمه دیم،

         شیخ بیرله خانقادین چون یاروقلوق تاپمه دیم،

         دیـــر پیـری خدمتیــغه کویی خمّار إیــسته دیم.

  سین بویوکلرآلدیـده سؤزآچدیــــنگ ایندی،قصه دین،

  یارإیستب آواره بؤلمه،اؤتمـه گــــــین بو حصه دین،

  ای إیشانچ سین هم قوتیل، نینی تیلرسین یؤقسه دین،

           ای نوایی چیـن رفیـقی تاپمه دیم بوغصـه دین،

            اؤزنی بیکس لیق بلاســــیغه گرفتار إیسته دیم.

۱.ماسوا- ائریلگن،جدا بؤلگن

۲.یؤقسه- یؤقلوق،یؤق نرسه ،

        
  «شؤر پیشانه»
  عباره سینی...   

       ایوریلیش

       مین سیزگیلریمنی 

                                                                  ذ.إیشانچ

                            ساغـینـچ

                     شعریم سین یتیلگن درد چیچگی سن،

                    تینچ بیرمس بلاسن، تنــــیمده آغریق.

                            الهام پریسی
              یالغیزتون نینگ ساکن لحظه لریده،
             قؤنغیر کاکللرینگ سایه سیگه آل،
             یناغلــلرینگ قیزیل مییدن توتــقــز.
             آی بولاققه باره ی قؤلینگ بیره قال.

                                       ذ.إیشانچ

  یؤل                                              

  برماقلرینگ

  اوچــــــیده گی

  قیــــــــــــــــــیـــــق و

  قــلـــــَـــــــتیس  

   یؤللــــــــــــــردن،

   قؤنــــــغراغی

   توشوب قالگن،

   إیپـــــَـــکلری اؤغیرلنگن،

    دَرغه سی اؤخله گن،

    یوکی آغـــــــــیر، 

    هارغین وچرچه گن  

     کارواننی اؤتکز.

                                                   ذ.‌یشانچ

         خط

 مین  یوقاتدیم-آو!

کؤزلریمنینگ آق وقاره- جزیره سیده،

یلتیللب تورگن،

زرکاکل،

بابا قویاشنی.

إیپیدن اوزیلگن بیر توتم یولدوزنی.

اؤکینچلردن قالگن بیر باشاق یاشنی.

مین اونیتدیم- آو!

بو یتیم  صحراده،

بیرقوچاق خیالنی.

کفیمده کؤکرگن اونسیز

و تیلسیزگینه خطنی. 

          تینچلیک اوچون  اؤزحقی یؤلیده قربان بؤلگن

              شبرغان شهیدلری خاطره سیگه بغشلنه دی .

            اؤتتیزییل اوروش کؤرمه گن

            شهرنی قان تلش قیلگن  کهنه ابلیسگه

            ایته دیرگن سؤزلردن پرچه لر :

     هر ییلانگه قؤل اوزه تدینگ کاکل دلدار دیب !

                                      ایرگش اوچقون

                   ساچمه لر

                                         (۱)

        اولر

        قؤینی بؤش ،

        قؤللری آچیق،

        فاتح  ایدیلر.  

        اولر

        تقدیری کؤر، پیشانه سی شور،

        ملکی تاراج ،

        یورتی

        ویران،

        کؤنگلی بریان،

        داوانلردن آشیب کیله یاتگن ،

        کیچیککن

        بیراق،

        هارغین  مللت ایدیلر. 

                       (۲)

        اولر

        قؤرغاشیننی 

        چیچکلرگه  المشگن؛

        تینچلیک دیگن کوی - نواگه توتشگن ؛

        تاپگنینی  باشقه لرگه اولشگن ؛

        اله مان ایدیلر.  

                  (۳)     

        ظفر میوه سینی تاتمه گن؛

        ایرکینلیکنی بغریگه باسمه گن؛

        امید سرابیده سرگردان؛

        قاره تون نینگ یلتیراق یوزیدن 

        تانگ نینگ امید آیتنی  اؤقیگن ، 

        و

        ینگلیشیب

        اؤکسوکدن کؤنگلی غیش اله مان ایدی - اولر.

                             (۴)

         سؤز اوچون اؤلیشدن بیخبر،

         حق تیله سه  آتیلشدن بیخبر ،

         اؤز یورتیده ایککی یوز ییل

         قوزغونلرگه

         یم بؤلیشدن بیخبر.

         بلیب باسگن تیکنلرنی آلپلریم .

         قؤلدن بیرگن و تاج و تختنی اله مان.

                       (۵) 

          سین  هم ایل سن!

          دردینگ سیپنی 

          قت - قت  توس سیزتوگونچه لردن

          آچیب تشله گین .

          قلدیرغاچگه کؤرست

          کؤنگلینگ زخمنی .

          بورگوتلردن

          سؤره ،

          قچان بیتر

          محروملیک ،

          خورلیک ،

          باسقینچیلیک

          وزورلیک

          زمانی .

          قیتر دنیا سین بیلن

          قیتدی بیر کون .

          سین!

          قچانگچه ایسته گینگنی  تیشینگ آستیده  

          تیشلب یاته سن ،

          مونگّه و قیغو گه یاسته نیب ؟

          اؤیلش نینگ

          اؤتدی آنلری!!!

