خط
مین یوقاتدیم-آو!
کؤزلریمنینگ آق وقاره- جزیره سیده،
یلتیللب تورگن،
زرکاکل،
بابا قویاشنی.
إیپیدن اوزیلگن بیر توتم یولدوزنی.
اؤکینچلردن قالگن بیر باشاق یاشنی.
مین اونیتدیم- آو!
بو یتیم صحراده،
بیرقوچاق خیالنی.
کفیمده کؤکرگن اونسیز
و تیلسیزگینه خطنی.
ذ.ایشانچ
«تورک»و«تورکی»اتمه لری
حقیده سؤز
موضوعگه اؤتیشدن آلدین دقتینگیزنی منه بوتاریخی خطاو
جفالرگه قره تماقچی ایدیم. نیگه دور بیش عصردن بویان
«اؤزبیک»ایتنیک اتمه سینی انکارقیلیش دغدغه سی هنوزگچه
توگه میپتدی؟
انتالوژی
احمد یسّوی
(۱۸)
خواجه احمد یسّوی(1105-1167)تورکی مشایخ،عارف،شاعروحکمت نویس.تورکستان پیری نامی بیلن مشهور احمد یسّوی حاضرگی قازاغستانگه قره شلی یسّی یقینیده گی سیرام شهریده ،موسی شیخ نینگ قیزی عایشه خاتون (قاره ساچ آیمیدن )دن شیخ ابراهم عایله سیده دنیاگه کیلگن .
ذ.إیشانچ
تورکی مشایخلرسلسله سیدن
(۳۶)
حسام الدین چلبی
حسن بن اخی تورک محمّد ابن حسین(333 ه.ق)إیلی اورومیه ده دنیا گه کیلگن.تنیقلی متصوف،عارف ومولویه طریقتینینگ دوام چیلریدن،جلال الدین رومی نینگ مرید وشاگردی حسابلنه دی. شیخ چلبی مولانادن کیین مولویه طریقتیگه رهبرلیک قیلگن .
انتالوژی
یوسف خاص حاجب
(۱۷)
اسمی یوسف(تخمین 1020- إیلی) کوز اؤرده حاضرگی اؤیغورستانگه قرشلی بلاساغونده دنیاگه کیلگن بویوک تورکی شاعر،متفکّرودولت اربابی. اولوغ یوسف قاره خانیلرحکمرانلیگی دوریده آنه یورتی بلاساغونده وایه گه یتیب، یه شـــــــب ایجاد اته دی.او قره خانیلر سراییده خذمت قیله دی. یوسف خاص حاجبدن بیزگه یگانه شعری داستان«قوتادغوبیلیک»شاه اثری یتیب کیلگندیر.
انتالوژی
محمود کاشغری
(۱۷)
اسمی محمود آته سی نینگ اسمی حسین محمّد اؤغلی 1008-إینچی میلادی، 380-إینچی هجریده ، حاضرگی قیرغیزستانگه تیگیشلی ایسق کؤل یقینیده گی بارسغان شهریده، ایریم منبعلرگه کؤره کاشغر نینگ جنوب غربیده گی اوپَل قیشلاغی نینگ اؤزیغ محلله سیده توغیلگن.
ذکرالله ایشانچ
تورکی مشایخلر
تورکی مشایخلرسلسله سیدن
سلطان ولد
(۳۵)
محمّد بهاوالدین 1226- إیلی کَرَمَنده تولد تاپه دی. مولانا جلالدین رومی نینگ اؤغلی،تورکیه تورکچه سیده ،یعنی،سلجوقییه لهجه سیده ایجاد قیلگن صوفی شاعر.
انتالوژی
ادیب احمد یوگنکی
(۱۵)
ادیب احمد این محمود یوگنکی(12-13) ینچی میلادی عصرده ایشب ایجاد ایتگن مشهورحکمت نویس تورکی شاعرومتصوف دیر.ادیب احمد یوگنک(فرغانه ، سمرقند؟) قیشلاغیده دنیاگه کیلگن.
تورکی مشایخلر
تورکی مشایخلرسلسله سیدن
مولانا جلاالدین بلخی
(۳۳)
جلالالدین محمّد بلخی 1207 إینچی میلادی إیلی بلخده، اؤز دوری نینگ بویوک خطیبی، واعظ ومدرس روحانیلریدن بؤلگن بهاالدین ولد عایله سیده دنیاگه کیلدی.کیچکینه جلاالدین محمّد نینگ منگله یده یازیلمیش ابدیت نورینی کؤرگن، بها ولد اونگه«خداوندگار»
انتالوژی
(۲)
ایلک تورکی شاعرلر
قدیمگی تورکی یازمه ادبیّات نینگ شکلله نیشیگه دایرمعلوماتلر
اونچه کؤپ ایمس. شونگه قره می، اوشبوادبیّات قچاندن باشلب
وجودگه کیلگن؟اونینگ اساسچیلری کیم بؤلگن؟- دیگن سواللر
کونده لنگ توره دی.