          بیله من!

          سینینگ بارلیگینگ،

          ذاتینگ،

          اؤیغه نیش ،

          ایو ریلیشلرگه ،

          یوغریلگندیر .

                  (۶)

          سین هم مللت سن

          حقیقت نینگ یوزیگه

          تیک باقیشینگ

          چینمی؟

          ایت !

          ساده سؤزلربیلن

         بؤلرمی

         یوپه تیب سینی؟

          سین بیرانتها نینگ ابتداسی سن ! 

         ایندی ایتیله جک .

         داستانینگ - کوینگ .

         تیلینگده کؤکریب باشله یدی سؤزلر.

         قوشیقلر ، کویلر،

         تؤقیلر تیرمه لر عزت - شاءنینگّه!

         ....................................

         ذ. ایشانچ

      کیم ؟ نیمه؟

      مین کیممن؟

      خام دنیا نینگ،

      غؤره   میوه سی،

      تقدیر نینگ کیسیلگن تیلی،

      حکم نینگ  ایتیلمه گن  دردی،

      ایریلیق نینگ

      اچّیق قسمتی .

      توغیلیش نینگ،

      آخرگی سؤزی. 

      ایغی نینگ رنگسیز  چقماغی.

      آنگ چیگره سین  سینیق خط لری.

      روح آقشامی  نینگ    سؤنگن چراغی.

      مین،

    سکوت نینگ اؤزی.

    یره لیش نینگ سوراغ (؟)بیلگیسی.

    یه شه شنینگ دوامی...

                             ذ.ایشانچ

تریک سن،    اؤلمه گن سن،

سین-ده آدم، سیند-ده انسان سن؛

کیشن کییمه   ،    بؤین ایگمه ،

کی، سین هم حور توغیلگن سن.

               عبدالحمید چولپان

تورکستان نامه  

تورکستانیم یوزینی کؤرسه تیب تورگن  کؤزگو سن،

عجب  سن     فاریابیم، اجره لیب بؤلمس  تویغو سن.

اؤتر بیر- بیر کؤزیمنینگ اؤنگیدن پالوان چاپاندازینگ،

ضمیریمنی    چراغان    ایله گن    یالقین     یاغدو سن،

سه تنگ اؤغلان لرینگ خؤش،جلوه گی،تؤنلرکییب یورسین،

سلام      ای    جوزجانیم ،    برچه  گه  اولکن   آبرو  سن.

خرافاتگه   کؤمیلدینگ   قیته    اؤیغان   بلخ     باستانیم،

یوقاتیب  تاج  وتختین   اویقوو  ده    یاتگن    آرزو   سن .

ضیالی   ذاتلرینگ بغرینگده   اؤستیدی   برکمال  اؤلگین،

سرپل   کوی و   قؤشیق، باغ  و راغینگ بیرله ایزگو سن.

سمنگان  تنتی   قیپچاق  لرنینگ  یورتیسن  سلامت  بؤل،  

ترنم        ایله  گن        هر سؤز    تصویریمده   منگو سن.

.

صفا قندوز        ، بغیر  آچگیل      جمالیگنی   منور ایت،

غمیم کؤپ        درد      و حسرت  شامیدن  قالگن قیغو سن

تخارستان   سینینگ دورینگ امید سیزلیکنی ترک ایتگین،

سین هم  افسانه     ایرتکلرده  کؤز آچگن  گؤر  اؤغلو سن .

بوتون     بارلیقلرینگ کاندو ر  ، زمرد لعل و مرجاندور،

بدخشان        لاجورد     بیتگن  عجایب  دّور و اینجو سن.

قوتول    بغلان ، سین  ایوریل  شؤرقسمت چنبریدن چیق،

که      ملت       ایسته  گن    آزاده   منزللرگه  ییتگؤ سن.

معرفت       نینگ  چراغین  قنچه لر یاقسم   یاریشمیسن،

وطن     ایتگین   نی بؤلدی   مونچه لر  نیگه  قرانغو سن؟

شعورینگنی      سوغارگین   نور بیلن منگو قالر بؤلسنگ،

بیوک     قالگؤسی    ایشلرگه    سرشتینگدن   یره لگوسن.

ذ.ایشانچ                                                                           

۲۰۰۷- کانادا                                                                     

                  الوداع تؤنیم      

  مینیگ هم بارایدی

   شونده ی جیله گیم.

   اونی کییب کیتیبدی  قاره ارواحلر.

   کیین

   ایشتدیم ،

   یاقمبدی

   اولرگه تؤنیمنینگ هیدی(ایسی)،

   یؤل- یؤل  بؤیاغی،آهاری.

   ایشتدیم

   تؤنیمنی دیو لر،

   ساوق و قاره

   حسلرگه اؤره ب تشله بدی.

   سؤنگ ،  بیریبدی اونی

    سا وغه قیلب، تیپه کل  بای قوشگه.

   هه!

   ایشیتگنیم  تؤغری ایکن،

    وادریغ!

    توشیمنینگ عرشیده  کؤ ریب قالیبمن بو منظره نی.

    الوداع تؤنیم.

ایشانچ

کانادا

27.03.2008